استانا قالاسىندا 162 اۋقىمدى ءىس-شارا قاراستىرىلعان. سونىڭ 30-دان استامى قازىردىڭ وزىندە ويداعىداي ورىندالىپ وتىر. ءىس-شارالار ءتورت باعىت – «اتامەكەن», «رۋحاني قازىنا», «تاربيە جانە ءبىلىم», «اقپاراتتار تولقىنى» بويىنشا توپتاستىرىلىپ, جوسپارلى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.
استانا حالقى كۇننەن-كۇنگە كوبەيىپ كەلەدى. جاس وتباسىلار كوپ. جارىق دۇنيە ەسىگىن اشقان بۇلدىرشىندەردىڭ سانى دا جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلە جاتقانى بايقالادى. ولاردىڭ اتا-انالارى ءۇشىن ەڭ باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى – بالاباقشا. سابيلەرىن مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە ورنالاستىرىپ, وزدەرى الاڭسىز جۇمىس ىستەپ, تۇرمىستارىن جاقسارتۋدى ويلايدى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىندا وسى وزەكتى ماسەلەگە ەرەكشە ءمان بەرىلدى. ءساتىن سالسا, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا استانادا تاعى ەكى بالاباقشا پايدالانىلۋعا بەرىلەتىن كۇن الىس ەمەس. بۇل «قازاتومونەركاسىپ» جانە «قازاقتەلەكوم» اكتسيونەرلىك قوعامدارىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلماق.
ەلوردادا الەۋمەتتىك اكتسيالار كەڭ كولەمدە جۇرگىزىلىپ وتىر. اسىرەسە, تابىسى از وتباسىلاردى تەگىن ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋگە جەكەلەگەن كاسىپكەرلەردەن باسقا ءىرى ساۋدا ورىندارى دا تارتىلا باستادى. اتاپ ايتقاندا, «باحۋس-استانا» جشس, «5 مينۋت» ساۋدا جەلىسى, «ميراس-استانا» سەرىكتەستىگى, «شاپاعات» بازارى جانە باسقا دا ىرگەلى مەكەمەلەردىڭ ۇلەسى ۇلكەن.
از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلار مەن بالالار ۇيلەرىنە, جەتىم-جەسىرلەر مەن اتا-انانىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان جەتكىنشەكتەرگە قازىرگى ۋاقىتتا قانداي كومەك بولسا دا اۋاداي قاجەت. كۇندەلىكتى ازىق-ت ۇلىگى, كيىم-كەشەگى مەن تۇرمىستىق زاتتارى – ءبارى كەرەك. ولارعا قول ۇشىن سوزىپ, كومەكتەسۋگە دايىن تۇراتىن قايىرىمدى جاندار از ەمەس. الەۋمەتتىك اكتسيا اياسىندا استاناداعى ءىرى ساۋدا ورىندارىندا تۇرمىسى تومەن ادامدار مەن جەتىم بالالارعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن ارنايى كونتەينەرلەر ورناتىلا باستادى. ازىق-ت ۇلىك, كيىم-كەشەك, تۇرمىستىق زاتتار وسى كونتەينەرلەردە جينالىپ, ءتيىستى ادامدارعا ۇلەستىرىلەدى. بۇل دا ەلورداداعى شاپاعاتى مول شارا.
استاناداعى ارداگەرلەر ءۇشىن ارنايى ورتالىقتار اشىلىپ, قاريالاردىڭ ءجيى-ءجيى باس قوسىپ, شۇيىركەلەسۋىنە, دەنە شىنىقتىرۋمەن جانە باسقا دا پايدالى ىستەرمەن اينالىسۋىنا مۇمكىندىكتەر جاسالعان. جاسى كەلگەن ادامداردىڭ ءۇي-جايىن جيناستىرىپ, تازالاۋعا, وتىن-سۋىن دايىنداپ, اۋلالارىن رەتكە كەلتىرۋگە شاما-شارقى جەتە بەرمەيدى. ءبىرازى جەكە ۇيلەردە تۇراتىندىقتان, كۇل-قوقىس شىعارۋ, تال-تەرەكتەردى كۇتىپ باپتاۋ, ارىق-اتىزداردى تازالاۋ, قورشاۋلاردى رەتكە كەلتىرۋ سەكىلدى جۇمىستاردىڭ بارىنە جاسى كەلگەن ادامنىڭ ۇلگەرە الماۋى ابدەن مۇمكىن. وسىنى ەسكەرگەن استاناداعى جاستار ۇيىمدارىنىڭ مۇشەلەرى ارداگەرلەردىڭ ءۇي-جايلارى مەن اۋلالارىن تازالاۋعا بەلسەنە قاتىسىپ وتىر.
جىلدان-جىلعا قانات جايىپ, جاڭا تۇرعىن ۇيلەر مەن عيماراتتار قاتارى ارتىپ وتىرعاندىقتان, ەلوردانىڭ قورشاعان ورتاسى مەن ەكولوگياسىنا بايلانىستى الاڭداۋشىلىق بىلدىرە باستاعاندار بار. بۇل – ەلوردانىڭ ەرتەڭىن ويلاۋ دەگەن ءسوز. ويتكەنى, استانا – جاس قالا, بولاشاقتىڭ قالاسى. سوندىقتان تازا اۋاسى مەن سۋى, قورشاعان ورتاسى كەلەشەك ۇرپاققا ب ۇلىنبەي جەتكەنى ءجون.
مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا «تۋعان جەرگە, ونىڭ مادەنيەتى مەن سالت-داستۇرلەرىنە ايرىقشا ىڭكارلىكپەن اتسالىسۋ – شىنايى ءپاتريوتيزمنىڭ ماڭىزدى كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى» دەگەن بولاتىن. استانا اكىمدىگى ەلوردانى كوركەيتۋ ماقساتىندا قالا مەن اينالاسىنداعى اۋماقتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ جانە كوگالداندىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى جۇرگىزۋدە. ماسەلەن, ەلباسى استانا مەن كوكشەتاۋ اراسىن نۋ ورمانعا اينالدىرۋ نەگىزگى ماقسات ەكەنىن ايتقان بولاتىن. استانالىقتار بۇل جوباعا «تۋعان مەكەن» ەكولوگيالىق اكتسياسى ارقىلى بەلسەندى ۇلەس قوسۋعا نيەتتى. قازىردىڭ وزىندە وسى اكتسيانىڭ شەڭبەرىندە تۇراقتى تۇردە ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋ قولعا الىندى. وعان ۇيىتقى ۇيىم – استانا اۆتوكلۋبتارىنىڭ اليانسى. وسى اليانستىڭ 300-گە جۋىق مۇشەسى وتباسىمەن بىرگە اكتسيانىڭ بەلسەندىلەرى اتاندى. ولار سەنبىلىكتەر ۇيىمداستىرۋمەن عانا شەكتەلىپ قالمايدى, سونىمەن بىرگە اۋماقتى كوگالداندىرۋ مەن كوركەيتۋگە دە اتسالىسا باستادى. قازىردىڭ وزىندە ولاردىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 3 دەمالىس شاتىرى, 5 اقپاراتتىق باننەر ورناتىلىپ, ۆياچەسلاۆ سۋ قويماسىنا 9 مىڭ شاباق جىبەرىلدى. كەلەشەكتە دە قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تازا ۇستاۋ ماقساتىندا ءبىرشاما جۇمىستى جالعاستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونىڭ ءبارى ويداعىداي جۇزەگە اسسا, استانانىڭ ەكولوگياسىن جاقسارتۋعا قوسىلعان سۇبەلى ۇلەس بولماق.
استانادا دۇنيەگە كەلگەن نارەستەلەرگە دە «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» شاپاعاتى ءتيىپ وتىر. قالاي دەيسىز عوي؟ ەلوردادا شىر ەتىپ دۇنيە ەسىگىن اشقان ءاربىر سابيگە ارناپ تال شىبىق وتىرعىزىلىپ, ونىڭ سىزبا-كارتاسى ءسابيدىڭ اكە-شەشەسىنە بەرىلەدى. ولار تۋعان-تۋىسقان, جاقىندارىمەن بىرگە تالشىبىقتى كۇتىپ, باپتاۋدى مويىندارىنا الادى. بۇل نارەستەنىڭ تۋعان كۇنىنە ارنالعان جاقسى سىيلىق بولۋمەن بىرگە تۋعان مەكەندى كوركەيتۋگە قوسىلعان ۇلەس. ادەتتە كوپ جاعدايدا جاسىل-جەلەككە كۇتىم جەتكىلىكتى بولماعاندىقتان, قۋراپ قالاتىنى جاسىرىن ەمەس. ال اتا-انا بالاسىنىڭ تۋعان كۇنىنە وراي وتىرعىزىلعان تالشىبىقتى سولدىرماي, جاقسى ءوسىپ-جايقالۋىنا باس-كوز بولادى.
استاناداعى شاپاعاتى مول شارالاردىڭ ءبىر لەگى وسىنداي.
