جاستار جارقىلدايتىن جارىس
تۇرىك باۋىرلارىمىزدىڭ بۇل جارىسى بيىل 53-رەت ءوتتى. باستاۋىن سوناۋ 1963 جىلدان الادى. تەك وسىعان دەيىن بىركۇندىك, كەيىننەن ءۇش كۇندىك بولىپ, اقىرى ءبىر اپتالىق جارىسقا دەيىن كوتەرىلگەن. تەك وتكەن جىلى عانا وسى دودا الەمدىك تۋرلاردىڭ قاتارىنان ورىن الدى. ياعني حالىقارالىق ۆەلوسپورتشىلار قاۋىمداستىعى بۇل دودانى ءوز كۇنتىزبەسىنە قوستى. ال بۇل جولى كانىگى كاسىپقوي كوماندالار قاتىستى. ولاردىڭ سانى كوپ تە ەمەس. جالپى قاتىسقان 13 كوماندانىڭ تەك التاۋى عانا «Pro» كوماندالار. ولاردىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ «استانا» كومانداسى دا بار. ال جالپى جارىسقا قاتىسقان تانىمال شاباندوزداردىڭ ىشىندە گراند-تۋرلار كەزەڭىندە جەڭىسكە جەتىپ جۇرگەن سايىپقىراندار بولدى. مىسالى, كولۋمبيالىق دارۆين اتاپۋما, يتاليالىق ديەگو ۋليسسي, چەحيالىق لەاپولد كەونيگتەر بۇرىننان تانىمال مىقتىلار. ال قازاقستاندىق كوماندا ساپىندا بۇل جولى نەگىزگى ءۇمىت اندرەي زەيتس پەن يەسپەر حانسەنگە ارتىلدى. ودان بولەك جاقىندا عانا كەلىسىمشارتىن ۇزارتقان رۋسلان تىلەۋباەۆ بار. ول وتكەن جىلى قىتايدا وتكەن «حاينيان تۋرىنىڭ» ءبىر كەزەڭىن جەڭگەن ەدى. ودان بولەك بولاشاعىنان زور ءۇمىت كۇتەتىن جاستارىمىزدىڭ ءبىرى جاندوس بيجىگىتوۆ قاتىستى. جىلدامدىعى جوعارى ريكاردو ميناللي دەگەن يتاليالىق سپرينتەرىمىز دە وسال ەمەس. جالپى العاندا «تۇركيا تۋرىنا» «استانا» مىقتى قۇراممەن كەلدى. كوماندا تىزگىنىن بۇل جولى سپورتتىق ديرەكتور دميتري سەدۋن ۇستادى.
بەننەتتىڭ بىلگىرلىگى
ءبىرىنشى كۇنگى سپرينتتە باستى نازار ريكاردو ميناللي دە بولدى. سپرينتەرلىك جارىستاردا جۇلدە الىپ جۇرگەن ۆەلوشاباندوز الدىڭعى قاتاردا كەلگەنىمەن جۇلدەگەرلەر قاتارىنا ەنە المادى. سوڭعى بۇرىلىستا ۆەلوسيپەدىنىڭ دوڭگەلەگى جارىلىپ, قىرسىق شالدى. ءبىرىنشى كۇننىڭ جارىسىن سەم بەننەت دەگەن «بورا حەنگسگروح» كومانداسىنىڭ سپرينتەرى جەڭدى. ەكىنشى كۇنى كەتكەن ەسەنى ميناللي قالپىنا كەلتىردى دەسەك تە بولادى. ارىپتەستەرىنىڭ جاقسى قيمىلىنان كەيىن العا وزىپ شىققان ميناللي الگى بەننەتكە قاراعاندا قاس-قاعىم ساتكە قالىپ كەتتى. ۇنەمى پەلەتوننىڭ سوڭىندا ءجۇرىپ, دەر كەزىندە شابۋىلعا ىتقىپ شىعا كەتەتىن بەننەت بىلىكتى ەكەنىن بىلدىك. سەبەبى, ول ءۇشىنشى كەزەڭدى دە جەڭدى. وسى ورتادا ءبىزدىڭ ءبىر شاباندوزىمىز سەرگەي چەرنەتسكي جاراقات الىپ, جارىس جولىنان شىعىپ قالدى. ياعني كوماندامىز وزگەلەر سەكىلدى 8 شاباندوزبەن ەمەس, 7-ەۋمەن قالدى. مۇنىڭ ءوزى ءبىزدىڭ كوماندانى ءسال دە بولسا السىرەتكەنى راس. الايدا, ءتورتىنشى تاۋلى كەزەڭدە كومانداداعى جىگىتتەر چەرنەتسكيدىڭ جوقتىعىن بىلدىرتپەۋگە تىرىستى. سوڭعى 30 شاقىرىم قالعاندا دميتري گرۋزدەۆ الدىڭعى قاتارعا ءتۇسىپ, زەيتس پەن حانسەندى العا جەتەلەدى. ءوزى شارشاعان سوڭ, كەزەك زەيتسكە كەلدى. اندرەي تاۋعا قاراي ورمەلەۋدە مىقتى ەكەن, سوڭعى ءۇش شاقىرىم قالعانعا دەيىن حانسەندى جەتەلەپ كەلدى. ودان كەيىن العا ۇمتىلعان دانيالىق شاباندوزىمىز ديەگو ۋليسسيمەن تايتالاستى. ونىڭ دا اڭدىعانى وسى ەكەن, كەرەكتى ساتتە شاپ بەرىپ العا وزدى. دەگەنمەن ەكىنشى ورىننىڭ ءوزى دە جامان ەمەس. حانسەن مارەگە ۋليسسيدەن 5 سەكۋندتان كەيىن كەلدى.
تاريحتىڭ تالكەگى
وسى ورتادا ءبىر قىزىقتى وقيعانىڭ بەتىن شالساق. «تۇركيا تۋرى» جارىسىنىڭ رەسمي اقپاراتتارىنىڭ ىشىندە جارىستىڭ تاريحى جازىلعان پاراقتاردى كوردىك. قازاقستاننىڭ ەكى شاباندوزى سەرگەي لاۆرينەنكو مەن الەكساندر دياچەنكو قىرعىزستاننىڭ تۋىمەن بەلگىلەنىپتى. ال 1995 جىلى جەڭىمپاز اتانعان, مارقۇم اندرەي كيۆيلەۆ ءتىپتى رەسەي ازاماتى دەپ كورسەتىلگەن. كەيىننەن الەكساندر ۆينوكۋروۆتان سۇراپ بىلگەنىمىزدە, بۇل جاعداي ءتىپتى وزگەشە بولىپتى. جارىستىڭ جەڭىمپازىن تۇرىكتەر باسقا شاباندوزدى كورسەتىپ, شاتاسقان ەكەن. سوسىن, ونى بايقاعان الەكساندر «تۇركيا تۋرىن» ۇيىمداستىرۋشىلارعا فوتولارمەن دالەلدەپ كورسەتىپ بەرىپتى. ول سۋرەتتە اندرەي كيۆيلەۆ 1995 جىلى «تۇركيا تۋرىن» جەڭىپ, قولىندا گۇل ۇستاپ تۇر. مىنە, وسىلايشا, جارىستىڭ تاريحى دا وسىلاي تۇزەلدى. ال ەندى 1991 جىلى وسى دودانى كىم جەڭگەنى ءالى كۇنگە دەيىن بەلگىسىز.
حانسەن ەكىنشى ورىندا
شاپشاڭدار شاشالارىنا شاڭ جۇقتىرماي جەڭىسكە جەتىپ جۇرگەن شاقتا, تاۋلى كەزەڭگە دە كەلىپ جەتتىك. جارىستىڭ ءتورتىنشى كۇنى كوپ ماسەلەنىڭ بەتىن اشتى. جارىستاعى ەڭ مىقتى شاباندوزداردىڭ ءبىرى ديەگو ۋليسسي بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ كومانداسىنا جەڭىس سىيلادى. جاڭادان قۇرىلعان جاس كوماندا ساپىنداعى يتاليالىق وزىنە ارتىلعان سەنىمدى اقتادى. ونىمەن تەڭ دارەجەدە تايتالاسقان «استانا» شاباندوزى يەسپەر حانسەن ەكىنشى ورىننان كورىندى. جاس دانيالىق سپورتشى ەلوردا ۇجىمىنىڭ بولاشاعىنا بالانادى. ءوز وتانداسى ياكوب فۋلسانگتىڭ جولىن جالعاستىرامىن دەپ تەبىنىپ تۇر. ودان كەيىنگى 5-6 كەزەڭدەردە سپرينتەرلەر قايتادان ويناق سالدى. بىردە بەننەت, بىردە تيۋنس جەڭىمپاز بولدى. ال ەڭ باستى ەسەپتەگى ەكىنشى ورىن ءبىزدىڭ ەنشىمىزدە كەتتى.
ەرمۇحامەد ماۋلەن,
«ەگەمەن قازاقستان» – تۇركيادان
