مامىر ايىنىڭ 19-ى كۇنى ماڭعىستاۋدا كۇننىڭ ىستىعى +35° بولدى. اپتاپتى كۇندەردە دالا توسىندە جۇمىس ىستەۋگە ابدەن ماشىقتانعان مۇنايشىلار اۋا رايىنىڭ بۇل «مىنەزىنە» ءمان بەرمەي, اقتاۋ قالاسىنان 230 شاقىرىم قاشىقتىققا جولعا شىقتى. ساپاردىڭ ماقساتى – ء«ۇستىرت ەسكەرتكىشتەرىنە – ەل تاعزىمى!» اتتى كورپوراتيۆتىك ءىس-شارانى وتكىزۋ بولاتىن. اكتسيا اياسىندا اتالمىش كومپانياعا قاراستى 23 كاسىپورىن ايماقتاعى مەملەكەت قورعاۋىندا تۇرعان 28 تاريحي جانە مادەني, ادەت-عۇرىپتىق نىسانداردى ءوز قامقورلىعىنا الدى. ولاردىڭ اراسىندا جالپى جۇرتشىلىققا تانىمال ورىندارمەن بىرگە, تاريحي ءداۋىرى, سونداي-اق اتقارعان قىزمەتىنە بايلانىستى ماڭىزدى بولعانمەن, تانىمالدىعى جوعارى ەمەس نىساندار دا بار.
مامىر ايىنىڭ العاشقى كۇندەرىندە باستالعان بۇل اكتسياعا ماڭعىستاۋداعى بارلىق كەن ورىندارى مەن سەرۆيستىك كومپانيالار جۇمىلدى – ارقايسىسى ءار ەسكەرتكىشكە ارنايى بارىپ, سەنبىلىك-تازارتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, اكتەپ, سىرلاپ, شارباق سالىپ, سۋ تارتىپ, تۇنەۋحانالارعا جوندەۋ جۇرگىزدى. مىسالى, 5 مامىر كۇنى «وزەنمۇنايگاز» اق جاستار كەڭەسى «بابالار جۇرگەن ىزبەنەن» سانيتارلىق اۆتوەكسپەديتسياسىمەن جولعا شىعىپ, 45 جاس مۇنايشى ەكى كۇن بويى ايراقتى جانە شەرقالا تاۋلارىنا, سامال باقشاسىنا, اقمىش وازيسىنە, شاقپاق اتا جانە سۇلتان ەنە جەراستى مەشىتتەرىنە بارىپ, اباتتاندىرۋ, تازالاپ قوقىستان ارىلتۋ باعىتىندا قاجەتتى جۇمىس كولەمىن انىقتادى. باردى باعالاپ, تاريحي قۇندىلىقتاردى قاستەرلەۋ شاراسى تۋعان ەل تاريحىن تانيمىن دەگەن جاستار ءۇشىن تانىمدىق ساپار بولۋمەن قاتار, ەل جاستارىنىڭ وتانسۇيگىشتىك, ەلجاندىلىق رۋحىن قالىپتاستىراتىنى بەلگىلى. بۇدان باسقا «قازمۇنايگاز» كومپانياسى ۇجىمدارىنان قۇرالعان 1500-دەن استام مۇنايشى ءبىر اي بويى قاراۋىلكۇمبەت, ۇزىنتام, ءومىر, قىزان, قوشاق, ماحمۋت بابا, سيسەم اتا, وعىلاندى, وزگە دە بىرنەشە نىساندارعا بارىپ, جول كورسەتكىشتەرىن ورناتتى, قورعانىش تاقتالارى مەن شارباقتار سالىپ, كەڭ اۋقىمدا سانيتارلىق تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزدى. نىسانداردىڭ تاريحي ماڭىزىن اڭگىمەلەپ, مۇنايشىلارعا تانىمدىق تۇرعىدا ماعلۇمات بەرۋ ءۇشىن ولكەتانۋشى ماماندار ىلەسىپ, ساپار ءسانى مەن ءمانىن ارتتىرا ءتۇستى.
ءبىز كۋا بولعان ساپاردا «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» اق مۇنايشىلارى – «جاس ماماندار» كەڭەسى مۇشەلەرى الدىمەن «قىزىلقالا» قالاشىعىنىڭ قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن ورنىندا بولىپ, تازالاپ, قوقىستاردى جينادى. ودان ءارى بوزاشى بويىنداعى بەكەت اتانىڭ توبىقتى جەراستى مەشىتىنە بارىپ, ءوز جۇمىستارىن جالعاستىردى. قازىرگى تاڭدا بەكەت اتانىڭ ناماز وقىپ, شاكىرتتەر وقىتقان مەشىتتەر سانى بەسەۋ دەسەك, ونىڭ ۇشەۋى ماڭعىستاۋدا ورنالاسقان. وسى ءۇش مەشىتتىڭ ءبىرى – توبىقتى. XVIII-XIX عاسىرلاردىڭ قولتاڭباسى سانالاتىن مەشىت «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» اق مۇنايشىلارى كۇشىمەن جاڭارىپ, جاڭعىرىپ كەلەدى. مۇنايشىلار تاريحي ورىنعا قورشاۋ سالىپ, قوناقۇي جانە عيبادات بولمەسىن سالۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزۋمەن بىرگە, ەلەكتر جارىعىن جانە سۋ قۇبىرىن تارتىپ بەرگەن. سۋ بار جەرگە 600 تۇپتەن استام اعاش وتىرعىزىپ, كۇن شاقىرايىپ, اپتاپ ۇرعان ايماقتاعى تۇنەۋحانا ماڭىن جاسىل جەلەككە ورانتىپ قويىپتى. بۇل تۋرالى مەشىت شىراقشىسى قۋانا ايتىپ, مۇنايشىلارعا العىسىن جەتكىزدى.
– ءبىز ەلباسىمىزدىڭ ساياساتىنا ءۇن قوسۋدى, ونىڭ حالىقتى رۋحاني جاڭعىرتۋ باعىتىنداعى باعدارلاماسىنا, سونداي-اق ەل ەكونوميكاسىن ارتتىرۋعا, قازاقستاندى دامىعان الدىڭعى قاتارلى ەلدەردىڭ قاتارىنا قوسۋعا نەگىزدەلگەن بارشا ستراتەگيالىق باستامالارىنا قولداۋ كورسەتۋدى ازاماتتىق پارىز سانايمىز. بۇگىنگى 560 شاقىرىم جولدى ارتقا تاستاپ, «قىزىلقالا» قالاشىعىنا جانە توبىقتى جەراستى مەشىتىنە بارىپ جاساعان سەنبىلىك جۇمىستارىمىز – جوسپارداعى كوپ ىستەردىڭ ءبىرى عانا. الداعى ۋاقىتتا «قازمۇنايگاز» كومپانياسىنىڭ باسشىلىعىمەن, جەرگىلىكتى جەردەگى كومپانيالاردىڭ جۇزەگە اسىرۋىمەن جاقسى ىستەر جالعاسىن تابادى دەپ ويلايمىن, – دەيدى ساپار سوڭىندا «ماڭعىستاۋمۇنايگاز» اق «جاس ماماندار» كەڭەسىنىڭ توراعاسى باۋىرجان قوجاەۆ.
قيىن كەزدە ەل ەكونوميكاسىنىڭ اياقتان تۇرۋىنا قولداۋ كورسەتكەن قۇرىش بىلەك مۇنايشىلاردىڭ تاريحي نىسانداردى قامورلىقتارىنا الىپ, الەۋمەتتىك سالادان الشاق كەتپەۋى قۋانتادى. حالقىن قولداپ, بابالارىن ارداقتاعان مۇنايشىلاردىڭ ءىسى كوپكە ۇلگى, كوڭىلگە ىستىق. ء«ولى ريزا بولماي, ءتىرى بايىمايدى» دەگەن تامسىلگە سۇيەنسەك, وتكەنىن قاستەرلەپ, كەلەشەگىن قامداعان ەلدىڭ ەرتەڭى وسال بولماۋى ءتيىس.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى
