الەم • 17 شىلدە, 2017

قۇسني حات قازاققا جات ەمەس

552 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

استانا قالاسىنداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا كالليگرافيا كورمەسى ءوتتى. شارادا تۇركيانىڭ ىستامبۇل قالاسىندا ورنالاسقان يسلام تاريحى, ونەر مەن مادەنيەت عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى ۇيىمداستىرعان حالىقارالىق بايقاۋ جەڭىمپازدارى مەن قاتىسۋشىلارىنىڭ تۋىندىلارى ۇسىنىلدى.

قۇسني حات قازاققا جات ەمەس

سالتاناتتى جيىننىڭ اشىلۋىندا ءسوز العان مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى قۋاتجان ۋاليەۆ مۇنداي كورمە وتكىزۋدىڭ قازاقستان ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن مالىمدەدى.

«ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ الەمدىك مادەنيەتپەن ۇندەس قازاقتىڭ وزىق ادەبيەتىن قالىپتاستىرۋ كەرەكتىگىن ايتقان ەدى. بۇگىنگى كورمە سول باعىتتا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. سونداي-اق, كورمەنى الەم ادەبيەتىمەن بىرلەسە قالىپتاسىپ وتىرعان مادەنيەتتىڭ ءبىر نۇسقاسى رەتىندە قابىلداۋعا بولادى», – دەيدى قۋاتجان ۋاليەۆ.

كورمە اياسىندا 1986-2016 جىلدارى ۇيىمداستىرىلعان حالىقارالىق كورمەدە ۇسىنىلعان كالليگرافيالار كورسەتىلگەن. يسلام تاريحى, ونەر مەن مادەنيەت عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى باس ديرەكتورى ەرەن ءحاليتتىڭ ايتۋىنشا, قۇسني حات دەپ اتالاتىن ونەر قازاققا جات ەمەس.

«كالليگرافيا, ياعني قۇسني حات ونەرى قازاق ەلىندە بۇرىننان بار. الايدا, قيىنشىلىق ۋاقىتتا بۇل كوپشىلىكتىڭ نازارىنان تىس قالعان. بۇگىنگىدەي كورمە سول ونەردى قايتا جارىققا شىعارىپ, قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا ايتىلعانداي, حالىقتىڭ قايتا جاڭعىرۋىنا سەبەپ بولادى», – دەگەن ەرەن حاليت «ورتالىق ازياداعى يسلام مادەنيەتى» كىتابى جانە 110 جىل بۇرىن تۇسىرىلگەن مەككە مەن ءمادينا قالاسىنىڭ سۋرەتتەرىن ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحاناعا سىيعا تارتتى.

اشىلۋ سالتاناتىنان كەيىن قوناقتار كورمەگە قويىلعان تۋىندىلارمەن تانىسىپ شىقتى. ودان كەيىن مەيماندار «رۋحاني جاڭعىرۋ – مادەني دامۋ جولى» دەپ اتالاتىن دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى. كەزدەسۋگە ەلىمىزدىڭ شىعارماشىلىق جانە عىلىمي زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.

دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا لاتىن قارپىنە كوشۋ ماسەلەسى تۋرالى دا ءسوز قوزعالدى. «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالىنىڭ ايتۋىنشا, لاتىن الىپپەسى قازاققا بوتەن ەمەس.

«قازاق حالقىنىڭ تاريحىنداعى قۇندى دەرەكتەر ءۇش ءتۇرلى الىپبيمەن جازىلعان. ءبىرىنشىسى – «كۇلتەگىن» ەسكەرتكىشىندە قولدانىلعان ورحون-ەنيسەي جازۋى بولسا, ەكىنشىسى – «قۇتتى بىلىك» سەكىلدى تاريحي تۋىندىلاردا پايدالانىلعان اراب الىپپەسى. سوڭعىسى – لاتىن ارىپتەرىمەن جازىلعان «كودەكس كۋمانيكۋس» كىتابى. سوندىقتان, لاتىن ءالىپبيى بىزگە جاقىن», – دەيدى دارحان قىدىرالى.

سونداي-اق, كەزدەسۋگە جينالعاندار ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا ايتىلعان وزەكتى ماسەلەلەر تۋرالى ءسوز قوزعادى. ماسەلەن, مەملەكەت قايراتكەرى, عالىم, فيلولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مىرزاتاي جولداسبەكوۆ تەلەديداردى جاۋلاپ العان ارزان سەريالدارعا نارازىلىعىن بىلدىرسە, حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرى اققۇشتاپ باقتىگەرەەۆا رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.

«رۋحاني جاڭعىرۋدى قازاق 25 جىل كۇتتى دەپ ايتۋعا بولادى. بۇرىن ەلدىڭ باعىتى ەكونوميكاعا, تۇرمىسقا بەيىمدەلىپ كەتكەندە ۇلتتىق قۇندىلىعىمىز بەن بولمىسىمىز تۋرالى ءجيى تولعاناتىن ەدىك. رۋحاني جاڭعىرۋ حالىقتىڭ ومىرشەڭدىگى مەن كەلبەتىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن كەرەكتى ەڭ باستى ۇستانىم. بۇل ءبىزدىڭ اتا-بابامىزدىڭ بىزگە قالدىرعان ۇلكەن مۇراسى», – دەگەن اققۇشتاپ باقتىگەرەەۆا قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ تۋرالى دا پىكىرىن ءبىلدىردى.

ايتا كەتۋ كەرەك, كالليگرافيا كورمەسى 17 تامىزعا دەيىن جالعاسادى.

اباي اسانكەلدى ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار