كەشە ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز الاڭىندا استانا ەكونوميكالىق فورۋمىن ۇيىمداستىرۋشىلار باق وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, بۇل جىلدىڭ ەنشىسىنە ەنەتىن ەرەكشەلىكتەردى جىپكە ءتىزدى. جاڭاشا سيپاتتاعى «Global Challenges Summit 2018» اتتى ەكونوميكالىق فورۋم ەلىمىزدىڭ باس قالاسىندا مامىردىڭ 17-19 كۇندەرى ءوتىپ, وعان 450-دەن استام سپيكەر قاتىسادى دەپ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە الەمنىڭ كورنەكتى ساياساتكەرلەرى, ءىرى حالىقارالىق كورپوراتسيالاردىڭ باسشىلارى, ورتالىق بانكتەر مەن قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ اۋزى دۋالى ساقا ساراپشىلارى 24 ەلدەن كەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. اسىرەسە ەكونوميكا سالاسىنا تىڭ سەرپىن اكەلگەن نوبەل سىيلىعى لاۋرەاتتارىنىڭ ەۋرازيا كىندىگىندەگى قازاقتىڭ ەلورداسىندا جاھاندىق ەكونوميكا تۋرالى ءسوز قوزعاپ, ءتۇرلى بولجامدار بويىنشا پىكىر قاعىستىرىپ, تىڭ يدەيالارعا تۇرەن سالۋى بيىلعى باسقوسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرا تۇسپەك. قازاق ەلىنىڭ استاناسى بۇكىل ادامزاتقا وزەكتى جاھاندىق سىن-تەگەۋرىندەرگە بايلانىستى ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا جينالعان حالىقارالىق قوناقتار: فرانتسيانىڭ ەكس-پرەزيدەنتى فرانسۋا وللاند, فيزيك, ىشەكتەر تەورياسىنىڭ تەڭ اۆتورى جانە عىلىم تاراتۋشى ميتيو كاكۋ, Goldman Sachs-ءتىڭ بۇرىنعى توراعاسى جانە بريكس قىسقارتۋ اۆتورى دجيم و'نيل, دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا بويىنشا باس ەكونوميسى گانس تيممەر, ساياساتتانۋشى جانە قالالار دامۋىنىڭ ۆيزيونەرى پاراگ حاننا, گرۋزيانىڭ ۆيتسە-پرەمەرى, سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ميحەيل دجانەليدزە, ەستونيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى تووماس يلۆەس, بۇۇ سەگىزىنشى باس حاتشىسى جانە حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ ەتيكا جونىندەگى كوميسسياسىنىڭ توراعاسى پان گي مۋن, كينورەجيسسەر, «التىن ارىستان» ۆەنەتسيا كينوفەستيۆالى باس جۇلدەسىنىڭ لاۋرەاتى كشيشتوف زانۋسسي جانە ت.ب. قارسى الۋعا ساقاداي-ساي.
جاقىندا باستالاتىن استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ بۇرىنعى باسقا فورۋمداردان باستى ەرەكشەلىگى – جاڭا فورماتى مەن جاھاندىق دەڭگەيى. 10 جىل ىشىندە فورۋم ەكونوميكالىق يدەيالار مەن تاجىريبەلەردى بىرىكتىرەتىن حالىقارالىق الاڭعا اينالدى. بۇگىنگى تاڭدا فورۋمعا الەمنىڭ 150 ەلىنەن 50 مىڭنان استام دەلەگات, ۇزدىك حالىقارالىق سپيكەرلەر قاتىسادى دەپ كۇتىلۋدە. فورۋم ىقپالى ءوسىپ وتىر, حالىقارالىق ينۆەستورلار تارتۋ, استانانىڭ الەمدىك ەكونوميكالىق ساياساتتى تالقىلايتىن الاڭعا اينالۋى شارا دەڭگەيىنىڭ ارتقانىن اڭعارتادى, دەدى ۇلتتىق ەكونوميكا ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ.
بريفينگ بارىسىندا فورۋمدى ۇيىمداستىرۋشىلار حالىقارالىق شارانىڭ بيۋدجەتىنە دە توقتالىپ ءوتتى.
استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ بيۋدجەتى بىلتىرعى دەڭگەيدە بولادى. بۇل رەتتە عيماراتتى جالعا الۋ, كەلەتىن سپيكەرلەردىڭ جول ءجۇرۋ اقىسى, لوگيستيكا, تۇراتىن جەرلەرى, بارلىعىن قامتىعاندا بەلگىلى ءبىر بيۋدجەتتى قۇراپ وتىر. ياعني فورۋمعا 400 ملن تەڭگە شاماسىندا قاراجات جۇمسالادى دەدى بريفينگ سپيكەرلەرىنىڭ ءبىرى «ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان مۇقان. ال ر.دالەنوۆ اتالعان شاراعا شاقىرىلاتىن قوناقتاردىڭ گونورارلارى دەمەۋشىلەر قاراجاتىنان تولەنەتىندىگىن دە جەتكىزدى.
استانا فورۋمىنا قاتىساتىن بەدەلدى قوناقتاردى جالپى ءۇش توپقا بولۋگە بولادى. ءبىرىنشىسى – فورۋمعا قاتىسۋعا نيەتى, ۋاقىتى جانە مۇمكىندىگى بار ازاماتتار. ولار ەش اقىسىز نەگىزدە فورۋمعا قاتىسادى. مۇنداي سپيكەرلەر مەن قوناقتاردىڭ لەگى ءوز ىشىمىزدە دە بار. ەكىنشىسى – فورۋمعا كەلۋگە دايىن, الايدا ولاردىڭ جولاقىسى مەن باسپانالارىنىڭ اقىسىن كوتەرۋ قاجەت بولادى. بۇل − قالىپتى جاعداي. ءۇشىنشىسى – وزدەرىنىڭ شارتتىق مىندەتتەمەلەرى اياسىندا تەك گونورارلىق جۇيەدە عانا قاتىساتىن تۇلعالار. الايدا ولاردى قارجىلاندىرۋ دەمەۋشىلەردىڭ قاراجاتى اياسىندا جۇرگىزىلەدى. ياعني دەمەۋشىلەر سپيكەرلەرمەن وزدەرى كەلىسەدى. بۇل حالىقارالىق تاجىريبە جانە بيۋدجەت قاراجاتى بۇل ورايدا جۇمسالمايدى, دەدى ر.ەربولات ۇلى.
ون ءبىرىنشى مارتە وتكەلى وتىرعان استانا ەكونوميكالىق فورۋمى جىلدا وزىندىك رەڭ الىپ, ەرەكشەلەنىپ وتىرادى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, استانا ەكونوميكالىق فورۋمىن دامىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭى − Global Challenges Summit باعدارلاماسى اياسىندا جاھاندىق ماڭىزعا يە ماسەلەلەر تۇتاستاي قامتىلادى.
الەمنىڭ وزگەرۋى, تەحنولوگيانىڭ وتە جىلدام دامۋى عالامشار رەسۋرستارىنىڭ سارقىلۋىنا تۇرتكى بولىپ وتىر. بيوتەحنولوگيالار ادامزاتتى جاڭا ەتيكالىق نورمالاردى قالىپتاستىرۋعا ءماجبۇر ەتەدى, تسيفرلى ەكونوميكا ءداستۇرلى ەكونوميكالىق قاتىناستاردى وزگەرتەدى, ال جاساندى ينتەللەكتىنىڭ دامۋى نەمەن اياقتالاتىنى بەلگىسىز. دامۋشى ەلدەر وڭتايلى دامۋ ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرا الماي, ال كەرىسىنشە دامىعان ەلدەرگە رەسۋرستار جەتكىلىكسىز بولىپ, ەكى اراداعى الشاقتىق ۋاقىت وتكەن ايىن ارتىپ كەلەدى. Global Challenges Summit 2018 باعدارلاماسى نەگىزىندە ەكونوميكالىق ءوسۋ جانە رەسۋرستار تۇراقتىلىعى, ديدجيتاليزاتسيا جانە ۋربانيزاتسيا, ادامزات ءومىرىنىڭ ۇزارۋى مەن قارجىلىق رەۆوليۋتسيا, جاھاندىق قاۋىپسىزدىك جانە مادەني وزگەرىستەر تاقىرىبىندا سۇراقتارعا جاۋاپ تابىلىپ, الەمدىك ماسشتابتاعى شەشىمدەر ازىرلەنەدى.
استانا ەكونوميكالىق فورۋمى – ەلوردامىزدا 2008 جىلدان بەرى ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىلىپ كەلە جاتقان جاھاندىق ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا جانە شەشۋگە ارنالعان جىل سايىنعى سۇحبات الاڭى. العاش رەت 2008 جىلى وتكەن اتالمىش فورۋم دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكا مەن قارجى جۇيەسىن وڭالتۋ جانە دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان ىقپالدى حالىقارالىق الاڭداردىڭ ءبىرى دەپ باعالانعان. 10 جىل ارالىعىندا فورۋمعا 150 ەلدەن ون مىڭداعان دەلەگات قاتىسىپ, جالپى كولەمى ميللياردتاعان دوللار قارجىنى قۇرايتىن جۇزدەگەن مەموراندۋم مەن كەلىسىمگە قول قويىلىپ, فورۋم اياسىندا ەۋرازيالىق ىسكەرلىك كونگرەسى, دۇنيەجۇزىلىك مجك ورتالىعى جانە نوبەل سىيلىعى لاۋرەاتتارىنىڭ استانالىق كلۋبى قۇرىلدى.
ەركەجان ايتقازى,
«ەگەمەن قازاقستان»
