قازاقستان • 26 قاڭتار, 2018

جاس ۇرپاق بىلۋگە ءتيىس ءداۋىر تاريحى

616 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جاس ۇرپاق بۇگىن تاۋەلسىز قازاقستاندا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ەركىن ەلدىڭ ۇلاندارى ەشنارسەدەن كەندە ەمەس. بۇگىن كوللەدجدە ءبىلىم الىپ جۇرگەن جاستاردى تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرگى كەزدىڭ ءتولى دەسەك بولادى, ولار جيىرما جاسقا دا تولعان جوق. 

جاس ۇرپاق بىلۋگە ءتيىس ءداۋىر تاريحى

اتالارىمىز اڭساعان تاۋەلسىزدىك قولعا تيگەننەن كەيىن ونىڭ ىرگەتاسىن قالاعان, تۇعىرىن مىقتاعان ۋاقىت تا ءبىر ءداۋىر سانالادى. از دا بولسا تۇتاس داۋىرگە تەڭ كەزەڭ تۋرالى «تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» اتتى كىتابىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ پۋبليتسيستيكالىق سارىنمەن كىمگە بولسا دا تۇ­سىنىكتى, جۇرەككە جۇمساق جى­­لى­لىقپەن باياندايدى. جاس ۇرپاق بۇل كەزەڭ تاريحىن بىلۋگە ءتيىس. وسى ماق­سات­پەن قوستاناي جوعارى پولي­تەح­نيكالىق كوللەدجى «تاۋەل­سىز­دىك ءداۋىرى» كىتابى­نىڭ تۇساۋ­كە­سەرىن جاساۋ ءۇشىن وبلىس­تاعى قو­عامدىق پىكىرلەر كوشباس­شى­لا­رىنىڭ, وبلىستىق ءماسليحات دەپۋ­تاتتارىنىڭ, بيزنەس-قۇ­رىلىم وكىلدەرىنىڭ, وقۋ-اعارتۋ سا­لاسى وكىلدەرى مەن وبلىس­تا­عى كوللەدجدەردىڭ ستۋدەنت جاس­تا­رى­نىڭ باسىن قوستى. 

وبلىس كوللەدجدەرىنەن 500 ستۋدەنت قاتىسقان جيىندا وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ حات­شىسى سايلاۋبەك ەسجانوۆ ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ تاريحى تۋرالى كىتاپتىڭ جارىق كورۋى­مەن جاستاردى قۇتتىقتاپ, وندا ەلباسى بايانداعان ءبىز­دىڭ مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ قا­­لىپتاسۋ ۋاقىتى تۋرالى ما­ڭىز­دى ەڭبەك ەكەنىن ايتتى. ودان كەيىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ارداگەرى, بەلگىلى ۇستاز سۆەتلانا ماچنەۆا كىتاپ­تىڭ العاشقى ءبولىمى, ياعني 1991-1995 جىلدار ارالىعىن قام­­تيتىن قازاقستاننىڭ ال­عاش­­­قى جاڭعىرۋى جونىندە اڭ­گىمە­ قوزعادى. العاشقى بەس جىل ەركىندىگىن ەندى الىپ, قاز باسقان ەل ءۇشىن ەكونو­مي­كا­لىق جاعىنان عانا ەمەس, ساياسي جاعىنان دا اسا جەڭىل بولعان جوق. بۇل جىلدارى جوسپارلى ەكونوميكانىڭ كۇنى ءبىتىپ, نارىق كەلۋىمەن بايلانىستى ەكونوميكالىق داعدارىس ءوز الدىنا, جاس ەلدىڭ مەملەكەتتىك باستى قۇ­جات­تارى قالىپتاستى. جاس مەم­لەكەتتىڭ زاڭنامالىق ىرگە­تاسى قالاندى. وسى بو­لىم­دە نارىقتىق جاڭا­رۋ كە­زىندە ليبەرالدىق رەفور­ما­نىڭ قاجەتتى جاعداي­ىندا پرەزيدەنت زاڭ كۇشى بار 147 جارلىققا قول قويادى. ال رەس­پۋبليكانىڭ بۇرىنعى جوعارعى كەڭەسى جىل بويى نەبارى 7 زاڭ عانا شى­عا­راتىن. وسى مىسالدان-اق تاۋەل­سىز­دىكتىڭ العاشقى جىل­دا­رىن­داعى بەل قايىستىرار ەڭبەكتىڭ قانداي بولعانى كوز الدىڭا كەلەدى. 

تۇساۋكەسەردە كىتاپتىڭ ودان كەيىنگى بولىمدەرى تۋرالى قوستاناي مەملەكەتتىك پەدا­گوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى, پروفەسسور ەركىن ابىلەۆ, چەليابى مەملەكەتتىك ۋني­ۆەرسيتەتى قوستاناي فيليالى ديرەكتورىنىڭ عىلىمي جۇ­مىستار بويىنشا ورىنباسارى, قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سىنىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرە­زي­دەنتى­نىڭ جانىنداعى ادام قۇقى­­عى كوميسسياسى ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى ءالىمجان بەك­ماعامبەتوۆ ءسوز قوزعادى. 

– ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­­باەۆتىڭ تاريحي-پۋبلي­تسيس­­تيكالىق جانردا جازعان بۇل كىتابىنىڭ قۇندى­لىعى تاۋ­­­ەلسىزدىك تۇعىرىن قالىپ­تاس­تىرۋ تاريحىن كەشەندى تۇر­دە الىپ قاراستىرادى. ەل­دىڭ تاۋ­ەل­­سىز­دىك جىلدارى ساياسي, ەكو­نو­ميكالىق الەۋمەتتىك جۇيە­سى­نىڭ وزگە­رۋىن جيناقتاپ, كە­شەن­دى تۇردە زەرتتەگەن مۇن­داي كى­تاپ قازاقستاندا ءالى جوق. وسى 26 جىلدا تاۋەلسىزدىك تۋ­­رالى جازىلعان كىتاپتاردى اۆ­­تور­­لاردىڭ ارقايسىسى ءوزى­نىڭ زەرتتەگەن ساياسي نەمەسە ەكو­نو­مي­كالىق, الەۋمەتتىك تۇر­­عىدان جەكەلەي الىپ قانا جازدى. ال مىنانداي جي­ناق­تاپ, ءبىر­تۇتاس ايتىپ بەرگەن ەشكىم جوق, – دەدى ەركىن امان­جول ۇلى. 
«تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» كىتا­بى جاس قازاقستاندىقتارعا مەم­لە­كەتتىڭ قالاي قالىپ­تا­سۋى مەن ەلدىڭ قالاي ءوسۋىن باياندايدى. ونى جاستار وقىپ قانا قويمايدى, ودان ۇيرەنۋى, ساياسي, ەكونوميكالىق وي-ورىستەرىن كەڭەيتۋى دە كەرەكتىگى ايتىلدى جيىندا. 

– بۇل كىتاپ وقۋ ۇدەرى­سىن­دە پايدالانىلۋى ءتيىس. ول بارلىق ءبىلىم بەرۋ دەڭ­گەي­ىندە, ياعني مەكتەپتەردە, تەحني­كا­لىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ, جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقى­تىلۋى جاعىن ويلاستىرامىز. بۇگىنگى وقۋشى, ستۋدەنت ەلى­مىزدىڭ ەرتەڭگى ماماندارى, كوشباسشىلارى دەپ بىلسەك, بۇگىنگى جاستار بۇل كى­تاپ­­تان وزدەرىن تولعاندىرعان سۇراق­تاردىڭ بارلىعىنا جاۋاپ تابادى دەپ ويلايمىن, – دەدى قوستاناي جوعارى پولي­تەح­نيكالىق كوللەدجىنىڭ ديرەك­تورى, وبلىستىق ءماسليحات­تىڭ دەپۋتاتى الما دوسجانوۆا. 

 جيىندا تاۋەلسىزدىك جىلدارى مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ قا­لىپ­تاسۋىن بايانداعان ەلباس­ى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ كىتا­ب­ى تۋرالى ماڭىزدى پىكىر­لەر ايتىلىپ قانا قويماي, ول ان­مەن, بيمەن ورنەك­تەلىپ وتىردى. كىتاپتىڭ تۇساۋ­كەسەرىندە پاتريوتتىق سەزىم­گە تولى جاس­تىق جىگەر دە باي­قالىپ تۇردى. 

ءنازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»

قوستاناي

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • بۇگىن, 21:32

قاتار تورىندەگى قازاق رۋحى

مادەنيەت • بۇگىن, 19:12