ءىس-شاراعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءاليا راقىشەۆا, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەملەكەتتىك-قۇقىق ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى دانيار ۆاگاپوۆ, جوعارى سوت كەڭەسىنىڭ توراعاسى تالعات دوناقوۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ كوميتەت توراعاسى گەورگي كيم, باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى مارات احمەتجانوۆ قاتىستى. فورۋمعا, سونداي-اق رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ توراعاسى ءانۋار تۇگەل مەن كوممەرتسيالىق زاڭگەرلەر كەڭەسىنىڭ باسقارۋشىسى ايگۇل كەنجەباەۆا, «اتامەكەن» ۇكپ, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى, ادۆوكاتتار القاسى, سوت تورەلىگى اكادەمياسى وكىلدەرى, مەدياتورلار مەن جەكە سوت ورىنداۋشىلارى شاقىرىلدى. ال جەرگىلىكتى سوتتار كەڭەسكە بەينەبايلانىس ارقىلى قوسىلدى جانە اتالعان جيىن ينتەرنەتتە ونلاين رەجىمىندە كورسەتىلدى.
كەڭەيتىلگەن كەڭەستە العاش رەت «سوت تورەلىگىنىڭ 7 ءتۇيىنى» اياسىنداعى جوبالارعا قاتىسۋشى جەرگىلىكتى سوتتاردىڭ سۋديالارى مەن سوت پروتسەسىنىڭ قاتىسۋشىلارى ءسوز الدى. ولار سوت جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا قاتىستى ءوز ويلارىمەن ءبولىستى. ادۆوكاتتار اتىنان سەرگەي سيزينتسەۆ, زاڭگەرلىك قاۋىمداستىق اتىنان ايگۇل كەنجەباەۆا, پروكۋراتۋرا اتىنان مارات احمەتجانوۆ پىكىر ءبىلدىردى.
– ازاماتتار ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋ ءۇشىن جىلدارىن سارپ ەتەدى. بيىل عانا ءبىزدىڭ قارسىلىق تانىتۋلارىمىزدان كەيىن كاسساتسيالىق ساتىدا 200 جازاسىن وتەۋشىنىڭ جاعدايى دۇرىستالدى. ونىڭ ىشىندە 12 ادام تولىق جانە 19 ادام ءىشىنارا اقتالىپ شىقتى. قالعانىنىڭ جازاسى جەڭىلدەتىلدى, ۇستاۋ ءتارتىبى وزگەرتىلدى. ءبىز قايتا قارالعان شەشىمدەردى ساراپتاي كەلە, ءبىر ادامعا عانا قاتىستى ءىستى ەمەس, ەلدەگى سوت-تەرگەۋ تاجىريبەسىنىڭ ولقى تۇستارىن قالىپقا كەلتىرىپ جاتىرمىز, – دەدى باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى.
باس پروكۋراتۋرا, سونداي-اق جوعارعى سوتپەن بىرلەسە وتىرىپ ۇساق ۇرلىق, جالعان حابارلاما بەرۋ مەن ازاپتاۋعا قاتىستى ارىزداردى تارتىپكە كەلتىرۋگە قول جەتكىزگەن.
القا ماجىلىسىندە بۇدان ءارى ەلورداداعى سارىارقا اۋداندىق سوتىندا ىسكە اسىپ جاتقان «ۇلگىلى سوت» سەرپىندى جوباسى تۋرالى ونىڭ توراعاسى ارمان جۇكەنوۆ ايتىپ بەردى. اۋداندىق سوت توراعاسى سوتتا ەنگىزىلگەن جوبالارعا توقتالا كەلە, فرونت-وفيس, «ەلەكتروندى كەزەك», ەلەكتروندى سوت ىستەرىنىڭ ساناتتارىن كەڭەيتۋ, سۋديالاردى مامانداندىرۋ, ەلەكتروندى سوت زالىن جاساقتاۋعا بايلانىستى تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى. ونىڭ ايتۋىنشا, رەزەرۆ ەسەبىنەن سۋديالاردىڭ كومەكشىلەرى لاۋازىمدارى پايدا بولعان. بۇل جاڭاشىلدىق سۋديالاردىڭ جۇكتەمەسىن اناعۇرلىم جەڭىلدەتىپ, سوت تورەلىگىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرگەن.
كەڭەستە تاتۋلاستىرۋشى سۋديا اقتوتى ابدىقۇلوۆا تاتۋلاستىرۋ ينستيتۋتى سەرپىندى جوبا رەتىندە ەلورداداعى سارىارقا اۋداندىق سوتىندا قۇرىلعاندىعىن باياندادى. ول جوبانىڭ ءمانى رەتىندە سوتقا تۇسەتىن بارلىق ىستەر الدىمەن تاتۋلاستىرۋشى سۋديانىڭ قاراۋىنا بەرىلەتىندىگىن اتاپ ءوتتى. ال ونىڭ باس-
تى مىندەتى – تاراپتاردى تاتۋلاستىرۋ. ەگەر بۇعان قول جەتكىزۋ مۇمكىن بولماسا, ءىس باسقا سۋدياعا بەرىلەدى. وسى جوبا باستالعان ءۇش ايدىڭ ىشىندە 152 ءىس بو-
يىنشا تاراپتار تاتۋلاسقان. بۇل سۋدياعا جۇگىنگەندەردىڭ 52 پايىزىن قۇرايدى.
ال جوعارعى سوت توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى ساعاتبەك سۇلەيمەن مەن پاۆلودار قالالىق سوتىنىڭ سۋدياسى نۇرجان ابدىكارىموۆ سوتتان تىس جانە سوتتاعى تاتۋلاستىرۋدى دامىتۋ تۋرالى ءوز ويلارىمەن ءبولىستى.
استانا قالالىق مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق اكىمشىلىك سوتىنىڭ سۋدياسى ۇلدانا سۇلەيمەنوۆا تۇنگى سوتتاردىڭ قىزمەتى تۋرالى مالىمدەدى. رۋدنىي قالالىق, كۇرشىم جانە بوستاندىق اۋداندىق سوتتارىنىڭ سۋديالارى ايگۇل اياپبەرگەنوۆا, سالتانات جۇنىسپەكوۆا مەن سارا قاراكۇزيەۆالار سوت اكتىلەرىنىڭ ساپاسى مەن ونى ءتۇسىندىرۋ بارىسىن اڭگىمەلەدى. جامبىل وبلىستىق سوتىنىڭ سۋدياسى سۆەتلانا ياكوۆلەۆا تسيفرلى سوت تورەلىگىن دامىتۋعا قاتىستى پىكىرىن ورتاعا سالدى.
بۇدان ءارى دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسلان تۇكيەۆ اكىمشىلىك راسىمدىك-پروتسەستىك كودەكستىڭ جوباسى, دەپارتامەنتتىڭ باس كونسۋلتانتى ايجان دەمەۋعاليەۆا جوبالىق ءوفيستىڭ قىزمەتى تۋرالى ايتتى.
ج.اسانوۆ ءىس-شارانى قورىتىندىلاۋ بارىسىندا سوت جۇيەسىن جاڭعىرتۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى اتاي كەلە, سوت تورەلىگىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا سۋديالاردىڭ الدىنا بىرقاتار مىندەتتەر قويدى.
جوعارعى سوت توراعاسى ءوز سوزىندە سۋديالاردى وزگەنىڭ بيزنەسىن رەيدەرلىك باسىپ الۋ ءۇشىن ءجيى پايدالاناتىندىعىن ايتىپ, بىرقاتار مىسالدار كەلتىردى. سونداي-اق بۇنداي ارەكەتتەردىڭ قىلمىسقا بالاناتىندىعىن ەسكەرتتى.
سونىمەن قاتار جاقىپ اسانوۆ سوڭعى بەس جىلدا سۋديالاردىڭ جۇمىس جۇكتەمەسى ەكى ەسە وسكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
– بەس جىل بۇرىن 1,4 ملن ءىس قارالاتىن بولسا, قازىر بۇل كورسەتكىش 2,7 ميلليونعا جەتتى. بۇل دۇرىس ەمەس. مىناداي جۇكتەمەنى كورىپ وتىرىپ, ساپانى قالاي تالاپ ەتپەكپىز؟ الماتى مەن استانانىڭ سۋديالارى ءبىر جۇمىس كۇنىندە 15-20 شەشىم شىعاراتىنىن ايتادى. بيىلدىڭ وزىندە سوتتارعا جەتكەن ىستەردىڭ سانى 30 پايىزعا ءوستى. ءبىز مۇنىڭ ەكى سەبەبىن كورىپ وتىرمىز. بىرىنشىدەن, ءتسيفردى كەلتىردىم, ەكىنشىدەن سوتتار مەن سۋديالارعا جۇكتەلگەن تورەلىك ەتۋگە قاتىستى ەمەس ارتىق جۇمىس كوپ, – دەدى جوعارعى سوت توراعاسى.
جاقىپ اسانوۆ ءسوزىنىڭ سوڭىندا بارلىق سۋديالار مەن قوعام وكىلدەرىن سوتتار قىزمەتىن ودان ءارى جاقسارتۋ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
