سونىڭ ىشىندە مەملەكەتكە پايدا كەلتىرەتىن تۇسى دا قاراستىرىلىپ, قىلمىسكەرلەردى قوعامدىق جۇمىستارعا تارتۋ سياقتى ىستەر دە ەسكەرىلگەن. وسى ءىس پايدالى بولا تۇرا, ونىڭ قۇقىقتىق رەتتەلۋىندە كوپتەگەن پروبلەمالار تۋىنداپ وتىر.
قولدانىستاعى قىلمىستىق الەۋمەتتىك زاڭنامالاردا قوعامدىق جۇمىستارعا رۇقسات ەتۋ قاراستىرىلعان. الايدا قوعامدىق جۇمىستاردى بەلگىلەۋدە ونىڭ شەكتەۋلىلىگى قولدانىستى قيىنداتادى. باس ەركىنەن ايىرۋدىڭ بالاماسى رەتىندە قاراستىرىلاتىن قوعامدىق جۇمىسقا تارتۋ جازاسى وعان قورشاعان ورتا جاقسى باعا بەرگەندە عانا ناتيجەسىن بەرەتىنىن ەسكەرۋ كەرەك.
بۇگىنگى تاڭدا قوعامدىق جۇمىسقا تارتىلۋشىلار نەگىزىنەن كوشەلەردى سىپىرۋمەن شەكتەلىپ وتىر. ال الىس جانە جاقىن شەتەلدەردىڭ تاجىريبەلەرىنە قاراساق, ولار سانداعان سالالارعا تارتىلادى ەكەن. مىسالى, ايماقتى كوگالداندىرۋ مەن اباتتاندىرۋ, اۋرۋحانالار مەن باسقا دا الەۋمەتتىك نىساندارداعى بىلىكتىلىكتى قاجەت ەتپەيتىن جۇمىستارعا تارتۋ جانە ت.ب.
سونىمەن قاتار قوعام قۇقىق بۇزۋشىلاردىڭ ۇنەمى مەملەكەتتىڭ باقىلاۋىندا ەكەنىنە سەنىمدى بولۋى كەرەك, ويتكەنى بۇل جاڭا قىلمىستاردى جاساۋدىڭ مۇمكىندىگىن ازايتادى, تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىككە سەنىمىن ارتتىرادى.
سوندىقتان قىلمىسكەرلەر ءۇشىن قوعامدىق جۇمىستاردى ساپالى ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزى زور. ولار جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ, پروباتسيا قىزمەتىنىڭ, باق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ازاماتتىق قوعامنىڭ, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگانىنىڭ ۇيلەستىرىلگەن جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە ۇيىمداستىرىلۋى كەرەك. نەگىزگى جاۋاپتىلىق جەرگىلىكتى اكىمدەرگە جۇكتەلگەنى دۇرىس. الايدا بىزدە قوعامدىق جۇمىستار وسىلاي ۇيىمداستىرىلمايتىنىنا زاڭنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزگەن دەپۋتاتتار توبىنىڭ كوزى جەتتى.
وسىلاردى ەسكەرىپ ءبىز ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, تومەندەگى ماسەلەلەردى جۇزەگە اسىرۋدى ۇسىندىق:
1. ىشكى ىستەر, سونىمەن قاتار ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىكتەرىنە قوعامدىق جۇمىستاردى ديففەرەنتسيالاۋ جۇمىسىن تاپسىرۋ;
2. جوعارىدا ايتىلعان قوعامدىق جۇمىستاردىڭ تىزبەسىن ارتتىرۋ ءۇشىن مىنالاردى قاراستىرۋ:
– سوتتالعان كاسىپكەرلەرگە ءبىرشاما ۋاقىت تۇرعىندارعا اقىسىز قىزمەت كورسەتۋدى بالاما رەتىندە قاراستىراتىن قۇقىق بەرۋ;
– سوتتالعان ادامنىڭ بىلىكتىلىگىنە ساي كەلەتىن قوعامدىق-پايدالى ەڭبەك ۇسىنۋ;
– سوتتالعان ادامنىڭ ەڭبەككە شەبەرلىگىن ارتتىرۋعا جارايتىن قوعامدىق جۇمىستار ۇسىنۋ;
– سوتتالعانداردىڭ ىشىندەگى ايەلدەر, بالالار مەن كارى ادامداردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرەتىن جۇمىستار قاراستىرۋ;
3. قوعامدىق جۇمىستاردى قىلمىستىق جازا دەپ قاراستىراتىن تيپتىك ەرەجەنى ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن بەكىتۋ جانە سونىڭ نەگىزىندە اۋدان (قالا) اكىمدىكتەرىنىڭ ءوز ەرەجەلەرىن جاساۋىن قامتاماسىز ەتۋ;
4. قوعامدىق قاۋىپسىزدىك پەن قۇقىق قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋدەگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن باقىلاۋدى ارتتىرۋ.
سۆەتلانا بىچكوۆا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
