قوستانايلىق ديقاندار استىقتى القاپتىڭ 95 پايىزىن جيناپ, قامباعا قۇيدى. جاۋىن-شاشىننىڭ سالدارىنان وڭتۇستىك اۋدانداردا دالا كەمەلەرى قايىرلاپ تۇرىپ قالعان كۇندەر دە بولدى. ديقاندار سوڭعى اپتاداعى قازان شۋاقتىڭ قۇرعاق كۇندەرىن بارىنشا پايدالانىپ قالۋعا تىرىسۋدا. بيىل قوستاناي ءوڭىرى تاريحىندا بولماعان استىق شىقتى. قازىرگە دەيىن ديقاندار 7 ميلليون 600 مىڭ توننا استىقتى قامباعا قۇيىپ الدى. وبلىستىڭ سولتۇستىك اۋداندارى تۇگىلى, ءشولەيتتى وڭتۇستىك اۋداندارىنىڭ ءوزىندە گەكتار اينالىمى 17,1 تسەنتنەردەن كەلدى. تاران, امانگەلدى سياقتى اۋداندار مۇنداي استىقتى بۇرىن جيناپ كورمەگەن. ال اتى رەسپۋبليكاعا بەلگىلى عالىم-اگرونوم ۆالەنتين دۆۋرەچەنسكيدىڭ شارۋاشىلىعىندا گەكتارىنان 36,4 تسەنتنەردەن بيداي جينالدى. مۇنداي كورسەتكىش وبلىس قانا ەمەس, رەسپۋبليكا اۋماعىندا بولعان ەمەس. ۆالەنتين يۆانوۆيچ بيىلعى اسا مول استىقتى تابيعاتتىڭ بەرگەن ىرىسى دەي وتىرىپ, وعان ىلعال ساقتاۋ تەحنولوگياسى ارقىلى قول جەتكەنىن ايتادى.
– وبلىس ديقاندارى وسى تەحنولوگيانى قولعا العالى قامبا ءدانسىز قالعان ەمەس. 2000-شى جىلدان بەرى گەكتار اينالىمى جىل سايىن جوعارىلاپ وتىرعان ەكەن. ءتىپتى, وتكەن ەكى جىل قاتارىنان قۋاڭشىلىق بولعاندا دا ديقاندار ورتاشا ءونىم جينادى, – دەيدى ۆالەنتين دۆۋرەچەنسكي.
– وتكەن جىلى مەملەكەتكە استىق تاپسىرۋدا جوسپارىن ورىنداعان جالعىز قوستاناي وبلىسى بولدى, – دەدى جاقىندا كەڭەيتىلگەن اكتيۆ ماجىلىسىندە وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگين.
ال بيىلعى مول استىق مەملەكەتكە دە, سىرتقا ساتۋعا دا جەتىپ ارتىلادى. قازىر ديقانداردى استىقتى ساتۋدان بۇرىن ونى ساقتاۋ ماسەلەسى الاڭداتىپ وتىر. وبلىستاعى ەلەۆاتورلاردىڭ 81 پايىزى استىققا اۋزى-مۇرنىنان شىعىپ تولىپ تۇر. وبلىس اكىمى سەرگەي كۋلاگين استىق قابىلداۋ پۋنكتتەرى قانشا تولىق بولسا دا القاپتا ىلعال استىق قالماسىن, قايتكەندە دە تىعىرىقتان شىعاتىن جول تابۋ كەرەكتىگىن ايتتى. سول ءۇشىن دە ەلەۆاتورلارداعى كەپكەن استىقتى ىلعال استىقپەن اۋىستىرىپ وتىرسا دا, ءبىر لاجىن قاراستىرۋدى اۋدان اكىمدەرىنە جۇكتەدى.
جىلدا وسىنداي استىق جيناۋ كەزىندە تەمىرجولدا ونى تاسىمالدايتىن ۆاگون تاپشىلىعى بىلىنەدى. بيىل دا سولاي. بىراق قوستاناي تەمىرجولى بولىمشەسىنىڭ باستىعى ەرمەك تەمىرباەۆ وبلىستا بۇل جونىندەگى جاعدايدىڭ وڭالعانىن ايتتى. جان-جاقتى ءجۇرگىزىلگەن كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە جاقىن كۇندەرى وبلىسقا 335 ۆاگون جەتكىزىلەدى. قازىردىڭ وزىندە قوستاناي استىعى شەتەلدەرگە جول تارتتى. بۇگىنگە دەيىن سىرتقا 250 مىڭ توننا استىق تيەلدى, سونىڭ 66 مىڭ تونناسىن ازىق-ت ۇلىك كەلىسىم-شارت كورپوراتسياسى ساتىپ الدى. مەملەكەت قارجىسىنا ساتىپ الىناتىن استىققا كۆوتا بەلگىلەنگەن بولاتىن. سوندىقتان قوستاناي ديقاندارى ءۇشىن بيداي ساتۋ ازىرگە وزەكتى بولىپ قالا بەرەتىن ءتۇرى بار. بۇگىندە رىنوكتا ونىڭ تونناسىنىڭ باعاسى 12-15 مىڭنان اسپاي تۇر. سەرگەي كۋلاگين اۋدان اكىمدەرىنە بيدايدىڭ تونناسى قانشا تۇرسا دا, 600 گرامدىق اق بولكەنىڭ باعاسى 40 تەڭگەدەن اسپايتىنىن تاعى دا ەسكەرتتى. بيىل ناۋقاننىڭ اياعىنا دەيىن قامباعا قۇياتىن استىق 8 ميلليون تونناعا جەتەرىنە قوستانايلىقتار سەنىممەن قارايدى. بۇل ەندى مەرەكەلى جىلى تابيعاتتىڭ بەرگەن ەرەكشە بەرەكەسى بولدى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
قوستاناي.