جىل سايىن وتەتىن فورۋمنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا, "استانا ەكسپو-2017" ۇلتتىق كومپانيا" اق باسشىسى احمەتجان ەسىموۆ پەن ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى داريعا نازارباەۆا ءسوز سويلەدى.
داريعا نازارباەۆا ءداستۇر بويىنشا فورۋم بيىل دا قازىرگى زاماننىڭ ەڭ وزەكتى پروبلەمالارىن تالقىلايتىنىن اتاپ ءوتتى. "وكىنىشكە قاراي, ونداي پروبلەمالىق جاعدايلار ازايار ەمەس. قازىرگى زامان قورقىنىش پەن باسقارۋعا كەلمەيتىن ەركىندىك كەزەڭى دەپ اتالىپ ءجۇر. راسىمەن سولاي ما؟ جاقىندا عانا جاھاندانۋدى پروگرەستىڭ شىڭى دەپ اتاعان ەدىك. ال ەندى ول ادامداردى" قورقىتا باستادى. سەبەبى وعان راديكاليزم يدەياسى, ۇلتشىلدىق, ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردەن باس تارتۋ سەكىلدى ۇردىستەر قارسى شىعۋدا. بىراق كىم جەڭىسكە جەتەدى؟", دەدى نازارباەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, تەررورلىق اكتىلەر, تاياۋ شىعىستاعى ازاماتتىق سوعىس, بوسقىندار سانىنىڭ ارتۋى ەۋرووداق ەلدەرىنىڭ كەيبىرىنە قيىن سوعۋدا. "بريتان الەۋمەتتانۋشىسى زيگمۋند باۋمان ادامزاتتىڭ نەگىزگى ەكى قۇندىلىعى بار ەكەنىن دۇرىس اتاپ وتكەن. ولار - ەركىندىك پەن قاۋىپسىزدىك. ول ەكەۋى ءبىر-ءبىرىنسىز ءومىر سۇرە المايدى. ەركىندىگى جوق قاۋىپسىزدىك - حاوس, ال قاۋىپسىزدىگى جوق ەركىندىك - قۇلدىق. ادامنىڭ جەكە باسىنىڭ ەركىندىگىن قاۋىپسىزدىك ءۇشىن شەكتەۋ - قيىن ديلەما. ال قازىرگى ۇرپاق نەنى تاڭدايدى؟", دەپ سۇرادى داريعا نازارباەۆا.
داريعا نازارباەۆا اتاپ وتكەندەي, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋ جىلدامدىعى كوپتەگەن تاريحي قۇندىلىقتار مەن ستەرەوتيپتەرگە دەگەن كوزقاراسىمىزدى وزگەرتۋى مۇمكىن. سەبەبى ول زامانۋاي ادامنىڭ ويلاۋ جۇيەسىن باسقاشا قالىپتاستىرادى. ال اقپاراتتىق تەحنولوگيالار الەم ەلدەرىنىڭ شەكاراسىن اشىپ جاتقانى راس. بىراق تسيفرلىق رەۆوليۋتسيا مەن اقپاراتتاندىرۋدىڭ سوڭى نە بولماق؟ ادام ءومىرى قالاي وزگەرەدى؟ ەڭ ۇلكەن جەتىستىك ادامزاتقا پايداسىن تيگىزە الادى ما؟", دەي كەلە ول نەگاتيۆ پەن پەسسيميزمنەن اۋلاق بولعان ءجون ەكەنىن ايتىپ ءوتتى.
ء"بىز جاڭا ۇرپاقتى مىقتى ادام قىلىپ تاربيەلەپ, تاريحي تراگەديالاردىڭ ولاردىڭ اياعىنان شالۋىنا جول بەرمەۋىمىز كەرەك. بىزگە جاڭا زاماندا اتا-بابامىزدىڭ رۋحاني قۇندىلىعىن بويىنا سىڭىرە وتىرىپ دامىعان ۇرپاق كەرەك", دەي كەلە, داريعا نازارباەۆا جۋرناليستىك ەتيكا ماسەلەسىنە دە توقتالىپ ءوتتى. "باق - اقپاراتىق سوعىستىڭ وتكىر قۇرالى. بىراق بۇل رەتتە ەڭ ماڭىزدىسى - جۋرناليستىك ەتيكا. ال جۋرناليستىك جولعا تۇسكەن ادامنىڭ ماقساتى - حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ, ازاماتتاردىڭ تانىمىن كەڭەيتۋ. وسى جولدى تاڭداعاندار "باسقالارعا زيان تيگىزبەۋ كەرەكپىن" دەگەن قاعيدانى ۇستانۋى كەرەك. بۇل ماسەلەگە مەديا قاۋىمداستىقتارىنىڭ پىكىرى قانداي؟ مەن قويعان سۇراقتاردىڭ بارلىعىنا وسى فورۋم بارىسىندا جاۋاپ الامىز دەپ ويلايمىن", دەدى ول.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, ەامف 2002 جىلى داريعا نازارباەۆانىڭ باستاماسىمەن بەيساياسي ءارى كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىم رەتىندە قۇرىلدى. فورۋم باتىس پەن شىعىستى تولعاندىراتىن كوكەيكەستى ماسەلەلەردى اشىق تالقىلاۋعا باعىتتالعان. اتالعان ءىس-شارا جىل سايىن الەمنىڭ 60-تان استام مەملەكەتىنەن حالىقارالىق جانە قازاقستاندىق باق وكىلدەرىن, ساياساتكەرلەر مەن ساراپشىلارىن ءبىر الاڭعا جيناپ كەلەدى.
گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى,
"ەگەمەن قازاقستان"
سۋرەتتى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات,
"ەگەمەن قازاقستان"
