ساياسات • 21 ماۋسىم, 2018

ءبىزدىڭ ماقسات – مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى ىنتالاندىرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيىنە قول جەتكىزۋ – ا.شپەكباەۆ

1600 رەت
كورسەتىلدى
13 مين
وقۋ ءۇشىن

«100 ناقتى قادام» ۇلت جوس­پارى­نىڭ كىرىسپەسىندە ونىڭ قوعام ­مەن مەملەكەتتەگى تۇبەگەيلى وزگەرىستەردى قالىپتاستىراتىنى ايتىلعان, ولاردىڭ باستى ماق­ساتى – جۇيەلى اۋرۋلاردىڭ سىرتقى بەلگىلەرىن جۋىپ-شايۋ ەمەس, ونى ەمدەۋ بولىپ تابىلادى. 

دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋگە جول اشاتىن, كاسىبي مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ قالىپتاسۋىنا بوگەت بولاتىن وسىنداي جۇيەلى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى حالىققا ءتيىمدى جانە ادال قىزمەت ەتۋ يدەياسىن قۇنسىزداندىراتىن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبەكاقى دەڭگەيىنىڭ جەتكىلىكسىز دارەجەدەگى باسەكەگە قابىلەتتىلىگى بولىپ تابىلادى.

بۇل – مەملەكەتتىك اپپارات قىزمەت­كەرلەرىنىڭ كاسىبي دارەجەسىنىڭ تومەن دەڭگەيىنىڭ جانە ولاردىڭ جەمقور­لىققا ۇشىراۋ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ءبىز وسى ماسەلەنى شەشۋدىڭ كەشەندى امالدارىن قاراستىردىق.

بىرىنشىدەن, كادرلاردى ىرىكتەۋ جانە جوعارىلاتۋ بارىسىندا بىلىكتىلىك ءتاسىلى ەنگىزىلدى. ماماننىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ونىڭ ءوز ءبىلىمىن كۇندەلىكتى قىزمەتتە قالاي قولداناتىنىن جانە وسىعان قاجەتتى داعدىلارى مەن قابىلەتتەرىنىڭ بولۋىن انىقتاۋدىڭ ماڭىزدى ەكەندىگىمەن كەلىسپەۋ مۇمكىن ەمەس. ناتيجەلى جۇمىسكەر بولۋ ءۇشىن تەوريالىق ءبىلىم جەتكىلىكسىز. مىسالى, كوشباسشىلىق سالاسىنداعى مامان ارقاشان كوشباسشى بولا الماۋى ىقتيمال.

ەكىنشىدەن, مەملەكەتتىك ورگاندار­دىڭ قىزمەتشىلەرىن باعالاۋ جۇيەسىن قايتا قاراستىرۋ ىسكە اسىرىلدى. بۇل جۇيەنىڭ كەمشىلىكتەرى ايقىن. مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ اتقاراتىن جۇمىسىنىڭ ناتيجەلىلىگى ونىڭ ۇيىم­نىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋعا قوسقان جەكە ۇلەسىنە ءادىل باعا بەرۋگە مۇمكىندىك بەرمەيتىن رەسمي كورسەتكىشتەرگە وراي انىقتالدى.

ءبىز ماماننىڭ كاسىبي قالىپتاسۋىن عىلىمعا نەگىزدەلگەن تەكسەرۋ جۇيە­سىن ەنگىزۋ ارقىلى وسى جانە باسقا كەمشىلىكتەردى جويدىق. بۇل جۇيەنىڭ ساپاسى «ب» كورپۋسىنىڭ اكىمشىلىك مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرىن كەشەندى اتتەستاتتاۋ بارىسىندا سىنالدى.

مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتشى­لەرىن قارجىلىق ىنتالاندىرۋدى كۇشەيتۋ قاجەت بولدى. مەملەكەتتىك قىز­مەتشىلەردىڭ ەڭبەكاقىسىن ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ ناتيجەلەرىنە بايلانىستى كوتەرۋ ۇلت جوسپارىندا كورىنىس تاپقان ءتۇيىندى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەندىگى بەلگىلى. ونى شەشۋ مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءبىزدىڭ بارلىق جۇمىسىمىز حالىقتىڭ تابىس دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالۋى ءتيىس دەگەن نۇسقاۋى تۇرعىسىندا ايرىقشا وزەكتىلىككە يە بولادى. ول ءۇشىن ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ جاڭا جۇيەسى ازىرلەندى, قاناتقاقتى رەجىمدە اگەنتتىكتە, ادىلەت مينيسترلىگىندە, استانا قالاسىنىڭ جانە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىكتەرىندە ەنگىزىلدى.

ول ەكى بولىكتەن تۇرادى: فاكتورلى-بالدىق شكالا نەگىزىندە انىقتالاتىن «تۇراقتى» جانە ءبىر جىل ىشىندە اتقارعان جۇمىس ناتيجەلەرى بويىنشا كەم دەگەندە 4 جالاقىدان جوعارى بونۋس تولەۋگە بايلانىستى «اۋىسپالى».

قاناتقاقتى جوبانىڭ ءمانى نەدە؟ جاڭا جۇيەنىڭ ءۇش ايقىنداۋشى فاكتورى بار. ول قۇزىرەتتىلىك پەن جۇمىس تاجىريبەسى, شەشىلەتىن مىندەتتەردىڭ اۋىرتپالىق دەڭگەيى جانە ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك دەڭگەيى. اتالعان فاكتورلار بويىنشا «ۇپايلار» جيىنتىعى ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ جاڭا كەستەسىندەگى لاۋازىمنىڭ ورنىن ايقىندايدى. ول 4 بلوكقا بىرىككەن: جاۋاپتى حاتشىلار, اپپاراتتاردىڭ باسشىلارى مەن كوميتەتتەردىڭ توراعالارى كىرەتىن جوعارى باسقارۋشى, نەگىزگى, جاردەم بەرۋشى جانە قوسالقى.

قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگى ۇيىمنىڭ ستراتە­گيالىق ماقساتتارعا قول جەت­كىزۋى ءۇشىن ءتۇيىندى بولىپ تابىلاتىن نە­گىزگى سالالىق بولىمشەلەردەگى جۇمىس, اري­نە, جاردەم بەرۋشى جانە قوسال­قى قۇرى­لىمدارداعى جۇمىسپەن سالىس­تىرعاندا الدەقايدا جوعارى تولەنەتىن بولادى.

ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ جاڭا جۇيەسىن ەنگىزۋ نە بەرەدى؟

بىرىنشىدەن, ماتەريالدىق ىنتالان­دىرۋدىڭ پارمەندى تەتىگى قۇرىلادى. ءبىز ءبىرىنشى رەت جۇمىستىڭ سيپاتىنا, اۋىرتپالىق دەڭگەيىنە جانە تيىمدىلىگىنە قاراماستان, بارلىعى تەڭ دارەجەدە جالاقى مەن سىياقى الاتىن تەڭەستىرىلگەن تاسىلدەن باس تارتامىز.

مىسالى, مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋدە ماڭىزدى ءرول اتقاراتىن دەپار­تامەنتىنىڭ ساراپشىسى, قۇجاتتاردى تىركەۋ مەن جىبەرۋ بويىنشا مىندەتتەردى اتقاراتىن كانتسەلياريا ءبولىمىنىڭ مامانىمەن بىردەي ەڭبەكاقى الادى. بىرەۋى ءتيىمدى باسقارۋشىلىق شەشىمدەردى تۇراقتى ىزدەۋمەن اينالىسسا, ەكىنشىسى ازىرلەنگەن دايىن الگوريتم شەڭبەرىندە ارەكەت ەتەدى. سىياقىعا بايلانىستى جاعداي دا وسىنداي. ياعني, ادىلەتتىلىكتىڭ نەگىزگى قاعيداسى بۇزىلادى.

ەكىنشىدەن, جاڭا مودەلدى قولدانۋ ايماقتارداعى جانە ورتالىقتاعى مەملە­كەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىسىنداعى ۇيلەسپەۋشىلىكتى 70%-دان 10%-عا دەيىن تۇبەگەيلى قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ول «ورتالىق-ايماق-ورتالىق» قاعيداسى بويىنشا كادرلار اينالىمى تەتىگىن ءتيىمدى قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ۇشىنشىدەن, وسى جولمەن ءبىز مەملەكەتتىك قىزمەتتى اسىرەسە تالانتتى جاستار ءۇشىن ەڭبەك نارىعىنداعى تارتىمدى, باسەكەگە قابىلەتتى ويىنشى رەتىندە تانىستىرا الامىز. بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە پيلوتتىق ورگاندارداعى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىسى ەكى ەسە ارتتى. ول ەڭبەككە دەگەن قاتىناستى تۇبەگەيلى وزگەرتەدى, ياعني زاماناۋي ادامدى جەتىستىككە جەتەلەيتىن جاسامپازدىق پەن كوشباسشىلىققا شاقىرادى.

ارينە ساناۋلى ايلار ىشىندە مەملە­كەتتىك قىزمەتشىلەردى ماتەريالدىق ىنتا­لاندىرۋدىڭ ۇزدىك مودەلى قۇرىلادى دەپ ەسەپتەۋ قاتەلىك بولار. سول سەبەپتى بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ بارلىق ماسەلەلىك جاقتارىن تالداپ, ءارى قاراي ونى بارلىق مەملەكەتتىك اپپارات اۋقىمىندا ىسكە قوسۋ ءۇشىن قاناتقاقتى رەجىمدە ەنگىزىلدى.

قاناتقاقتى جوبانىڭ ارالىق ناتي­جەلەرى قىزمەتشىلەردىڭ ادال جانە ءتيىمدى ەڭبەك ەتۋگە تالپىنىسىن, سونىمەن قاتار باسەكەنىڭ ارتۋىن كورسەتىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا كادرلاردىڭ اۋىسۋى شامامەن 3 ەسە ازايدى, ال ادىلەت مينيسترلىگىندە ۇستىمىزدەگى جىلى مەم­لەكەتتىك قىزمەت جۇيەسىنەن ءبىر دە ءبىر ادام كەتپەگەن.

ءبىر ورىنعا جاريالانعان بايقاۋعا ۇمىتكەرلەر سانى – 55, ول مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ تارتىمدىلىعى مەن ابىرويى­نىڭ ارتۋىن دالەلدەيدى. رەفورمانىڭ جوعارى تيىمدىلىگىنىڭ ماڭىزدى كورسەت­كىشتەرىنىڭ ءبىرى – قاناتقاقتى جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىساتىن مەملەكەتتىك ورگان­داردان سۇراستىرىلعان جۇمىس­شىلاردىڭ 95%-ىنىڭ ونىڭ ناتي­جەلەرىنە قاناعاتتانۋىندا.

فاكتورلىق-بالدىق شكالا شەڭ­بەرىندە جالاقىنىڭ ارتۋىنا قاراماستان, ۇستىمىزدەگى جىلى اگەنتتىكتىڭ شتات سانىن تولىقتىرۋعا موراتوري جۇرگىزۋ ارقى­لى ورتالىقتا 30% جانە ايماق­تاردا 10% وڭتايلاندىردىق, بۇل ورتا­لىق اپپاراتتىڭ ورىنداۋشىلىق ساتىسىن­داعى قىزمەتشىلەردىڭ جالاقىسىن 60%-عا, ايماقتىق دەپارتامەنت قىزمەت­شىلەرىنىڭ جالاقىسىن 10%-عا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.

بۇل باعىتتاعى كەلەسى قادام كادر قىزمەتتەرىنىڭ جۇمىسىن قولدانىستاعى «ە-قىزمەت» اقپاراتتىق جۇيەسى نەگىزىندە جالپى قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ ۇلگىسىنە اۋىستىرۋ بولدى.

شەتەلدىك جانە وتاندىق تاجىريبە كورسەتكەندەي, جەكە كومپانيالار مەن مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ ادامزات­تىق كاپيتالى ساپاسىن ايتارلىق­تاي ارتتىرۋعا قول جەتكىزۋ, سونىمەن قاتار HR-ساياسات سالاسىندا شىعىنداردى ازايتۋ قىزمەتكەرلەردى باسقارۋدىڭ ينتە­گراتسيالانعان جۇيەسىن قۇرۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى. ول – قىز­مەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ جالپىعا ورتاق مودەلدەرىنىڭ ءبىرى. مىسالى, نيدەرلاندتا قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ سالاسىندا قىزمەت كورسەتەتىن وسىنداي ورتا­لىقتى قۇرۋ مەملەكەتتىك مەكەمەلەر­دىڭ اتالعان قىزمەتتى اتقاراتىن جۇ­مىس­كەرلەر سانىن 50 پايىزعا قىس­قارتۋعا جانە 250 ملن اقش دوللارى كولەمىندەگى قاراجاتتى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەردى. ءبىزدىڭ جوبانى جۇزەگە اسىرۋ HR-ۇردىستەرىنە جۇمسالاتىن شىعىندى قىسقارتۋعا جاعداي تۋعىزادى.

قىزمەتكەرلەردى باسقارۋدىڭ ينتە­گراتسيالانعان جۇيەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋى شەڭبەرىندەگى كادرلىق ءىس جۇرگىزۋدى ورتالىقتاندىرۋ مەملەكەتتىك ورگان­دار­دىڭ قۇرىلىمى مەن قىزمەتشىلەرىن وڭتايلاندىرۋدىڭ ساپالى جاڭا كەزەڭىنىڭ باستاماسى بولماق. ءبىزدىڭ ەسەبىمىز بويىن­شا, اتالعان مودەلدى بارلىق مەملە­كەتتىك قىزمەت اۋقىمىندا قولدانۋ كادر بولىمدەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن جانە جالاقى تولەۋ بويىنشا بۋحگالتەرلەردى شامامەن 4600-گە قىسقارتىپ, جىل سايىن 5,5 ملرد تەڭگە ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

وڭتايلاندىرۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبەكاقىسىنىڭ جاڭا جۇيەسىن ەنگىزۋ بويىنشا جوباعا قاتىساتىن اكىمدىكتەردە دە جۇرگىزىلۋدە.

وسىلاي, وزگەرتۋدىڭ ارقاسىندا استانا اكىمدىگى باسقارمالارىنىڭ سانى 30-دان 21-گە دەيىن قىسقاردى. ارتىق باسقارۋشىلىق قۇرىلىمدار وڭتايلاندىرىلدى, قوسارلانۋشىلىق جويىلدى. اگەنتتىككە ۇقساس قىزمەتشى­لەردى باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي قىزمەتى, سونىمەن قاتار باقىلاۋ سالاسىندا بىرىڭعاي ورگان قۇرىلدى. حالىقپەن كەرى بايلانىس قۇرۋعا ارنالعان «I-komek» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى.

ماڭعىستاۋ وبلىسىندا باسقارۋ­شىلىق قۇرىلىمداردى وڭتاي­لاندىرۋ, بيزنەس-ۇردىستەردى اۆتوماتتاندىرۋ جۇرگىزىلۋدە, اۋداندار قاعازسىز قۇجات الماسۋ جۇيەسىنە اۋىسۋدا.

باقىلاۋ-قاداعالاۋ مىندەتتەرىنىڭ قىسقارۋى, قوسارلانعان مىندەتتەردىڭ جويىلۋى, مىندەتتەردى باسەكەلى ورتاعا جىبەرۋ جانە ءارى قاراي تسيفرلان­دىرۋ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇرىلىم­دارى مەن شتات سانىنىڭ وڭتايلان­دى­رىلۋىنا, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ەڭبەكاقىسىن ارتتىرۋعا ارنالعان قاجەت­تى قارجى قورىنىڭ پايدا بولۋىنا جاعداي تۋعىزادى.

لاۋازىمدارى قىسقارتىلاتىن مامانداردى الەۋمەتتىك قورعاۋ ماقساتىندا ءبىز بەيىندى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ ولاردى قايتا وقىتۋ جانە ءارى قاراي جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن شەشۋدەمىز.

جالپى, فاكتورلى-بالدىق شكالانى ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستى مەملەكەتتىك ورگانداردا شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ ەسەبىنەن قاراستىرىلاتىن قارجىنىڭ بولۋىن ەسەپكە الا وتىرىپ, كەزەڭ-كەزەڭىمەن وتكىزۋ قاراستىرىلعان. سونىڭ وزىندە پرەزيدەنتتىڭ 2007 جىلعى 29 ناۋرىزداعى «اكiمشiلiك رەفورمانى ودان ءارى جۇرگىزۋ جونiندەگi كەيبىر شارالار تۋرالى» جارلىعىنا سايكەس ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ قولدانىستاعى قورىنىڭ بيۋدجەتكە قايتارۋدى قاجەت ەتپەيتىندىگىن, ياعني مەم­لەكەتتىك ورگانداردىڭ تەڭگەرىمىندە قال­دىرىلاتىندىعىن ەسكەرتىپ وتكەن ءجون.

مانساپتىق مودەلدى قۇرۋدىڭ الەمدىك تاجىريبەسى بويىنشا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە قويىلاتىن تالاپتاردى ارتتىرۋمەن قاتار, ولاردىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋىنىڭ دەڭگەيىن دە ارتتىرۋ قاجەت. سول سەبەپتى قازىرگى ۋاقىتتا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن اگەنتتىك مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى الەۋمەتتىك قامتۋ دەڭگەيىن جاقسارتۋ بويىنشا شارالار ازىرلەۋدە.

باسپانالى بولۋ جانە زەينەتاقى تاعايىنداۋ, بالاباقشالاردا ورىندارمەن قامتاماسىز ەتۋ, ايماقتاردا دەنساۋلىقتى قالىپقا كەلتىرۋ ءۇشىن جاع­دايلار جاساۋ بارىسىندا جەڭىلدىكتەر ۇسىنۋ ءسوز بولىپ وتىر.

مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ الەۋ­­مەتتىك جاعدايلارىن جاقسارتۋعا مەملەكەت باسشىسىنىڭ 5 الەۋمەتتىك باستاماسىن, ونىڭ ىشىندە «7 – 20 – 25» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ماڭىزدى سەرپىلىس بەرمەك. «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق-پەن بىرلەسىپ اسكەري قىزمەتشىلەر مەن ارنايى ورگانداردىڭ قىزمەتشىلەرىنە ارنال­عان باعدارلامالار سياقتى اكىمشىلىك مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە ارنالعان «5 – 5 – 25» يپوتەكا ماسەلەسىن ازىرلەۋ شارالارى باستالدى. جاڭا ەڭبەكاقى جۇيەسىن قوسقاندا, مۇنىڭ بارلىعى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ىنتاسىن ايتارلىقتاي ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بولادى.

مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ جال­اقى­­س­ىن ورتاشا دەڭگەيدە ەكى ەسە ارتتىرۋ بويىنشا رەفورمانى تولىققاندى جۇزەگە اسىرۋ 220 ملرد تەڭگە قوسىمشا قارجىنى تالاپ ەتەدى. قاراجات مولشەرى اۋقىمدى, بىراق ونى ءتىپتى بيۋدجەتكە اۋىرتپالىق تۇسىرمەي-اق قاراستىرۋعا بولادى.

اتالعان جۇمىس ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىندە اگەنتتىكپەن بىرلەسە مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۆەدومستۆولىق باعىنىشتى ۇيىمداردى وڭتايلاندىرۋ مەن نىعايتۋ تۋرالى تاپسىرماسى اياسىندا ورىندالىپ جاتىر. ءبىز باستاپقى كەزەڭدە بوس جۇمىس ورىندارىن قىسقارتۋدى دۇرىس دەپ ەسەپتەيمىز. ولاردىڭ مولشەرى شامامەن – 12 مىڭ. ول بىردەن 13 ملرد تەڭگە بولۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

باعىنىستى ۇيىمداردى وڭتايلان­دىرۋ تۇرعىسىنان, ولاردىڭ ۇيىمدىق-قۇقىقتىق نىسانىن كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەدەن (كمم) كوممەر­تسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامعا (كەاق) وزگەرتۋ ءتيىمدى شارالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى.

كەاق فورماتىندا جۇمىس ىستەۋدىڭ نەگىزگى ارتىقشىلىعى – باسقارۋدىڭ يكەمدىلىگى, بيۋدجەتتى بولۋدەگى تاۋەل­سىزدىك, قىزمەتكەرلەردى باسەكەگە قابى­لە­تتى جالاقىمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە قىز­مەتكەرلەر سانىنىڭ ازايۋتۋ مۇمكىندىگى.

مىسالى, وسى وزگەرىستىڭ ناتيجەسىندە استانا اكىمدىگىنىڭ بالالار ءۇيى قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىردى. ناتيجەسىندە 90 ملن تەڭگە ۇنەمدەلىپ قارجى ءورت قاۋىپسىزدىگى جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە, ءۇي-جايلاردى جوندەۋگە جانە جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋعا, بيومەتريالىق قول جەتكىزۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە باعىتتالعان.

ەڭ باستىسى, قولداعى بيۋدجەتپەن-اق قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسىن 3-4 ەسەگە كوتەرۋگە مۇمكىندىك بار. ەگەر بۇرىنعى ەڭبەكاقى 33-تەن 120 مىڭ تەڭگەگە دەيىن بولسا, بۇگىنگى كۇنى 120-دان 450 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جەتىپ وتىر. استانا بالالار ۇيىندە جۇرگىزىلگەن مۇنداي جۇمىس باسقا مەملەكەتتىك مەكەمەلەر ءۇشىن ۇلگى بولا الادى دەپ ويلايمىن.

جوعارى دەڭگەيدە ىنتالانعان مەملەكەتتىك قىزمەتشى ارقاشان ءوزىنىڭ كاسىبي ءبىلىمى مەن داعدىلارىن دامىتۋعا تالپىنىس جاسايتىنى ەشبىر كۇمان تۋعىزبايدى. بۇل – ءبىزدىڭ اتقاراتىن ەڭبەگىمىزدەن كۇتىلەتىن ناتيجە.

اليك شپەكباەۆ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار