جينالعان قاۋىمدا تاڭىرقاۋ مەن تاڭدانۋ بار. قۇشتار كوڭىلدىڭ ىنتىزارلىعى دا باسىم. ابىلاي حان اتامىز التى الاشقا قىرىق جىلدان استام بيلىگىن جۇرگىزگەن بۋرابايدىڭ باۋرايى ءبىر ءسات دەمىن ىشىنە تارتىپ, تىنا قالعانداي. ابىلاي حاننىڭ ارمانىن ورىنداعان ەلباسىن اشىق الاڭدا ىستىق ىقىلاسپەن قارسى العان كوپشىلىك قوشەمەتىنەن سوڭ رۋحاني ءشارباتىن شولىركەي توسقان قويىلىم دا باستالىپ كەتتى. كوز الدىمىزدا اتاقتى قوياندى جارمەڭكەسى. باعزى زاماننىڭ جارمەڭكەسى – ساۋدا-ساتتىق قانا ەمەس, ۇلى ونەردىڭ وشاعى. دىردۋ دۋمان, ءسان مەن سالتانات, قاربالاسقان قاۋىم. ءبارى ءبىر ءسات تىنا قالدى. ءبىرجان كەلە جاتىر, التى الاشقا اتى شىققان اتاقتى ءبىرجان سال! ەل نازارى سوعان اۋعان. ءتورت اياعىن تەڭ باسقان بوز جورعاسىن تايپالتىپ ءبىرجان سال قاۋمالاعان قاۋىمنىڭ قۇشاعىنا ەندى. كۇمىسپەن كومكەرىلگەن اسەم پاۋەسكەسىمەن اتاعى جەر جارعان, اي نۇرلى, ارۋ سيپاتتى اقىن سارا دا جەتتى. قوياندى جارمەڭكەسىنىڭ بۋىرقانعان بار قىزىعى ەندى باستالعانداي.
اسىلىندا, اسا كورنەكتى كومپوزيتور مۇقان تولەباەۆتىڭ شىعارماشىلىق جولىندا وسى وپەرا ماڭىزدى ورىن الادى. ول – قازاق ونەرىنىڭ بيىك شىڭى. مىنە, سوندىقتان اشىق دالا توسىندە تۇڭعىش رەت وتكەن دالا وپەراسى كورەرمەن كوڭىلىن بىردەن باۋراپ الدى. سەزىم كۇشى الابۇرتقان, الاڭداتقان, اسپانداتقان مول ەكەن. ال ليريزم, مۋزىكا ءتىلىنىڭ ءداستۇرلى اۋەنى, قويىلىمنىڭ ەسىڭدى شىعاراتىن ديناميكاسى ەرىكسىز جەتەلەيدى. قوس دارىننىڭ جەكە باستارىنداعى تراگەديانى الەۋمەتتىك-تاريحي قۇبىلىسپەن تارتىس دەڭگەيىنە كوتەرە بىلگەن سيۋجەتىمەن ءسۇيسىندىردى. ۇلى دالانىڭ ۇلكەن سيمفونيالىق كورىنىسى بارلىق ايشىقتى بوياۋمەن كوز الدىڭا كەلگەن ساتتە مول شەبەرلىكتىڭ بيىك دەڭگەيىن جان دۇنيەڭمەن ۇعاسىڭ. بۋرابايدىڭ ءبيشى قايىڭدارىنداي ىرعالعان ىرعاق جەلىسىنىڭ شىمىرلاي شىمىر ورلەۋى كورەرمەن كوڭىلىن وزىنە تارتا تۇسەدى. كومپوزيتور ءبىرجان سال مۋزىكالارىنا شىعارماشىلىق تۇرعىدان ايرىقشا ۇڭىلگەن ەكەن.
ساحنادا كۇن مەن ءتۇننىڭ الماسقانى ءتارىزدى جاقسىلىق پەن جاماندىق, ءمولدىر ماحاببات پەن پاسىقتىق ماڭگىلىك بىتىسپەس ۇلى مايدان اشىپ جاتتى. پەندەنىڭ پەشەنەسىنە جازىلعان الۋان ءتۇرلى مىنەز-ق ۇلىقتىڭ ءبارى بار. سان تاراپقا سوقپاق سالعان تاعدىر شىركىننىڭ سوقتالى ءىزى دە. سول پەندەلىك مىنەزدەن سال ءبىرجان مەن اقىن سارا ادا. ءومىردىڭ وكپەك جەلىنە توڭسا دا تۇلا بويلارى عانا ەمەس, جوكەيدىڭ ايدىنىنداي تولقىپ جاتقان جان دۇنيەلەرىنە دە قىلاۋداي كىرشىك جۇقتىرماق ەمەس. ولاردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قولامتانىڭ شوعىنداي ىستىق, جوق ودان دا قىزۋلى لاپىلداعان جان سەزىمىن ەشكىم «كوكشەتاۋدىڭ بوقتىعىنا» كومە الماق ەمەس. ىڭكار كوڭىلدەر جان دۇنيەلەرىندەگى تاڭعى شىقتاي مولدىرەگەن تازا, ادال سەزىمدەرى ءۇشىن كۇرەستى. جاراتقان يە سىيلاعان تولايىم تالانتتارىن تارك ەتىپ.
قوس عاشىقتىڭ تابىسىپ قۋانعانىنا, ز ۇلىمدىقپەن الىسىپ كۇيرەي قۇلاعانىنا كۋا بولعان كورەرمەننىڭ دە بىرەسە كوڭىلدەگى قۋانىش لەبى اتويلاپ, ەندى بىردە كوكىرەكتەرى وكىنىشتەن قارس ايىرىلىپ وتىردى.
– وسى ءبىر عاجايىپ تۋىندىنى بۋراباي باۋرايىندا كورەرمەن نازارىنا ۇسىنۋدىڭ ايرىقشا ءمانى بار, – دەدى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, – كيەلى توپىراقتا الاشتىڭ اسىپ تۋعان ساڭلاعى ءبىرجان سال مەن اقىن سارا حالقىمەن تابىسىپ, ءار كوكىرەككە اسىل سەزىمدەردىڭ ءدانىن ەگەدى. ومىرگە, ونەرگە ىنتىزارلىق ارتا تۇسەدى. ەل رۋحى كوتەرىلىپ, وتكەننىڭ قادىرىن ۇعىپ, كەمەل كەلەشەكتىڭ كەستەلەنگەن كەڭىستىگىنە ۇمتىلىس ارتادى.
ايتسا ايتقانداي, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ وسى ءبىر ءتامام ەلدى ءتانتى ەتكەن جاڭاشىلدىق رەڭى جالپاق جۇرتتىڭ جان دۇنيەسىن شۋاقتى نۇرعا بولەدى.
– تۋعان جەردىڭ توپىراعىندا ونەر كورسەتۋ جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ەسەلەي تۇسەدى ەكەن, – دەدى تىلشىلەرمەن تىلدەسكەن ساتىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى مايرا مۇحامەدقىزى, – كوڭىلىمىز الابۇرتىپ الاڭداپ, تىڭعىلىقتى دايىندالدىق. اللا ارۋاعى قولداسا, دىتتەگەن جەردەن تابىلامىز دەپ ويلايمىز. بۇل قويىلىمنىڭ ءجونى بولەك, جولى باسقا. كۇنى كەشە سال ءبىرجاننىڭ سۇلۋ, سىرباز اندەرى قالىقتاپ, ونەرى ءورىس جايعان ولكە – قاسيەتتى كوكشەدە تالعامپاز كورەرمەننىڭ جان دۇنيەسىنە جاراسىمدى ولجا سالۋ ءۇشىن تىنباي ەڭبەكتەندىك.
وپەرانىڭ جاڭا مۋزىكالىق-ساحنالىق رەداكتسياسىنىڭ اۆتورى – قويۋشى رەجيسسەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اسحات ماەميروۆتىڭ, قويۋشى ديريجەر – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ابزال مۇحيتدينوۆتەردىڭ ورىندى شەشىمدەرىنە كورەرمەن ءدان رازى. باستى پارتيالاردى سومداعاندارعا دا. ءبىرجان – حالىقارالىق كونكۋرستاردىڭ لاۋرەاتى مەيىر باينەش, سارا – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى مايرا مۇحامەدقىزى, جانبوتا – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى جانات شىبىقباەۆتاردىڭ جاھۇتتاي جارقىراعان جارقىن ونەرى بۋراباي باۋرايىنداعى كورەرمەندى ءتانتى ەتتى. ءتانتى ەتكەنى سول, اق جاۋىننىڭ استىندا كودەدەي كوپ كورەرمەن تاپجىلماي وتىرىپ كوردى. بۋرابايدىڭ بيىگىنە ءىلىنىپ قالعان, جەلىنى جەر سىزعان قازباۋىر بۇلتتار دا ءتول تابيعاتىنىڭ تاماشا پەرزەنتتەرىمەن جولىققانىنا جاندارى ءيىپ, قۋانىشتىڭ كوز جاسىن توگىپ-توگىپ جىبەردى.
– بۇل ءبىر ەستەن كەتپەس كۇننىڭ ءبىرى بولدى. نە دەگەن عاجاپ تۋىندى, – دەيدى ءبىرجان سال اۋدانىنان كەلگەن ساپار بەيسەكوۆ اقساقال, – ەل ىشىندەگى اڭىز-اڭگىمەدە, كوركەم ادەبيەتتە, كەستەلەنگەن بەينە, وزگەشە ءورىس جاياتىن. بۇگىنگى تۋىندى ماڭگىلىك بەينەگە جاڭاشا مازمۇن ۇستەمەلەگەن, وزگەشە ءوڭ بەرگەن دۇنيە ەكەن.
ساحناداعى قويىلىمنىڭ مازمۇنىمەن, مانىمەن كورەرمەن كوڭىلى تازارسا, اق جاۋىننىڭ اسەرىنەن بۋراباي باۋرايىنداعى تىرشىلىكتىڭ ديدارى جۋىلدى. ءسويتىپ تەبىرەنگەن دارحان دالا دا, ءتول ونەردىڭ تورەسىنە سۇيسىنگەن ءتامام ەل دە رۋحاني جاڭعىرىپ, جاسارىپ, جايناپ قالدى. ءتۇن جارىمىن ەڭسەرىپ تاراعان جۇرت قايران ءبىرجان, قايران سارا دەپ, كوزدەرى جاسقا شىلانىپ, كوكىرەكتەرىن ءمولدىر مۇڭ تەربەپ قايتتى. بىراق داتكە قۋاتى سول اسىلداردىڭ ماڭگى ولمەس ۇلى مۇراسى ماڭگىلىك ەلمەن بىرگە جاراسپاق. ونەردىڭ دە, ونەر يەسىنىڭ دە ومىرشەڭ بولاتىندىعى وسى عوي, شىركىن!
بايقال ءبايادىل,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
