بيزنەس • 12 ماۋسىم, 2017

ەنەرگەتيكانىڭ تۇراقتى دامۋ ستراتەگياسى قارالدى

306 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە ەكسپو-2017 كورمەسى اۋماعىندا بىرنەشە ەلدىڭ مينيسترلەرى مەن بۇۇ وكىلدەرى باس قوستى. ءتورت كۇنگە سوزىلاتىن اۋقىمدى شارادا تۇراقتى ەنەرگەتيكا تاقىرىبى تالقىعا سالىنىپ, الەمدىك سىن-قاتەرلەردى شەشۋ جولدارى ناقتىلانباق.

ەنەرگەتيكانىڭ تۇراقتى دامۋ ستراتەگياسى قارالدى

بۇل – مينيسترلىك كونفەرەنتسياسى جانە تۇراقتى دامۋ ەنەرگەتيكاسى جونىندەگى سەگىزىنشى حالىقارالىق فورۋم. شارانىڭ اشىلۋ راسىمىنە پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىن­تاەۆ قاتىسىپ, قازاقستان الەمدىك ەنەر­گەتيكانىڭ ۇزاق مەرزىمگە نەگىزدەلۋىن ءارى ونىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ستراتەگياسىن ۇستاناتىندىعىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار, ون جىلداي بۇرىن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ سەسسياسىندا جاھاندىق ەنەرگيالىق-ەكولوگيالىق ستراتەگيانى ازىرلەۋدى ۇسىنعانىن, 2011 جىلى بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا وڭىردە جاسىل ەكو­نوميكالىق ءوسىمدى كۇشەيتۋگە ار­نالعان «جاسىل كوپىر» سەرىكتەستىك باعدارلاماسىنا باستاماشى بولعانىن ەسكە سالدى. 2012 جىلى وسى باعدارلاما بۇۇ-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك سامميتىندە ماقۇلدانعان. 
«2013 جىلى قازاقستان «جاسىل»  ەكونوميكاعا كوشۋ جونىندەگى تۇجى­رىمدامانى قابىلدادى. ول ءوز كەزە­گىندە ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق سەكتورىندا جۇيەلى تۇرلەنۋگە سايكەس جاعداي تۋعىزدى. 2016 جىلى ءبىز كليماتتىق باعىتتاعى پاريج كەلىسىمىن راتيفيكاتسيا­لاۋ ارقىلى پارنيكتىك گازداردى ازايتۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر الدىق. قازىرگى كەزدە ۇكىمەت قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى باعىتىندا جۇمىس ىستەۋدە. وسى ورايدا «جاسىل» ەكونوميكا اياسىنداعى رەفورمامىز 2050 جىلعا قاراي ىشكى جالپى ءونىمدى 3 پايىزعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ جوس­پارلاۋدامىز», دەدى ۇكىمەت باسشىسى. 
جيىندا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى قانات بوزىمباەۆ قازاقستان ەكونوميكاسى تا­بيعي رەسۋرستاردى, اسىرەسە كومىرسۋتەگى شي­كى­زاتىن وندىرۋگە نەگىزدەلگەنىن جەتكىزدى. «ەلدىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ شامامەن 15 پايىزى كومىرسۋتەگىن ساتۋدان تۇسكەن كىرىستەن قالىپتاسادى. قازاقستاننىڭ مۇناي, گاز, كومىر, ۋراندى قوسا العانداعى باستاپقى ەنەرگيا رەسۋرستارىنىڭ جيىنتىق قورى مۇناي ەكۆيۆالەنتىمەن 32 ملرد تونناعا باعالانادى. بۇل الەمدىك ەنەرگيا رەسۋرستارىنىڭ شامامەن 4 پايى­زىن قۇرايدى», دەگەن مينيستر قازاقستان ەنەرگيا رەسۋرستارىن نەتتو-ەكسپورتتاۋ­شى سانالاتىندىعىن, ەلدە وندىرىلەتىن رەسۋرستاردىڭ 40 پايىزعا جۋىعىن عانا تۇتىناتىندىعىن ايتتى. 
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ سوزىنشە, ەلدىڭ ىشكى جالپى ونىمىنە 1 ملن دوللار قوسۋ ءۇشىن مۇنايدىڭ 400 توننادان استام ەكۆيۆالەنتىن ءوندىرۋ قاجەت. ءبىز 2020 جىلعا قاراي ءىجو-دەگى ەنەرگيا قامتىمدىلىقتى 25 پايىزعا, 2050 جىلعا قاراي 50 پايىزعا تومەندەتۋدى ماقسات ەتۋدەمىز. ەكونوميكانى جاڭ­عىرتۋ جولىمەن, ونىڭ ىشىندە ەلدىڭ ەنەرگيالىق تەڭگەرىمىن بالاما جانە جاڭاراتىن كوزدەرىمەن قالىپتاستىرا وتىرىپ, ونىڭ ۇلەسىن 2020 جىلعا قاراي – 30, 2050 جىلعا قاراي 50 پايىزعا جەتكىزبەكپىز.
كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا رەسەي, ساۋد ارابياسى, تۇركيا سىندى مەملەكەتتەردىڭ ەنەرگەتيكا سالاسىنا جاۋاپتى باسشىلارى بەلسەنە اتسالىسۋدا. بۇدان بولەك, بۇۇ-نىڭ وكىلدەرى دە ارنايى مالىمدەمە جاساپ, قاتىسۋشى ەلدەردى قورشاعان ورتا ماسەلەلەرىنە ايرىقشا نازار اۋدارۋعا شاقىردى. 
شارا اياسىندا بىرقاتار ماڭىزدى قۇجاتتارعا قول قويىلدى.

اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار