ەكونوميست رۋسلان سۇلتانوۆتىڭ پىكىرىنشە, جالاقى – جاي عانا سان ەمەس, ادامنىڭ قانشالىق قۇندىلىق قۇرا الاتىنىنىڭ كورىنىسى. ادام جۇمىس ىستەيدى, ءونىم وندىرەدى, ساتادى, قىزمەت كورسەتەدى, ۇيىمداستىرادى. وسىعان وعان اقشا تولەيدى.
«كۇندەلىكتى ومىردە دە, الەۋمەتتىك جەلىلەردە دە «مەملەكەت جاي عانا جالاقىنى كوتەرۋى كەرەك» دەگەن اڭگىمەلەردى ءجيى ەستيمىن. جالپى, مۇنىڭ ءوز لوگيكاسى بار. ەلەستەتىپ كورىڭىز, ءبارىمىزدىڭ جالاقىمىزدى ءبىر ساتتە ءوسىردى دەلىك. بىراق ەشكىم بۇرىنعىدان جىلدام جۇمىس ىستەمەيدى. ەشكىم كوبىرەك ءونىم وندىرمەيدى. زاۋىتتار ونىمدىلىگىن ەكى ەسە ارتتىرعان جوق. قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى دا جاقسارمادى. ال ادامداردىڭ تابىسى ارتتى. سودان كەيىن نە بولادى؟ قولىنا اقشا تۇسكەن ادام ەڭ الدىمەن سونى جۇمساۋعا ۇمتىلادى. بىراق تاۋار كوپ ەمەس. وسى جەردەن ماسەلە تۋىندايدى. سۇرانىس ارتقانىمەن, ۇسىنىس جوقتىعىنان باعا وسەدى. ادامداردىڭ بۇرىنعى باعادان كوبىرەك تولەۋگە دايىن ەكەنىن كورگەن ساتۋشى باعانى وسىرە بەرەدى. سوندىقتان جالاقىنى كوتەرگەننەن ءومىر ءسۇرۋ جەڭىلدەي تۇسەدى دەگەن شارت جوق», دەيدى ەكونوميست.
ر.سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جالاقىنى كوتەرۋدىڭ بيزنەسكە دە اسەرى بار. ماسەلەن, ەڭبەكاقى ەسەلەنگەن جاعدايدا بيزنەسكە بۇل اقشانى ءبىر جەردەن الۋ كەرەك. ال ول پايدا تابا الماسا, وندا باعانى كوتەرەدى, ادامداردى قىسقارتادى نەمەسە جاي عانا ءوسۋدى توقتاتادى. قالاي بولعاندا دا, اسەرى ادامدارعا قايتا تيەدى.
مەملەكەت بولسا, بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنە كوبىرەك اقشا تولەۋگە مۇمكىندىگى بار. جاردەماقىنى ۇلعايتىپ, ەڭ تومەنگى ەڭبەكاقى دەڭگەيىن ەنگىزە الادى. الايدا, ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت تىكەلەي ءونىم جاساي المايدى. تەك اقشانى قايتا بولەدى.
«مەملەكەت كوبىرەك تولەيتىن بولسا, ول سالىق, قارىز, اقشا ماسساسىن ارتتىرۋ ەسەبىنەن ءبىر جەردەن كوبىرەك الادى دەگەن ءسوز. بۇل باعانىڭ ءوسۋى, بيزنەسكە جۇكتەمە ءتۇسۋى, بولاشاقتاعى سالدارى ارقىلى تاعى دا اينالىپ ادامدارعا اسەر ەتەدى. كوپ جەردە ايتىلا بەرمەيتىن قاراپايىم وي بار. ەكونوميكا كوبىرەك قۇندىلىق وندىرە باستاعاندا عانا كىرىس ارتادى. ياعني ءبىر ادام كەشەگىدەن كوپ جۇمىس ىستەگەندە, جاڭا بيزنەس پايدا بولعاندا, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى جاقسىراق, جىلدامىراق, ارزانىراق بولعاندا تابىس مولايادى», دەيدى ر.سۇلتانوۆ.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, جاي عانا ەڭبەكاقىنى ءوسىرىپ قويۋ – تاۋار سانىنا قاراماستان, بارىنە بىردەي ارتىق اقشا تاراتىپ بەرگەنمەن تەڭ.
«نەگىزگى ماسەلە – جالاقى كولەمىندە ەمەس, سول تابىسقا قانشالىق تاۋار مەن قىزمەت الۋعا بولاتىنىندا», دەيدى ەكونوميست.
قازىر ەلدە ەڭ تومەنگى جالاقىنى ەسەپتەۋدىڭ جاڭا ءتاسىلى دايىندالىپ جاتىر. باستاما كۇشىنە ەنسە, جالاقى دەڭگەيى دە جاقسارۋى مۇمكىن. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى اسقاربەك ەرتاەۆ اتالعان ءتاسىل وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بەكىتىلىپ, كەلەسى جىلدان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلۋى ىقتيمال ەكەنىن ايتتى. ەسەپتەۋ ءادىسى ەكى نەگىزگى كورسەتكىشكە – ەڭبەك ونىمدىلىگى مەن ورتاشا جالاقىعا سۇيەنەدى. ازىرگە قۇجات قارجى مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ قاراۋىندا تۇر.
جاڭا تاسىلگە سايكەس, مىسال رەتىندە ەڭ تومەنگى جالاقى 95 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىلسە, جالاقىنى ەسەپتەۋ وسى سومادان باستاپ جۇرگىزىلەدى. وعان قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك ءوتىلى, اتقاراتىن قىزمەتى مەن لاۋازىمى قوسىلىپ, جالپى تابىس كولەمى انىقتالادى. بۇل بيۋدجەت سالاسىندا دا, جەكەمەنشىك سەكتوردا دا جالاقىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن وسۋىنە ىقپال ەتۋى مۇمكىن.
