قوعام • كەشە

كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىنداعى پەرسپەكتيۆالار

0 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

استانادا «SARAP» ەكسپەرتتىك كلۋبىنىڭ «كەڭەسۋشى ينستيتۋتتار: كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىنداعى پەرسپەكتيۆالار» تاقىرىبىنداعى وتىرىسى ءوتتى. ءىس-شارانى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى ۇيىمداستىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىنداعى پەرسپەكتيۆالار

جيىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ V ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىسىندا ۇسىنعان باستامالارى تالقىلاندى. ساراپشىلار كەڭەسۋشى دەموكراتيانىڭ قازاقستاندىق مودەلىن قالىپتاستىرۋ ۇدەرىسى مەن ەرەكشەلىكتەرىن تالداپ, حالىق كەڭەسىن قۇرۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى پىكىر الماستى. ءىس-شاراعا كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيا مۇشەلەرى, اكادەميالىق قاۋىمداستىق وكىلدەرى, ۇەۇ مۇشەلەرى مەن ساراپشىلار قاتىستى.

«قازىرگى ۋاقىتتا كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ جۇمىسى جۇيەلى ءارى دايەكتى تۇردە جالعاسىپ كەلەدى. كۇن تارتىبىندەگى نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى –  كونسۋلتاتيۆتىك ينستيتۋتتاردىڭ بولاشاعى جانە ولاردىڭ جاڭا كونستيتۋتسيالىق ارحيتەكتۋراداعى ورنى. بۇل ينستيتۋتتاردىڭ دامۋى ازاماتتىق قوعامدى ودان ءارى نىعايتۋعا جانە قوعامدىق ديالوگتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا تىكەلەي ىقپال ەتەدى. بۇگىندە كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسۋشى ينستيتۋتتار شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسىنە قوعامنىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ماڭىزدى تەتىك رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر», دەدى مودەراتور – قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ باسقارما توراعاسى جۇلدىزاي ىسقاقوۆا.

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى جاننا اسانوۆا جاساندى ينتەللەكت ارقىلى دەرەكتەر ءماسسيۆىن تىركەۋگە جانە وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن تسيفرلىق مودەلگە كوشۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, جاساندى ينتەللەكت الەۋەتىن بولاشاق كونسۋلتاتيۆتىك ورگاننىڭ جۇمىسىندا ءتيىمدى پايدالانۋ ماڭىزدى.

ء«اربىر ازاماتتىڭ ايتقان ۇسىنىسى تسيفرلىق ءىز قالدىرادى, بۇل ولاردىڭ نە ۇسىنعانىن جانە قانداي ماسەلەلەر قوزعالعانىن انىق كورۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. دەمەك, ماڭىزدىسى – يدەيانى ايتىپ قانا قويماي,  ول ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى دە سەزىنۋ. مۇنداي ءتاسىل اشىق, ءتيىمدى جانە ناتيجەگە باعىتتالعان قوعامدىق ديالوگ قۇرۋعا جول اشادى», دەدى جاننا اسانوۆا.

سونداي-اق جيىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى ينديرا رىستينا كەڭەسۋشى ورگانداردىڭ ساياسي ىقپالى تۋرالى ويىن ورتاعا سالدى.

«ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى مەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ جۇمىسى اۋقىمدى ساياسي رەفورمالارعا نەگىز قالادى. ءۇشىنشى كەزەڭ – حالىق كەڭەسىن قۇرۋ. قوعامدىق سەنىم كەڭەسىمەن سالىستىرعاندا, ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ينستيتۋتسيونالدانۋى اناعۇرلىم كۇردەلى بولدى, ونىڭ قۇرامىنا ايماقتار مەن ءتۇرلى سالا وكىلدەرى تارتىلدى. حالىق كەڭەسىنىڭ دە قۇرامى ناقتى ايقىندالعان, سونداي-اق ازاماتتاردىڭ قانداي باعىتتار بويىنشا قاتىساتىنى الدىن الا بەلگىلەنگەن. وسىلايشا, اتالعان ءۇش ورگاندى دا قوعام مەن مەملەكەت اراسىنداعى تىكەلەي ديالوگتىڭ ينستيتۋتسيونالدانۋى رەتىندە قاراستىرۋعا بولادى», دەدى سپيكەر.

ساياسي شولۋشى, كونستيتۋتسيالىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى عازيز ابىشەۆ دەليبەراتيۆتىك دەموكراتيا جونىندە پىكىر ءبىلدىردى.

«دەليبەراتيۆتىك دەموكراتيا تۇرعىسىنان العاندا ۇلتتىق قۇرىلتاي ساراپتامالىق كەڭەس بەرۋ مەن قوعامدىق تالقىلاۋدىڭ اراسىنداعى ارالىق ورىندى يەلەنىپ, وڭىرلەردىڭ, الەۋمەتتىك توپتاردىڭ جانە ءتۇرلى سالالاردىڭ وكىلدەرىن بىرىكتىردى. وسى تۇرعىدا بولاشاق حالىق كەڭەسى جۇمىسى كەڭ وكىلدىككە, راسىمدەردىڭ اشىقتىعىنا جانە قوعامدىق ۇسىنىستاردىڭ شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسىندە ناقتى ەسكەرىلۋىنە نەگىزدەلسە, تولىققاندى دەليبەراتيۆتىك ورگانعا اينالۋ الەۋەتىنە يە», دەدى عازيز ابىشەۆ.

ودان بولەك, تالقىدا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ناتاليا كالاشنيكوۆا, قسزي ساياسي زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ باسشىسى جانار سانحاەۆا, ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا ينستيتۋتىنىڭ دەپارتامەنت باسشىسى ارمان ەشمۇراتوۆ ءسوز سويلەپ, ۇلتتىق ديالوگتى نىعايتۋداعى ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ رولىنە, كەڭەسۋشى دەموكراتيا سالاسىنداعى حالىقارالىق تاجىريبەلەرگە توقتالدى.

ءىس-شارا سوڭىندا قاتىسۋشىلار سۇراق-جاۋاپ الماسىپ, ءوز ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى. كەڭەسۋشى ينستيتۋتتاردىڭ رەفورمالار جاعدايىنداعى دامۋى, ولاردىڭ قوعامدىق ديالوگتى نىعايتۋداعى ءرولى  جانە ازاماتتاردىڭ شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىستەرىنە قاتىسۋ تەتىكتەرى تۋرالى ماڭىزدى ويلار ايتىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار