ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ق.بوزىمباەۆ جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق سەكتورىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىن اتاپ ءوتتى. مينيستر سونداي-اق, مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىققا جولداۋىندا ايتىلعان جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, مينەرالدى-شيكىزاتتىق بازانى كەڭەيتۋ اياسىندا كومىرسۋتەكتى شيكىزات ماسەلەلەرىن رەتتەۋ ءۇشىن بىرقاتار جاڭا تاسىلدەر ازىرلەنگەنىن مالىمدەدى. ماسەلەن, كەلىسىمدەردىڭ تۇرلەرى وڭتايلاندىرىلعان, جەر قويناۋىن پايدالانۋعا كەلىسىم جاساۋ مەرزىمدەرى قىسقارتىلىپ, راسىمدەر جەڭىلدەتىلگەن, سونداي-اق, اكىمشىلىك كەدەرگىلەر جويىلعان. سونىمەن قاتار, جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنىڭ اشىقتىعى مەن بولجامدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا شيكىزات قورلارى بويىنشا ەسەپتىلىك ستاندارتتارىنىڭ حالىقارالىق جۇيەسىنە كوشۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, شيكىزاتتى كەشەندى قايتا وڭدەۋدى تەرەڭدەتۋ بويىنشا مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن ەكىنشى جارتىجىلدىقتا اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى مەن پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتىن جاڭعىرتۋ جوبالارى, ال كەلەسى جىلى شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن جاڭعىرتۋ اياقتالادى. مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىن جاڭعىرتقاننان كەيىن مۇناي وڭدەۋ كولەمى 14,5-تەن 17,5 ملن تونناعا دەيىن وسەدى دەپ بولجانعان. اقشىل مۇناي ونىمدەرى – بەنزين, ديزەل وتىنى, اۆياوتىن ءوندىرىسى ۇلعايتىلماق. ەلىمىزدىڭ ىشكى قاجەتتىلىكتەرىن تولىق قامتاماسىز ەتۋ جانە جانار-جاعارماي بويىنشا يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى جويۋ كۇتىلۋدە.
ەكونوميكانىڭ جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتىلۋى ۇلگىسىندە وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنى جوباسى بويىنشا بىرقاتار باستامالار ىسكە اسىرىلۋدا. وسىلايشا, مۇناي-گاز ونەركاسىبىندە كەن ورىندارىندا مۇناي بەرۋدى ارتتىرۋ جانە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋ, ونىڭ ىشىندە تەڭىز جوبالارى بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بۇل مۇناي ءوندىرۋ كولەمىنىڭ 2025 جىلعا قاراي 107,3 ملن تونناعا دەيىن جانە گاز ءوندىرۋ كولەمىنىڭ 77,3 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن ءوسىمىن قامتاماسىز ەتپەك.
مۇناي وڭدەۋدە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, 3 جىلدىق جوندەۋارالىق كەزەڭگە كوشۋ جوبالارى جانە ىشكى نارىققا مۇناي جەتكىزۋدىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ بويىنشا شارالار ەنگىزىلۋدە. بۇل اقشىل مۇناي ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمىن ارتتىرادى جانە ولاردىڭ ساپاسىن ك4 جانە ك5 ەكولوگيالىق ستاندارتتارىنا دەيىن جەتكىزەدى. مۇناي-گاز حيمياسىندا جىلىنا جالپى قۋاتى 2,3 ملن توننا قوسىمشا قۇنى جوعارى ءونىم بولاتىن 4 مۇناي-گاز حيمياسى زاۋىتتارىن سالۋ شارالارى ىسكە اسىرىلۋدا.
اتوم ەنەرگەتيكاسىندا جىلۋ شىعاراتىن قۇراستىرۋلار وندىرەتىن زاۋىت سالۋ, ۋران وندىرەتىن كاسىپورىنداردا ءىت-تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, سونداي-اق, ۋراننىڭ مينەرالدى-شيكىزاتتىق بازاسىن تولىقتىرۋ ءۇشىن ىزدەۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ بويىنشا جوبالار ىسكە اسىرىلادى. «وتىن-ەنەرگەتيكالىق سەكتور» باستامالارى بويىنشا ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى 2017-2025 جىلدارى 19 ترلن تەڭگەدەن استامدى قۇراۋى ءتيىس, ولاردىڭ 97 پايىزدان استامى جەكە قاراجات ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
ال, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج.قاسىمبەكتىڭ مالىمدەۋىنشە, قازاقستان ونەركاسىبىنىڭ يندۋستريا-4.0-گە كوشۋگە ازىرلىگى بويىنشا تەحنيكالىق تالداۋ جۇمىستارى الداعى قىركۇيەكتە اياقتالادى. مينيستر يندۋستريا-4.0 ۇلكەن دەرەكتەردىڭ (Big Data) تالداۋى, دەربەس روبوتتاندىرىلعان جۇيەلەر, يندۋستريالىق ينتەرنەت, ءادديتيۆتى تەحنولوگيالار (3D باسپا) سەكىلدى الدىڭعى قاتارلى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى اۋقىمدى پايدالانۋدان تۇراتىنىن اتاپ ءوتتى. حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ ەسەبى بويىنشا, ءتۇرلى ەلدەردە يندۋستريا 4.0-ءدى ەنگىزۋ ءىجو-ءنىڭ جىل سايىنعى ءوسىمىن ورتا ەسەپپەن 1,5 پايىزعا قوسىمشا ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگى بيىل ءتيىستى شارالاردى ازىرلەۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزۋدە. وسى ماقساتتا ونەركاسىپتەرىن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا ايتارلىقتاي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەن بىرقاتار ەلدىڭ ساراپشىلارىن جۇمىسقا تارتقان. ولار – گەرمانيادا يندۋستريا-4.0 تۇجىرىمداماسىن بىرلەسىپ جازعان اۆتورلاردىڭ ءبىرى فراۋنگوفەر اتىنداعى ەۋروپالىق قولدانبالى زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىلارى, سونداي-اق, شۆەتسيانىڭ الدىڭعى قاتارلى كەن ءوندىرىسى كلاستەرىنىڭ ماماندارى. وسى ساراپشىلارمەن بىرلەسىپ بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنا قاراي ونەركاسىپتىڭ يندۋستريا-4.0-گە كوشۋگە ازىرلىگى بويىنشا تەحنيكالىق تالداۋ جۇمىستارى اياقتالادى, ال جىل سوڭىنا قاراي ۇكىمەتتىڭ ءتيىستى قاۋلىلارى – 2025 جىلعا دەيىن يندۋستريا-4.0 ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋدىڭ قادامدىق جوسپارى قابىلدانادى.
ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋ بويىنشا ۇلتتىق ستراتەگيالاردى ازىرلەۋگە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى دە بەلسەنە قاتىسۋدا. بۇل رەتتەگى جۇمىستار جايىن سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى م.تىلەۋبەردى ايتىپ بەردى. مالىمدەۋىنشە, ەڭ الدىمەن ەاەو, شىۇ ىشىندە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا ۇلتتىق ەكونوميكالىق مۇددەلەردى قورعاۋ جانە ىلگەرىلەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ, «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن «جىبەك جولى» ەكونوميكالىق بەلدەۋىمەن ۇيلەستىرۋ, ەكسپو-2017 بازاسىندا ءىت-ستارتاپتار حالىقارالىق تەحنوپاركىن قۇرۋ, «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن, «قازاقستاننىڭ ۇلتتىق تەحنولوگيالىق باستاماسى» ستراتەگيالىق جوسپارىن, دامىعان ەلدەردىڭ ەڭ ۇزدىك ستاندارتتارى مەن تاجىريبەلەرىن ەنگىزۋمەن بيزنەستى قايتا رەتتەۋ بويىنشا جۇيەلى شارالار ازىرلەۋ بويىنشا تۇراقتى جۇمىستار جۇرگىزىلەدى.
ەلباسىنىڭ قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىندا بەلگىلەنگەن جاڭا مىندەتتەردى ەسكەرۋمەن ينۆەستيتسيالار تارتۋ جانە ەكسپورتتى ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى وكىلەتتى ورگانمەن تىعىز ءوزارا بايلانىستا سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ قىزمەتىن قايتا قالىپتاستىرۋ مەن جاڭا تاسىلدەردى قولدانۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلۋدا.
سىرتقى دەڭگەيدە ينۆەستيتسيالار تارتۋ بويىنشا جۇمىستاردى كۇشەيتۋ ءۇشىن 10 باسىم ەلدە (گەرمانيا, فرانتسيا, قحر, ۇلىبريتانيا, وڭتۇستىك كورەيا, جاپونيا, ءۇندىستان, يران, يتاليا, اقش) ينۆەستورلارمەن ماقساتتى جۇمىس جۇرگىزۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ مينيسترلىگىنەن ينۆەستيتسيالىق كەڭەسشىلەردى تاعايىنداۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان.
اقش, گەرمانيا, فرانتسيا, تۇركيا, ءباا, قحر, رەسەي ەلدەرىندە «Kazakh Invest» ۇك» اق-تىڭ ءبولىم كەڭسەلەرىن اشۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر. شەتەلدىك ديپلوماتيالىق كورپۋس پەن بيزنەس قاۋىمداستىق وكىلدەرى اراسىنداعى تىكەلەي بايلانىستاردى دامىتۋ ماقساتىندا ءسىم باستاماسىمەن «اتامەكەن» ۇكپ قولداۋىمەن «ديپلوماتيالىق بيزنەس كلۋبى» قۇرىلعان. «ۇكىمەت قابىلداعان شارالاردىڭ ارقاسىندا, قازاقستان Doing Business 2017 رەيتينگىسىندە 190 ەلدىڭ ىشىندە 41-ءشى ورىننان 35-ءشى ورىنعا كوتەرىلدى, بۇل بارلىق جىلدارداعى ەڭ ۇزدىك كورسەتكىش», دەپ اتاپ ءوتتى م.تىلەۋبەردى.
دينارا بىتىك,
«ەگەمەن قازاقستان»
