ايماقتار • 09 اقپان, 2018

زەينوللا سەرىكقالي ۇلى اردىڭ ولشەمىندەي ازامات ەدى

1790 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

زەينوللانى ەسكە الماي تۇرا المايسىڭ. ونى كوپ نارسە ەسكە تۇسىرەدى. جاقىندا پروفەسسور جۇباتقان نيەتقاليەۆپەن كەزدەيسوق كەزدەسىپ, ءبىزدىڭ جۋرناليست ەكەنىمىزدى بىلگەن سوڭ, ول سۇراقتىڭ استىنا الدى: «زەينوللا سەرىكقالي ۇلىن بىلەتىن بە ەدىڭىز؟» دەدى. بىلگەندە, ۋنيۆەرسيتەتتە بىرگە وقىعانىمىزدى, جارتى عاسىرداي جاقىن ارالاسىپ جۇرگەنىمىزدى ايتقاندا, ول «ال مەن مەكتەپتە بىرگە وقىعانمىن» دەپ اڭگىمەنى اعىتقانى-اي! مەنىڭ كوز الدىما پەرىشتەدەي بالا زەينوللا كولبەڭدەدى. 

زەينوللا سەرىكقالي ۇلى اردىڭ ولشەمىندەي ازامات ەدى

جاقىندا سەمەيدىڭ «قارا شالى» – وتىز جىلدان استام ۋا­قىت ابايدىڭ مۋزەي-ءۇيىنىڭ شىراق­شىسى بولعان توكەن يبراگيموۆ دۇنيەدەن وزعاندا دا, بىردەن زەي­نوللا ويعا ورالعان. سول «قارا شال­دىڭ» زەينوللانى جازۋشىلار ۇيى­نەن شىعارىپ سالعالى جاتقاندا سە­مەيدەن جەتىپ, اڭىراپ داۋىس سالىپ كەلگەنى قازالى قاۋىمنىڭ ەسىندە. جايشىلىقتا دا سول توكەڭ: «بۇل سەرىكقاليەۆ تەك جاقسىلىق­تان عانا جارالعان جان عوي» دەپ سىر توگەر ەدى.  
ءيا, ناۋرىز ايى كەلگەندە دە ءبىز زەي­نوللانى ەسكە الامىز. سوندا جۇرت ناۋرىز مەرەكەسىن تويلاعالى جاتقاندا, جايساڭ جاننىڭ دەمى تاۋسىلىپ, سول ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى ونى اقىرعى جولعا شىعارىپ سال­عان­بىز. جازۋشىلار ۇيىنە ونىمەن قوشتاسۋعا قانشاما ادام جينالدى دەسەڭىزشى! تۋعان قىزىنداي بول­عان قىمبات قارىنداسىمىز: «سا­عىنادى سان جۇرەك, ساعىنادى, عۇمىر كەشۋ باقىت قوي ماعىنالى, قا­زاناتتاي قازاقتىڭ ازاماتى, قاس­قايىپ جۇرە تۇرسا نەعىلادى!» دەپ جوقتاۋ ايتقاندا, جۇرتتىڭ ساي-سۇيەگى سىرقىراعانى دا ەسكە تۇسەدى. جۇرە تۇرعاندا, زەينوللا سەرىكقالي ۇلى بۇگىن 80-گە كەلەر ەدى-اۋ. ال ول بۇدان 14 جىل بۇرىن دۇ­نيەدەن ءوتتى. 

ۋاقىت – ەمشى. قايعىنى دا جا­زادى ەكەن. ول تۋرالى مۇڭدى وي بىرتە-بىرتە ساعىنىشقا اينالىپ, ونىڭ ازاماتتىق كەلبەتىن, مىنەزدەرىن ەسكە الىپ, جاقسى دوسپەن قايتا كەزىككەندەي بولادى ەكەنسىڭ. مۇڭدى ساعىنىش ۇنەمى ونى ىزدەتەدى. ءبىر جاقسىلىق بولعاندا, وسىعان زەينوللا قالاي قۋانار ەدى دەيسىڭ. كوڭىلىڭدى قۇ­لازىتقانداي كەمشىلىك كەزىكسە, ال­دەبىر سوراقى قىلىققا كۋا بول­عاندا, وسى ساتتە زەينوللا نە دەر ەدى, قانداي ارەكەتكە بارار ەدى دەي­سىڭ. ول اردىڭ ولشەمىندەي ازامات ەدى عوي.

ارينە زەينوللا سەرىكقالي ۇلى تۋ­رالى ايتقاندا, ەڭ الدىمەن ونىڭ شىعارماشىلىعىنا, سوڭىنا قال­دىرعان مۇراسىنا, ەلىمىزدىڭ رۋحاني ءومىرىن كەمەلدەندىرۋ ماقساتىندا اتقارعان قىزمەتىنە توقتالعان ءجون. ول ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جۋرناليس­تيكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەندىكتەن دە, ەلىمىزدىڭ ءبىرشاما ءباسپاسوز ورىن­دارىندا جەمىستى ەڭبەك ەتتى. «پيو­نەر», «جۇلدىز» جۋرنالدارىندا, «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىندە, «قازاقستان», «راريتەت» باسپالارىندا ونىڭ ايشىقتى ىز­دەرى قالعان. م.اۋەزوۆ اتىن­داعى ادەبيەت جانە ونەر ينس­­تيتۋتىنداعى جاۋاپتى جۇمىس­تارىمەن بىرگە, مۇحتار اۋەزوۆتىڭ مۇراجاي-ۇيىندە ۇزاق جىل قىزمەت اتقارىپ, ۇلى جازۋشىنىڭ تولىق شىعارمالار جيناعىن شىعارۋعا تو­لىمدى ۇلەس قوستى. باسپا, پو­ليگرافيا جانە كىتاپ ساۋداسى كوميتەتىندەگى باسشىلىق قىز­مەتىندە دە, پارلامەنتتەگى قىز­مەتتەرىندە دە تالاي يگى ىستەردىڭ با­سىندا ءجۇردى. مۇنىڭ ءبارىن قان­شالىق جاقسى اتقارعانىمەن, جالاقى الىپ, كۇنكورىستىڭ قاجەتىن وتەگەن ءىسى دەسەك, قوعامدىق نەگىزدەگى جازۋ­شىلار وداعى باسقارماسىنىڭ مۇ­شەسى, سىن كەڭەسىنىڭ توراعاسى, جازۋ­شىلاردىڭ حالىقارالىق قا­ۋىم­داستىعى تەكسەرۋ كوميس­سيا­سىنىڭ مۇشەسى, بۇۇ-عا جار­دەمدەسۋ قاۋىمداستىعى باس­قار­ماسىنىڭ مۇشەسى, ۇكىمەت جا­نىنداعى ادەبيەت, ونەر جانە ساۋلەت سالاسىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتار جونىندەگى كوميس­سيانىڭ مۇشەسى رەتىندەگى اتقارعان جۇمىستارىنىڭ دا ءوزى نە تۇرادى؟!

قالدىرعان مۇراسى دەگەن­دە, عىلىمي-زەرتتەۋ, سىن كىتاپ­تارى, تاماشا اۋدارمالارى, ما­دە­نيەت, ونەر جايىنداعى تانىم­دىق جيناقتار ۇلكەن سورەنى تول­تى­رار ەدى. اسىرەسە سىن كى­تاپ­­تارىندا ادەبيەتىمىزدىڭ, ونە­رىمىزدىڭ, مادەنيەتىمىزدىڭ كەلەلى ماسەلەلەرى تەرەڭ عىلىمي نەگىزدە, فيلوسوفيالىق پايىمدا تالداندى. كىتاپتارىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – ولاردىڭ مازمۇنى, كوتەرگەن ماسەلەسى قوسالقى اتاۋىنان ايقىن اڭعارىلىپ, وقىرماندى ويعا شاقىرىپ تۇرار ەدى. قاراڭىز: «وي­لار, تولعانىستار. قازاق ادە­بيەتىنىڭ قازىرگى ماسەلەلەرى» (1967), «جىلدار سازى. ادەبي سىن, زەرتتەۋ» (1971), «اقىل تارا­زىسى. عىلىمي جانە كوركەمدىك تا­نىم ەرەكشەلىكتەرى» (1976), «اق جول. سىن كىتابى: ماقالالار, زەرت­تەۋلەر» (1990), «دۇنيەتانۋ دا­نالىعى. جوعارى وقۋ ورىندارى ۇستازدارى مەن ستۋدەنت جاستارعا ارنالعان وقۋ قۇرالى» (1994), «تاعدىر جانە ءبىز. ادە­بي-سىنشىلدىق كوزقاراستار, تول­عانىستار, ەسسە» (1997), «التىن جامبى. قازىرگى كوركەمدىك وي تانىمدارىنا كوزقاراس: تالداۋ, تول­عانىستار» (2001). 

نەگىزگى كىتاپتارىن اتاساق تا, وعان تالداۋ جاساۋعا جۇرەگىڭ دا­­ۋا­لا­مايدى. تىم كۇردەلى. اۋقىم­دى. ءبىر-ەكى اۋىز سوزبەن ولار­­دى­ تۇجىرىمداي المايسىڭ. اي­تار­ كەڭەسىڭ – ولاردى وقۋ كەرەك. وكىن­بەيسىڭ. ساناڭ بايدى. بۇل كىتاپتارعا حالىقارالىق «الاش» سىيلىعى, مەملەكەتتىك سىي­لىق جايدان-جاي بەرىلگەن جوق. سول اسىل دۇنيەلەردەن زەكەڭنىڭ ءوزىن, ونىڭ ازاماتتىق كەلبەتىن تاپقان­داي بولاسىڭ. 

ەندى ونىڭ سول ازاماتتىق كەل­بەتىنە ويىسايىقشى. مۇنى ونىڭ ءار قادامىنان, باسقالارمەن قا­رىم-قاتىناسىنان, جاي ءجۇرىس-تۇ­رىسىنان دا اڭعارار ەدىڭ. زەي­نوللا قۋانا دا بىلەتىن, ارعا تيەتىن ارەكەتكە كەزىكسە رەنجي دە الا­تىن. قۋاناتىن كەزى كوپ ەدى. جول­داستارىنىڭ, تانىستارىنىڭ قۋانىشى ونىڭ دا قۋانىشى بولار ەدى. قۋانعاندا, ەرەكشە قۋانار ەدى. وزىنشە, زەينوللاشا قۋانار ەدى. 

وقۋدى بىتىرگەننەن كەيىن مەن سىرتتا ءبىراز جىل جۇرىڭكىرەپ, ال­ماتىعا كەيىنىرەك ورالدىم. زەي­نوللا الدىمنان شىقتى. ءوزى جاقىن ارالاساتىن ورتاعا كىرگىزگىسى كەل­گەن. اسقار سۇلەيمەنوۆپەن تا­نى­سۋىم ەستە قالىپتى. زەينول­لانىڭ قالاعانىنا قارا­ماي, ەتەنە جاقىنداسىپ كەتە ال­مادىق. ۇشەۋىمىز ءبىر وتىرعاندا: «مىناۋ ناحالنىي, ءوز دەگەنىنە باس­قانىڭ كونگەنىن قالايدى. سەن وعان كونبەسسىڭ. تەك رەنجىسىپ قال­­ماڭدار» دەپ كۇلگەن. راس, جا­قىن تابىسا المادىق. سىيلاس­تىق­پەن شەكتەلدىك. ونىڭ ەسەسىنە, اي­توتى-قىمبات اپامىزبەن ءتىل تابىس­قانىمىز ەشقاشان ۇمىتىل­مايدى.

اسقار دۇنيەدەن وتكەننەن كەيىن ونىڭ اناسى جايىندا زەينوللا اڭىزداي اڭگىمە ايتتى. اپامىزعا سالەم بەرىپ قايتايىقشى دەپ ءوتى­نىش ايتتىم. ءسويتىپ زەينوللا ەكەۋ­مىز ۇلكەن الماتى وزەنىن بوي­لاپ, تاۋ جاققا قاراي جاياۋ تارت­تىق. 5-6 شاقىرىمداي ءجۇرىپ جەت­تىك. قىمبات اپامىز اسقاردىڭ بالاسى, ءوزىنىڭ نەمەرەسى الىشەردىڭ ۇيىندە تۇرادى ەكەن. قانداي كەزدەسۋ بولدى دەسەڭىزشى! ايتوتى-قىمبات اپامىزبەن كەزدەسۋىمىز, ول كىسىمەن سۇحباتتاسۋ ءوز الدىنا اڭگىمە. قازىرگى مەنىڭ ايتپاعىم – زەينوللانىڭ ءوز دوستارىنىڭ تۋىستارىمەن قارىم-قاتىناسى. مۇن­داي قارىم-قاتىناس ادامدارىنا قاراي قالىپتاساتىن شى­عار. اسقارداي ۇل وسىرگەن ادام دا تەگىن ەمەس. زەينوللا – سول ۇل­د­ىڭ دوسى.  جيىرەك كەزدەسەتىن اي­نالىپ-تولعانۋ, كوزگە الىپ, جاس ەلجىرەپ جاتۋ ەمەس, ءبىرتۇرلى ون­داي كۇيرەكتىكتەن جوعارىلاۋ, دەگ­دارلىق قارىم-قاتىناس. كوڭىلدى كو­تەرەتىن, ادامدى ءوزىمسىتىپ جا­قىن­داتا تۇسەتىن جۇمساق, ادەمى قال­جىڭدار قانداي! اسقار اناسىمەن قاتتى قالجىڭداسادى ەكەن.  زەينوللا دا قالجىڭعا باستى. اسقار قانداي بولسا, مەن دە سوندايمىن دەگەندى سوزبەن ەمەس, وسىنداي قا­رىم-قاتىناسپەن اڭعارتتى. كەيىن زەي­نوللا دۇنيەدەن وزعاندا ايتوتى اپامىز ونىڭ وتباسىنا كەلىپ, تۋعان بالاسىنان ايىرىل­عانداي جوقتادى. 

جولداستىققا مارتتىك, دوس­قا ادالدىق ونى ايرىقشا ەرەك­شەلەندىرىپ تۇراتىن. بۇعان قا­تىستى اڭگىمە كوپ. زيالى قاۋىم­عا بەلگىلى ازامات, تەلەۆيدەنيە جانە باسپا ءىسىنىڭ بەلگىلى قاي­رات­كەرى ماقسۇت اۋباكىروۆ ءبارى­مىز بىرگە وقىدىق. جان-جاقتى شى­عارماشىلىق قابىلەتى بار ازامات ءبىراز جىل ءتۇرلى اكىمشىلىك قىزمەتتە ءجۇردى دە. ءوزىنىڭ شى­عارماشىلىق مۇمكىندىگىنە ون­شا كوڭىل بولمەدى, ايتپەسە توگىل­تىپ-توگىلتىپ ولەڭ دە جازاتىن, مول­دىرەتىپ كوسەمسوزدى دە جازىپ تاس­تايتىن. بىراق سول قابىلەتىنە كوپ ءمان بەرە قويمايتىن. سوعان ءبارىمىز دە, اسىرەسە زەينوللا كوبى­رەك رەنجىگەندەي بولاتىنبىز. جاز­سايشى دەيتىنبىز.

ماقسۇت ءبىرشاما جازىپ تا ءجۇ­رىپ­تى. سول جازعانىنان ۇزىندى­لەرىن كەيىن گازەت-جۋرنالدارعا دا باستىردى. وكىنىشكە قاراي, ات­پال ازامات ومىردەن ەرتەرەك وز­دى دا, جازىپ جۇرگەن ۇلكەن شىعار­ماسى اياقتالماي قالدى. سول دۇنيەنى زەينوللا قولعا ال­دى. ءبىراز شارۋا­سى بار ەكەن. ءتىپ­تى بىتكەن دۇنيەنى اۆتوردىڭ قاي­تا قارايتىنى دا بار عوي, ال بىت­پەگەن نارسەنى اياقتاۋ وڭاي ەمەس. سوعان زەينوللا بىرنەشە ايىن ارناپ, تاپجىلماي وتىرىپ ءبىتىرىپ شىقتى. ول ءوزى قاعازى جوق, كىتاپ شىعارۋدىڭ قيىننان قيىن كەزەڭى ەدى, تاعى دا ءبىر باسپاگەر نۇر­ماحان ورازبەكتەي جومارت ازامات ارالاسىپ, رومان جارىق كوردى. ماقسۇتقا ۇلكەن ەسكەرتكىش تۇرعىزىلدى. زەينوللا بولماسا, سول كىتاپتىڭ شىعۋى ەكىتالاي ەدى. وعان زەينوللانىڭ جازۋشىلىق تالانتى, جان جومارتتىعى كەرەك ەدى. مۇنداي قاسيەتتەردىڭ باس­قالاردان تابىلا بەرۋى دە سيرەك قوي.

ايتپەسە ونىڭ اقىن ومىرزاق قوجا­مۇراتوۆتىڭ شىعارماشىلىق مۇرا­سىنا قامقور بولۋى – ازامات­تىقتىڭ بيىك ونەگەسى. جۇرت ءوز كىتا­بىن شىعارا الماي جاتادى.­ ال زەينوللا وسىناۋ اقىن­نىڭ قول­جازبالارىن ىزدەپ وزبەك­ستان­عا بارىپ, باسىن قۇراپ, ەكى كى­تاپ شىعاردى. ءبىر اقىندى قاي­تا ءتى­رىلتتى دەسەك بولادى. بۇل زەينول­لاداي ۇلكەن جۇرەكتى ازاماتتىڭ عانا قولىنان كەلەدى. 

ادامداردىڭ تانىلاتىن نار­سەسى كوپ قوي. ءتىپتى قالاي دەمالاتىنىنا قاراپ تا ولاردىڭ كىم ەكە­نىن اڭعارا الاسىڭ. زەينوللا تاۋعا شىعىپ دەمالعاندى جاقسى كورە­تىن. تاۋعا بىرگە شىعىپ جۇر­دىك. باستاۋشىمىز – فوتوشەبەر نۇرعوجا اعامىز جۇبانوۆ. ۇلكەنىمىز – 80 جاستاعى اكادەميك بۇر­كىتباي ايدارحانوۆ. ءبارىمىز تابيعات-اناعا بالادايمىز. سوندا زەينوللا: «كەرەمەت قوي! قانداي سۋرەت! مۇنى ەشقانداي سۋرەت گالەرەياسىنان تابا المايسىڭ. جۇرت وسىنى نەگە تۇسىنبەيدى, نەگە تاۋعا شىقپايدى؟ ءبارىمىز ءبىر-ءبىر ادامدى ەرتىپ شىقساق, ودان كەيىن ءوز كەزەگىندە ولار دا باسقالاردى ەرتىپ شىقسا, قانشا ادام عاجايىپ دۇنيەمەن قاۋىشار ەدى!» دەپ ارمانداپ تا كەتەتىنى بولۋشى ەدى.

سول تاۋعا شىعىپ جۇرگەندە, بىزگە ءبىر وي كەلدى دە, سونى زەينول­لا­مەن بولىستىك. حالقىمىزدا اۋ­ليە­لەردىڭ, اتاقتى ادامداردىڭ باسىنا بارىپ زيارات ەتەتىن ءداستۇر بار. سونى جاڭاشا جاڭعىرتىپ, ۇلى­لارىمىزدىڭ باسىنا جاياۋ ساپارمەن بارىپ قۇرمەت كورسەتسەك, جۇرتقا وي سالعانداي ءىس بولماي ما دەدىك. زەينوللا بىردەن قولدادى. «سول ساپارلارعا قالايدا مەن دە قاتىسامىن» دەدى. كەيىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ داستۇرگە اينالعان « ۇلىلىققا تاعزىم» جاياۋ ­ساپار اكتسياسىن وتكىزۋ يدەيا­سى وسىلاي دۇنيەگە كەلگەن. 

بۇل يدەيانىڭ ءوزى ۇلى ابايدىڭ 150 جىلد­ىق مەرەيتويىنا بايلانىستى تۋعان ەدى. رەداكتسيا باسشى­لىعى ونى قولدادى. سەمەيدەن قا­راۋىلعا دەيىنگى 181 شاقىرىم جول­دى ءبىر توپ ادام بەس كۇندە جاياۋ ءجۇرىپ كەلگەنىمىزدى اۋدان جۇرت­شىلىعى ۇلى جەرلەستەرىنە كور­سەتىلگەن ەرەكشە قۇرمەت, تاربيەلىك ءمانى جوعارى شارا دەپ قابىلداپ, بىزگە ءبىراز قوشەمەت كورسەتتى. سا­­­پار­­عا قاتىسقان ءتورت ادامعا «اباي اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاما­تى»­ اتاعىن بەردى. سونىڭ ءبىرى – زەينوللا. 

بۇدان كەيىنگى ساپارلاردان زەي­نوللا قالعان ەمەس. ءتىپتى ءبىر جو­لى باسشىلىعى جۇمىس كوپ دەپ, ونى بوساتقىسى كەلمەگەندە, سوندا ول جوعارعى كەڭەستىڭ اپ­پارا­تىندا ىستەيتىن, وندا جۇ­مىستان دا كەتەمىن دەپ شارت قو­يىپ, ساپارعا قاتىسقانى بار. زەي­نوللامەن بىرگە جامبىلدىڭ 150 جىلدىعى, مۇحتار اۋەزوۆ پەن قانىش ساتباەۆتىڭ, كەيىنىرەك عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ 100 جىلدىق, سون­داي-اق تۇركىستان قالاسىنىڭ 1500 جىلدىق مەرەكەلەرى قار­ساڭىن­داعى جاياۋ ساپاردا بىرگە جۇردىك. 

سول ساپارلارىمىزدى زەينول­لا ەرەكشە باعالايتىن. وعان اي­­­رىق­شا ازىرلەنەتىن دە. جول-جو­نەكەي حالىقپەن كەزدەسۋلەردە تەبىرەنە سويلەر ەدى. ونىڭ اڭگى­مەلەرىنە حالىق تا وزگەشە ىقىلاس بىلدىرەتىن. ءار ساپارىمىزدان ءبارى­مىز دە جەلپىنىپ قايتۋشى ەدىك. «كەرەمەت بولدى. ەندى مۇنى توقتاتپاي, جالعاي بەرەيىكشى» دەيتىن زەكەڭ.

« ۇلىلىققا تاعزىم» جاياۋ ساپارىن زەينوللا باردا جەتى رەت وتكىزدىك. سوڭعىسىنا ول قاتىسا المادى. ءدال وسى ساپارعا قاتىسسام دەپ ارماندايتىن. ۇلىلارىمىزعا قۇرمەت كورسەتكەنىمىز ءوز الدىنا,­ وسىناۋ ساپارلار كەزىندە ءبىز ەلى­مىزدىڭ شىعىسىندا, وڭتۇستى­گىندە, سول­تۇستىگىندە, ەرتىس وزەنى­نىڭ, سىر­­داريا وزەنىنىڭ بويىندا بول­عا­نىمىز بار ەدى. ەندى ەلىمىزدىڭ با­تىسىندا, زەينوللانىڭ تۋعان وڭىرىندە, جايىقتىڭ بويىندا بولماق ەدىك. بىزگە تۋعان ولكەمدى تانىستىرسام دەيتىن.

ۇلى ماحامبەتتىڭ 200 جىلدىق مەرەي­تويى قارساڭىندا ول اۋرۋ­حانادا جاتتى. الماتىدان اتتانار ساپارشىلار زەكەڭە كىرىپ-شىق­قانبىز. ادەتىنشە ەلجىرەپ, ك ۇلىپ قار­سى الىپ, ك ۇلىپ شىعارىپ سال­عان. «كەلەسىسىنە قاتىسامىن عوي» دەگەن. وعان ءدام جازبادى عوي. 

زەكەڭ تۋرالى, ونىڭ ازاماتتىق كەل­بەتى تۋرالى ايتاتىن اڭگىمە كوپ. ونىڭ قايسىبىرىن ايتىپ تا­ۋى­ساسىڭ. جانى جومارت ازامات. جاقسى جولداس. ادال دوس. سۇ­يىكتى جار. مۇنىڭ ءبارى پەندەگە ءتان قاسيەتتەر. ومىردە تىم كوپ بول­ماسا دا, كەزدەسىپ جاتادى. ال زەينوللا ەڭ الدىمەن, ۇلكەن قاي­راتكەر. بەلگىلى ادەبيەتشى. بۇل ەندى كوپ ادامعا ەمەس, تاڭداۋ­لىلاردىڭ عانا پەشەنەسىنە جازىلاتىن ۇلەس.

ادەبيەتكە ايرىقشا ادال ادام ەدى عوي. مىناداي ءبىر جايت كوڭىلگە ورا­لادى. مەملەكەتتىك سىيلىققا ءبى­راز ادامدار ۇسىنىلىپ, ءبىراز جۇرت الاشاپقىندا جۇرگەن كەز ەدى. زەينوللا سەرىكقالي ۇلى – سول سىيلىقتار جونىندەگى كوميس­سيا­نىڭ مۇشەسى. ءبىر ۇمىتكەر, ورتاق تانىسىمىز قولقا سالدى. زەينوللاعا ايتۋ كەرەك. ءوزى دە جاقسى تانيدى. سويتسە دە, جاقىنداۋ جۇرگەن مەن ايتسام, اسەرلىلەۋ بولار دا ەدى-اۋ. ايتتىم. زەكەڭ كۇمىلجىپ, ىڭ­عايسىزدانا سويلەدى: ء«وزىم دە ونى جاقسى بىلەمىن عوي, وزىمە-اق ايتپادى ما... تۇسىندىرەر ەدىم عوي. بۇل جو­لى قاليحانعا داۋىس بەرمەسەم, ادە­بيەتكە وبال بولادى عوي» دەدى. «جارايدى» دەسە, كىمنىڭ كىمگە دا­ۋىس بەرگەنىن كىم ءبىلىپ جاتىر. مەن دە ريزا, ۇمىتكەر تانىسىمىز دا ريزا. زەينوللا ويتە المايدى. شىنىن ايتىپ, ازاماتتىعىن ءبىل­دىردى. قاليحان ىسقاقوۆتى تاڭ­داپ, ادەبيەتكە ادالدىعىن ءبىل­­دىردى.

بىردە زەينوللا «ۋاقىت جانە تال­عام (قازىرگى كوركەمدىك وي تا­نى­مىنا كوزقاراس)» دەپ اتالاتىن كولەمدى ماقالاسىنىڭ قول­جازباسىن رەداكتسياعا الىپ كەل­دى. ماشينكاعا باستىردىق. وقىپ شىعىپ, پىكىرىمدى ءبىلدىر­دىم. قاتقىلداۋ كورىندى. زەكەڭ جۇم­سارتقىسى كەلمەدى. گازەتكە تىم ۇزاقتاۋ كورىندى. زەكەڭ قىسقارت­قىسى كەلمەدى. «اڭگىمە مەنىڭ جە­كە باسىما قاتىستى بولسا, ءتىپ­تى وسىنى جازباس تا ەدىم عوي. اڭگى­مە ادەبيەت جايىندا بولىپ تۇر عوي, قايتىپ جۇمسارتام, قايتىپ قىسقار­تام؟!» دەپ شىرىلدادى زەكەڭ. ادە­بيەت ءۇشىن. كەيىن سول ماقالا ونىڭ مەملەكەتتىك سىيلىق العان «ال­تىن جامبى» كىتابىنا بەت­اشار ماقالا بوپ كىردى.

كىممەن ارالاسسا دا, قايدا جۇر­­سە دە ادالدىقتىڭ اق تۋىن كوتە­رىپ جۇ­رە­تىن ازامات ارامىزدان كەتپەگەن سياقتى كورىنەدى دە تۇرا­دى. ونى ءبىز ۇنەمى ىزدەيمىز. قۋان­عاندا ىز­دەيمىز, رەنىشتى جاعداي شار­­شات­قاندا ىزدەيمىز, سوندا ول ادەمى سا­عى­نىش بولىپ ورالادى. جاقسى ادام­نىڭ ورالعانى قاشان­دا جاقسى. زەي­نوللا ارقاشان بىز­بەن بىرگە. 

ماماديار جاقىپ, 
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى
 

سوڭعى جاڭالىقتار