وندا «قىمباتتى ساتاش, اداي, ەدىل, شىڭعىس! قىدىرما حاميت ۇلىنىڭ تۇلعالىق قابىلەتى رۋحاني جاعىنان اسا باي جانە سان-الۋان بولاتىن. عىلىمنىڭ ادال ۇلىنىڭ جانە جانكەشتى عالىمنىڭ اتى التىن ارىپپەن جازىلۋعا لايىق. ونىڭ قازاسى رەسپۋبليكامىزدىڭ عىلىمي جانە پەداگوگيكالىق قاۋىمىنا ورنى تولماس قايعى اكەلدى. بىرىمىزگە ادال دوس, بىرىمىزگە جان جولداس, ەندى بىرىمىزگە ۇستاز بولعان قىدىرما حاميت ۇلىنىڭ بەينەسى جۇرەگىمىزدە ماڭگى ساقتالادى», دەپ جازىلعان.
قىدىرما توقمۋرزيننىڭ قازاقستان عىلىمىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. قاي جۇمىس ۋچاسكەسى سەنىپ تاپسىرىلسا دا, جان-تانىمەن بەرىلىپ اتقاراتىن. ۋاقىتپەن ساناسۋدى بىلمەيتىن, وتتاي جالىنداپ تۇراتىن. عىلىمنىڭ قيا جولىنا اتتانعان «تار جول, تايعاق كەشۋ» سەكىلدى ۇزاق ساپاردا شاربولاتتاي شىڭدالىپ, كوپتەگەن جەتىستىكتەر مەن اسۋلاردى باعىندىردى. سانالى عۇمىرىن ەلىمىزدىڭ جوعارى مەكتەبىنە ارناپ, نەگىزگى تاقىرىبى حيميا سالاسى بولدى. ونىڭ ىشىندە ورگانيكالىق حيميا سياقتى ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ ءتىسى باتا بەرمەيتىن كۇردەلى سالانى تاڭداپ الىپ, كوپتەگەن عىلىمي جاڭالىقتار اشىپ, مۇناي ءوندىرىسىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوستى. ارىپتەستەرى كەزىندە كسرو-نىڭ اتاعىنان ات ۇركەتىن بەدەلدى اكادەميكتەرى ءتۇسىندىرىپ بەرە الماعان رەاكتسيانى اشىپ, ورگانيكالىق قوسپالارداعى ءتورتىنشى فۋنكتسيالىق توپتاردىڭ ءوزارا اسەرلەسۋىن عىلىمي اينالىمعا شىعارعانىن ماقتانىشپەن ايتىپ وتىرادى. حيميا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى اتاندى.
ەڭبەك جولىن ءوزى وقىعان ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنەن باستاپ, اتىراۋ مۇناي جانە گاز تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە جالعاستىردى. قازاقستان ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ مۇناي حيمياسى جانە تابيعي تۇزدار ينستيتۋتىن باسقاردى. سانالى عۇمىرىنىڭ سوڭعى 18 جىلىندا م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە كافەدراعا جەتەكشىلىك ەتتى. عىلىمعا دەگەن ەرەن قۇشتارلىعى ارقاسىندا دەن قويا زەرتتەگەن سالاسى بويىنشا وزىق تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالاردى وندىرىسكە ەنگىزدى. 150-گە جۋىق مونوگرافيالار, عىلىمي ماقالالار جازىپ, 50 اۆتورلىق كۋالىكتەر مەن پاتەنتتەر الدى. بەدەلدى حالىقارالىق كونفەرەنتسيالار مەن سيمپوزيۋمداردا جاساعان باياندامالارى مەن تۇجىرىمدى ويلارى جوعارى باعالاندى. كۇردەلى عىلىمي زەرتتەۋلەرمەن جۇيەلى اينالىستى. سولاردىڭ ءبىر پاراسى مۇناي بيتۋمىن سينتەزدەۋ ارقىلى اسفالت-بەتون جولدىڭ جامىلعى قاباتىن جەتىلدىرۋ, سينتەز تەحنولوگياسىن قالدىقسىز قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, حيميا عىلىمىنا قوسقان ەڭبەگى وتە زور.
– قىدەكەڭ ەكەۋىمىزدىڭ شاڭىراعىمىزدى تامىرىن تەرەڭگە جايعان ماۋەلى بايتەرەككە ۇقساتامىن. ۇلدارىمىزدىڭ ومىردەن ءوز نەسىبەلەرىن تەرىپ جەگەن قۋانىشتارىن بولىسكەنىنە, نەمەرەلەر قىزىعىن كورگەنىنە شۇكىرشىلىك دەيمىن. بۇگىندە اداي اكە جولىن قۋعان عالىم, حيميا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, شەتەلدىك مۇناي كومپانياسىندا قىزمەت ەتەدى. ەدىل مەن شىڭعىس كاسىپكەرلىكپەن اينالىسادى.
مەنى بار عۇمىرىن عىلىمعا ارناپ, ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىنە قالتقىسىز قىزمەت ەتكەن, وشپەس ۇلەس قوسقان كورنەكتى عالىم, اكادەميك ەسىمى ەلەنەر دەگەن ۇمىتتەمىن. كوشەگە اتىن بەرۋ, ول ەڭبەك ەتكەن وقۋ ورنىنا قۇرمەت تاقتا ورناتۋ, ءبىر اۋديتوريانى ەسىمىمەن اتاۋ سەكىلدى ۇلىقتاۋ راسىمدەرى ورىندالىپ جاتسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى, – دەيدى ساتاش اپاي ءسوزىنىڭ سوڭىندا.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پەتروپاۆل
