ادەبيەت • 20 اقپان، 2018

ەسقارا اتانىڭ اماناتى

291 رەتكورسەتىلدى

ۇلىتاۋدىڭ تۇستىگىنە قاراي قوجىراي جايىلعان قىرقالى-قولاتتىڭ ءبىر بيىگى شاعىرايدىڭ كۇنگەي بەتىن مەكەندەگەن ەل اعاسى ەسقارا دەيتىن باي وتكەن. ەسەكەڭ ەلگە سىيلى، ەسكىنىڭ جولىن بەرىك ۇستانعان جان ەكەن. جارىقتىق سوناۋ بۇقاردان مولدا الدىرىپ، ەلدىڭ بالا-شاعاسىنا حات تانىتىپ، شاريعات جولىنا جاتتىقتىرىپتى. جالعىز ۇلى قابدولدانى دا سوندا جىبەرىپ وقىتقان. تىپتەن، قويشى-قولاڭنىڭ اقىسىن جەمەي، مال-دۇنيەسىنىڭ ساداقا-زەكەتىن ەلدەگى كەدەي-كەپشىككە ۇلەستىرىپ وتىرعان. ؛ ؛

ء

بىراق وتكەن عاسىردىڭ ءبىر ناۋبەتى بايتالاۋ (كامپەسكە) ناۋقانى ەرقارانى اينالىپ وتپەدى. وسىنداي زاۋالدىڭ جا­؛قىنداپ كەلە جاتقانىن اڭداعان باي بىرنەشە جىلدىڭ الدىندا سەنىمدى ادامدار ارقىلى ءۇيىر-ۇيىر جىلقىسىن اتباسارعا ساتتىرىپ، ول اقشانى التىن-كۇمىس بۇيىمدارعا اينالدىرىپ تىعىپ تاستاعان بولاتىن.

بايدىڭ مالىن تالاۋعا كەلگەن بەلسەندىلەر «؛جىلقىلارىڭدى قايدا جاسىردىڭ دەپ الەك سالادى»؛. باي ايتادى:

&ndash؛ مالىمنىڭ قالعانى وسى، سەنبەسەڭ مىنا جۇرتتان سۇرا، &ndash؛ دەپ قامشىنىڭ ۇشىمەن تالاۋعا تۇسكەن مالدى قوساقتاپ ءماز-ماي­؛رام بولىپ جاتقان توبىردى نۇسقايدى.

بەلسەندىلەر «؛دۇنيەسىن جاسىردى»؛ دەگەن جەلەۋمەن ەسقارا مەن بالاسى قابدولدانى ايداپ كەتەدى. سول كەتكەننەن اكەلى-بالا­؛لى ەكەۋى يتجەكەننەن ءبىر-اق شىعىپتى.

تۇمانعا تۇنشىققان جىنىس ورمان، بەساتارىن كەزەنگەن سولدات، ءدامى سۋ تاتىعان سۇيىق كوجە. كەشىكپەي اۋرۋ مەڭ­؛دەگەن اقساقال دۇنيەدەن وتەر بولادى. قال ۇستىندە جاتقان اكە ۇلىنا ايتادى:

&ndash؛ بالام، بۇل جەردەن امان شىقساڭ ەلگە بارارسىڭ، سەن بۇقار كەتكەندە مەن جىل­؛قىلاردى زاتقا اينالدىرىپ، كۇزەۋلىكتەگى كوڭ قورانىڭ سىر­؛تىن­؛داعى جىقپىلدى بەتكەيگە جاسىرىپ ەدىم. بۇل مۇلىكتى سەن تاباسىڭ. وعان ەش­؛قانداي كۇمانىم جوق. ويتكەنى مەن اللا­؛نىڭ ۇكىمىن قالت ەتكىزبەي ىقىلاسپەن اتقارعان اداممىن. مال-مۇلكىمنىڭ زەكەتىن بەرەردە، ىشىندەگى جاقسىسىن، ساپالىسىن تاڭدادىم. جيعان دۇنيەمە ءبىر مىسقال ارام ارالاس­؛تىر­؛عان جوقپىن. مۇنداي دۇنيە ۇرپاعىما بۇيىرماۋى مۇمكىن ەمەس، &minus؛ دەپ اماناتتايدى. &minus؛ ءبىراق &minus؛ دەيدى ەسقارا اتا: &ndash؛ سول دۇنيەنى سەن دە ادال جۇمسا!

قابدولدا اكەسىنىڭ مۇردەسىن ارۋلاپ، ءوزى جانازاسىن شىعارىپ، تاتار زيراتىنا جەرلەيدى. كۇندەردىڭ كۇنىندە بوستاندىق الىپ ەلىنە كەلەدى. زامان وزگەر­؛گەن، حالىق كولحوزداسقان، ەسكى كوزدەردىڭ كوبى جەر اۋىپ كەتكەن... ءادىل دەيتىن جاماعايىنى كولحوزدىڭ قويىن باعادى ەكەن. سونىڭ ۇيىندە كومەكشى شوپان اتانىپ ءجۇرىپ جاتادى. بىر-ەكى جىل وتكەن سوڭ، ەلدىڭ جاي-جاپسارىنا قانىعىپ، قولىنا قۇجاتىن الىپ، ءوزى بىلەتىن بۇ­؛قار جاققا كەتۋدى ويلايدى. ءبى­؛راق اكەسىنىڭ قال ۇستىندە جاتىپ ايتقان «؛مال-دۇنيەمە ءبىر مىسقال ارام ارالاستىرعان جوق­؛پىن. ونىڭ ۇرپاعىما بۇيىر­؛ماۋى مۇمكىن ەمەس...»؛ دەگەنى كو­؛كەيىندە جاڭ­؛عىرىپ تۇردى دا قويدى.

سودان ءبىر كۇنى تاڭنان تۇرىپ، دۇعا-تىلەگىن جاساپ، اكەسى اما­؛ناتتاعان دۇنيەنى ىز­؛دەپ شىعادى. كۇن كوتەرىلە كوڭ قورانى تابادى. جايىلىپ جاتقان جىقپىل تاستار. مۇنىڭ قاي جەرىنەن ىزدەمەك. داعدارىپ تۇرعاندا قار­؛سى الدىنا كىشكەنتاي تورعاي كەلىپ قونا قالماسى بار ما. شىرىلداعان داۋسى جى­؛لاعان بالاعا ۇقساي ما ءقالاي...

بىر اتتاپ ەدى تورعاي ۇشىپ بارىپ اۋدەم جەردەگى تاستىڭ ۇستىنە قونادى. قابدولدا تاياپ بارسا تاعى ۇشادى. ءبىراق ۇزاپ كەتپەيدى. وسىلاي تورعاي ۇشادى، قونادى، قابدولدا قالماي ەرەدى... مۇندا ءبىر حيكمەت بارىن قاباڭ دا تۇسىنە قويادى. تورعاي ۇشىپ بارىپ جالپاق تاستىڭ ۇستىنە قونادى دا، «؛مەن مىندەتىمدى اتقاردىم»؛ دەگەندەي، اسپانعا شانشىلا كوتەرىلىپ، جوق بولىپ كەتەدى.

قابدولدا جالپاق تاستى قوپارىپ قالسا، استىندا قۇرىم كيىزگە وراعان اكەسىنىڭ دۇنيەسى جاتىر. «؛بۇيىرعان كەتپەيدى، قۋعان جەتپەيدى»؛، دەگەن وسى ەكەن-اۋ. كەشىكپەي قابدولدا ەسقا­؛را­؛ۇلى ەلىمەن قوشتاسىپ بۇ­؛قار جاققا كوشەدى. سوندا ءجۇرىپ ۇيلەنەدى، تۇرمىسى جامان بولعان جوق، 1970 جىلدارى دۇنيەدەن وتكەن ەكەن، ۇرپا­؛عى تاۋەلسىزدىكتەن كەيىن ەلگە ورال­؛دى. ءقازىر ءبارى ۇلكەن كاسىپ يەلەرى.

بەكەن قايراتۇلى،
«؛ەگەمەن قازاقستان»؛

سوڭعى جاڭالىقتار

تاۋشىق اۋىلى 80 جىلدىعىن تويلادى

ايماقتار • بۇگىن، 16:35

اباي دۇكەنى – بەلگيادا

رۋحانيات • بۇگىن، 16:32

گەرولد بەلگەرگە كوشە بەرىلدى

قازاقستان • بۇگىن، 15:57

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ريزا يساەۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:50

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇربيكە قۇدايبەرگەنوۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:45

ەڭ قىسقا اڭگىمە. داۋرەن داريابەك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:39

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نازەركە سانيازوۆا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:37

ەڭ قىسقا اڭگىمە. اقىلبەك شاياحمەت

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 15:22

ەڭ قىسقا اڭگىمە. الدابەرگەن كەمپىرباي

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 13:00

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەركەعالي بەيسەنوۆ

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:42

ەڭ قىسقا اڭگىمە. كوگەداي شامەرحان

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:39

ەڭ قىسقا اڭگىمە. جاسۇلان سەرىك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:37

ەڭ قىسقا اڭگىمە. اقجول قالشابەك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:28

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇربەك نۇرجانۇلى

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:24

ەلباسى تاكەو كاۆامۋرامەن كەزدەستى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 11:34

ساعىنايدىڭ بەيىتى تابىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 10:52

اقمولانىڭ استىعىنا سۇرانىس مول

ايماقتار • بۇگىن، 10:22

كۇلكى كەرۋەنى № 7

رۋحانيات • بۇگىن، 10:20

اتالماي نەگە قالسىن مۇسا اتى؟!

رۋحانيات • بۇگىن، 10:01

جاقسى ءداستۇر جالعاسادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:49

الاشتانۋشى عالىمنىڭ بەلەسى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:47

يگىلىكتى ەڭبەك يەسى

قوعام • بۇگىن، 08:46

نامازالى وماشۇلى: ەل شەجىرەسى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:42

تاراز شاھارىنداعى تاماشا ءتۇن

ايماقتار • بۇگىن، 08:39

تۇڭعىش ءتىل فورۋمى وتەدى

قوعام • بۇگىن، 08:36

پاتريارحتىڭ ورىندالعان پارىزى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:33

كەدەرگىسىز كەلەشەك

قوعام • بۇگىن، 08:31

جوشى حانعا ەسكەرتكىش ورناتىلادى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:24

قازاقتاردىڭ اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى

قازاقستان • بۇگىن، 08:22

ەۋرونى ساتىپ الۋشىلار كوبەيدى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:20

اQR: 14 بانكتى «ساۋىقتىرۋ» كەرەك پە؟

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:15

ۇقساس جاڭالىقتار