بىراق وتكەن عاسىردىڭ ءبىر ناۋبەتى بايتالاۋ (كامپەسكە) ناۋقانى ەرقارانى اينالىپ وتپەدى. وسىنداي زاۋالدىڭ جاقىنداپ كەلە جاتقانىن اڭداعان باي بىرنەشە جىلدىڭ الدىندا سەنىمدى ادامدار ارقىلى ءۇيىر-ءۇيىر جىلقىسىن اتباسارعا ساتتىرىپ, ول اقشانى التىن-كۇمىس بۇيىمدارعا اينالدىرىپ تىعىپ تاستاعان بولاتىن.
بايدىڭ مالىن تالاۋعا كەلگەن بەلسەندىلەر «جىلقىلارىڭدى قايدا جاسىردىڭ دەپ الەك سالادى». باي ايتادى:
– مالىمنىڭ قالعانى وسى, سەنبەسەڭ مىنا جۇرتتان سۇرا, – دەپ قامشىنىڭ ۇشىمەن تالاۋعا تۇسكەن مالدى قوساقتاپ ءماز-ءمايرام بولىپ جاتقان توبىردى نۇسقايدى.
بەلسەندىلەر «دۇنيەسىن جاسىردى» دەگەن جەلەۋمەن ەسقارا مەن بالاسى قابدولدانى ايداپ كەتەدى. سول كەتكەننەن اكەلى-بالالى ەكەۋى يتجەكەننەن ءبىر-اق شىعىپتى.
تۇمانعا تۇنشىققان جىنىس ورمان, بەساتارىن كەزەنگەن سولدات, ءدامى سۋ تاتىعان سۇيىق كوجە. كەشىكپەي اۋرۋ مەڭدەگەن اقساقال دۇنيەدەن وتەر بولادى. قال ۇستىندە جاتقان اكە ۇلىنا ايتادى:
– بالام, بۇل جەردەن امان شىقساڭ ەلگە بارارسىڭ, سەن بۇقار كەتكەندە مەن جىلقىلاردى زاتقا اينالدىرىپ, كۇزەۋلىكتەگى كوڭ قورانىڭ سىرتىنداعى جىقپىلدى بەتكەيگە جاسىرىپ ەدىم. بۇل م ۇلىكتى سەن تاباسىڭ. وعان ەشقانداي كۇمانىم جوق. ويتكەنى مەن اللانىڭ ۇكىمىن قالت ەتكىزبەي ىقىلاسپەن اتقارعان اداممىن. مال-مۇلكىمنىڭ زەكەتىن بەرەردە, ىشىندەگى جاقسىسىن, ساپالىسىن تاڭدادىم. جيعان دۇنيەمە ءبىر مىسقال ارام ارالاستىرعان جوقپىن. مۇنداي دۇنيە ۇرپاعىما بۇيىرماۋى مۇمكىن ەمەس, − دەپ اماناتتايدى. − بىراق − دەيدى ەسقارا اتا: – سول دۇنيەنى سەن دە ادال جۇمسا!
قابدولدا اكەسىنىڭ مۇردەسىن ارۋلاپ, ءوزى جانازاسىن شىعارىپ, تاتار زيراتىنا جەرلەيدى. كۇندەردىڭ كۇنىندە بوستاندىق الىپ ەلىنە كەلەدى. زامان وزگەرگەن, حالىق كولحوزداسقان, ەسكى كوزدەردىڭ كوبى جەر اۋىپ كەتكەن... ءادىل دەيتىن جاماعايىنى كولحوزدىڭ قويىن باعادى ەكەن. سونىڭ ۇيىندە كومەكشى شوپان اتانىپ ءجۇرىپ جاتادى. ءبىر-ەكى جىل وتكەن سوڭ, ەلدىڭ جاي-جاپسارىنا قانىعىپ, قولىنا قۇجاتىن الىپ, ءوزى بىلەتىن بۇقار جاققا كەتۋدى ويلايدى. بىراق اكەسىنىڭ قال ۇستىندە جاتىپ ايتقان «مال-دۇنيەمە ءبىر مىسقال ارام ارالاستىرعان جوقپىن. ونىڭ ۇرپاعىما بۇيىرماۋى مۇمكىن ەمەس...» دەگەنى كوكەيىندە جاڭعىرىپ تۇردى دا قويدى.
سودان ءبىر كۇنى تاڭنان تۇرىپ, دۇعا-تىلەگىن جاساپ, اكەسى اماناتتاعان دۇنيەنى ىزدەپ شىعادى. كۇن كوتەرىلە كوڭ قورانى تابادى. جايىلىپ جاتقان جىقپىل تاستار. مۇنىڭ قاي جەرىنەن ىزدەمەك. داعدارىپ تۇرعاندا قارسى الدىنا كىشكەنتاي تورعاي كەلىپ قونا قالماسى بار ما. شىرىلداعان داۋسى جىلاعان بالاعا ۇقساي ما قالاي...
ءبىر اتتاپ ەدى تورعاي ۇشىپ بارىپ اۋدەم جەردەگى تاستىڭ ۇستىنە قونادى. قابدولدا تاياپ بارسا تاعى ۇشادى. بىراق ۇزاپ كەتپەيدى. وسىلاي تورعاي ۇشادى, قونادى, قابدولدا قالماي ەرەدى... مۇندا ءبىر حيكمەت بارىن قاباڭ دا تۇسىنە قويادى. تورعاي ۇشىپ بارىپ جالپاق تاستىڭ ۇستىنە قونادى دا, «مەن مىندەتىمدى اتقاردىم» دەگەندەي, اسپانعا شانشىلا كوتەرىلىپ, جوق بولىپ كەتەدى.
قابدولدا جالپاق تاستى قوپارىپ قالسا, استىندا قۇرىم كيىزگە وراعان اكەسىنىڭ دۇنيەسى جاتىر. «بۇيىرعان كەتپەيدى, قۋعان جەتپەيدى», دەگەن وسى ەكەن-اۋ. كەشىكپەي قابدولدا ەسقارا ۇلى ەلىمەن قوشتاسىپ بۇقار جاققا كوشەدى. سوندا ءجۇرىپ ۇيلەنەدى, تۇرمىسى جامان بولعان جوق, 1970 جىلدارى دۇنيەدەن وتكەن ەكەن, ۇرپاعى تاۋەلسىزدىكتەن كەيىن ەلگە ورالدى. قازىر ءبارى ۇلكەن كاسىپ يەلەرى.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
