اتالعان قۇجات ەلىمىزدىڭ ىشكى نارىعىنا سۇيىتىلعان مۇناي گازىنىڭ تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ءۇشىن جەتكىزۋدى رەتتەۋ, مۇناي گازىن وندىرۋشىلەردىڭ ءوندىرىس كولەمىن ارتتىرۋعا ىقىلاسىن قالىپتاستىرۋ, سونداي-اق ايماقتارداعى گاز ءبولۋ اشىقتىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن.
تسيفرلاندىرۋ جانە بيزنەس ءۇشىن اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسات اياسىندا ەلەكتروندى ساۋدا الاڭدارى كومەگىمەن سۇيىتىلعان مۇناي گازىن ىشكى نارىققا بەرۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ ارقىلى ءوندىرۋشى زاۋىتتاردىڭ تابىسىن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلىپ وتىر. 2019-2020 جىلدار ىشىندە ەلەكتروندى ساۋدا الاڭدارى (ەسا) ارقىلى وتكىزىلەتىن سۇيىتىلعان مۇناي گازىنىڭ ۇلەسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا, وعان ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى بەكىتەتىن شەكتى باعا قولدانىلمايدى.
سەناتورلار سونداي-اق قازاقستان ۇكىمەتى مەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ۇيىمى (فاو) اراسىنداعى فاو-نىڭ قازاقستانداعى بايلانىس جانە ارىپتەستىك جونىندەگى بيۋروسىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى.
سەناتورلار, سونداي-اق «ادۆوكاتتىق قىزمەت جانە زاڭ كومەگى تۋرالى» زاڭدى قابىلدادى. اتالعان زاڭدا ادۆوكاتتار القاسىنىڭ جانە زاڭ كونسۋلتانتتارى پالاتاسى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ قۇرىلىمى, ولاردى قالىپتاستىرۋ ءتارتىبى جانە ولاردىڭ قۇزىرەتتەرى ايقىندالادى. بۇل رەتتە ادۆوكاتتار القاسى پرەزيديۋمىنىڭ توراعاسى مەن مۇشەلەرى ءۇشىن ءتورت جىلدان اسپايتىن, ال القالىق باسقارۋ ورگانى مەن زاڭ كونسۋلتانتتارىنىڭ اتقارۋشى باسقارۋ ورگانى ءۇشىن ولاردىڭ جارعىسى مەن وكىلەتتىك مەرزىمى بەلگىلەنەدى.
ادۆوكاتتار القاسىنا جانە زاڭ كونسۋلتانتتارى پالاتالارىنا ولارعا مۇشەلىككە قابىلداۋ شارتتارى, زاڭ كومەگىن كورسەتۋ ستاندارتتارى جانە ولارعا مۇشەلىككە قابىلداۋ كەزىندە كىرۋ جارنالارىن تولەۋگە تىيىم سالۋ بەلگىلەنەدى.
زاڭدا زاڭ كومەگىن كورسەتۋ جونىندەگى قىزمەتتى رەتتەۋ جانە ءوز مۇشەلەرىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادۆوكاتتىق قىزمەت جانە زاڭ كومەگى تۋرالى زاڭناماسىنىڭ, زاڭ كونسۋلتانتتارى پالاتاسىنىڭ قاعيدالارى مەن ستاندارتتارىنىڭ, كاسىپتىك ادەپ كودەكسىنىڭ تالاپتارىن ساقتاۋى بولىگىندە ولاردىڭ قىزمەتىن باقىلاۋ ماقساتىندا قۇرىلعان, زاڭ كونسۋلتانتتارى پالاتالارىنىڭ تىزىلىمىنە ەنگىزىلگەن, مۇشەلىك شارتتارىندا كەمىندە ەلۋ زاڭ كونسۋلتانتىن بىرىكتىرەتىن, مىندەتتى مۇشەلىككە نەگىزدەلگەن ءوزىن-ءوزى رەتتەيتىن ۇيىم زاڭ كونسۋلتانتتارىنىڭ پالاتاسى بولىپ تانىلاتىنى بەلگىلەنگەن.
– ەلىمىزدە ادۆوكاتتىق قىزمەت نارىعى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە دامىماعان جانە وزىق ەلدەردىڭ كورسەتكىشتەرىنە سايكەس كەلمەيدى. ونىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى – ادۆوكاتتاردىڭ جەتىسپەۋى. ول, ءوز كەزەگىندە, ۇمىتكەرلەر ءۇشىن نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن وتە جوعارى كىرۋ جارنالارىنان تۋىندايدى. العاشقى جارنالاردىڭ الىنىپ تاستالۋى ادۆوكاتتىق ماماندىققا جاس زاڭگەرلەردىڭ كىرۋىنە, ادۆوكاتتاردىڭ اراسىنداعى باسەكەلەستىكتى كۇشەيتۋگە جانە ولاردىڭ سانىنىڭ ارتۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى سەناتورلار الدىندا بايانداما جاساعان ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ.
سەناتتىڭ ءۇشىنشى سەسسياداعى جۇمىسىن قورىتىندىلاي كەلىپ, ق.توقاەۆ بۇگىنگى حالىقارالىق احۋالدا تەكەتىرەس كۇشەيگەن كەزەڭدە ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىن جانە ۇلتتىق مۇددەسىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان مەملەكەت باسشىسىنىڭ ستراتەگيالىق شەشىمدەرىن زاڭنامالىق جاعىنان دەر كەزىندە قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنان تۋىندايتىن اۋقىمدى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا پارلامەنت 84 زاڭ قابىلدادى. ولاردىڭ بىرقاتارى كۇشىنە ەنىپ, بۇگىندە حالىق يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋدە, – دەدى سەنات توراعاسى.
ول قازىرگى جاھاندىق وزگەرىستەر مەن سىن-قاتەرلەر توعىسىندا ىشكى ساياسي تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ جانە حالىقارالىق ارەنادا ۇلتتىق مۇددەمىزدى قورعاۋ ماسەلەلەرى وتە ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– وسى رەتتە, تاياۋدا قابىلدانعان «قاۋىپسىزدىك كەڭەسى تۋرالى» زاڭ قازىرگى دۇربەلەڭگە تولى دۇنيەدە مەملەكەت قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە, ەلدەگى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتى جۇرگىزۋدە ەلباسىنىڭ جەتەكشى رولىنە بەرىك قۇقىقتىق جاعدايدى, كەپىلدىكتەردى ارقاشان قامتاماسىز ەتەدى, – دەدى ق.توقاەۆ.
پالاتا توراعاسى سايلاۋ زاڭناماسىنا ەلىمىزدەگى دەموكراتيالىق ۇدەرىستەردى تەرەڭدەتۋدە ساياسي پارتيالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جاڭا قۇقىقتىق ەرەجەلەر ەنگىزىلگەنى تۋرالى حاباردار ەتتى.
ق.توقاەۆ كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا مەيلىنشە قولايلى جاعداي قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا سالىق, كەدەن كودەكستەرى جاڭا رەداكتسيادا قابىلدانىپ, بيۋدجەت زاڭناماسى جاڭارتىلعانىن, قارجى ۇيىمدارىنا ءتيىمدى باقىلاۋ جۇرگىزۋدەگى ۇلتتىق بانكتىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان وتە ماڭىزدى زاڭدار قابىلدانعانىن ايتتى.
سونداي-اق قولدانىستاعى زاڭناماعا الەۋمەتتىك سالا, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار, قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ, جەر قاتىناستارى, ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ناقتى تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى.
سونىمەن قاتار ق.توقاەۆ پارلامەنت قاراۋىنا كەلىپ تۇسەتىن زاڭ جوبالارىنىڭ مازمۇندىق جاعىنان ساپاسى ءالى دە وزەكتى ەكەنىن ايتا كەلىپ, وسى ماسەلەگە ۇكىمەتتىڭ نازارىن اۋداردى. اسىعىس دايىندالعان جوبالاردا كەزدەسەتىن ولقىلىقتار زاڭنامادا قايشىلىقتاردىڭ ورىن الۋىنا جول بەرۋى ىقتيمال ەكەنى ايتىلدى.
سەنات توراعاسى سەسسيا بارىسىندا بىرلەسىپ اتقارعان ناتيجەلى قىزمەتتەرىنە وراي ارىپتەس سەناتورلارعا العىس ايتتى جانە ەلىمىزدىڭ باس قالاسى – استانانىڭ 20 جىلدىعىنا بايلانىستى قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.
– استانا – تاۋەلسىزدىكتىڭ قاستەرلى قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرى, ەلباسى جىگەرىنىڭ ايقىن جەڭىسى. ەلوردامىز ۇلتىمىزدىڭ ماقتانىشى, ۇلتتىق يدەولوگيامىزدىڭ نىشانى. قازاقستاننىڭ بولاشاعى ەندى جاڭا ەلوردامىزدىڭ دامۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى. سەبەبى بۇل قالا حالقىمىزدىڭ تاعدىرىندا ەرەكشە ورىن الاتىن بولادى, – دەدى ق.توقاەۆ.
وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جاريا ەتىلدى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
