اقىنىن اكىمى ىزدەگەن ەل باقىتتى

جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى قانات بوزىمباەۆ وڭىردەگى اۋداندار مەن قالالاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىمەن تانىسىپ, ونەركاسىپ ورىندارىن ارالاپ شىققاننان كەيىن, زيالى قاۋىممەن كەزدەستى. ەكونوميكا مەن مادەنيەت – ەگىز ۇعىم. ءبىرى – كۇن بولسا, ەكىنشىسى – كۇنشۋاق. بۇل ەكەۋىن­سىز ەل-جۇرت قاراڭعى قاپاستا قالعانمەن تەڭ. قا­لام­گەرلەردىڭ ەكونوميكا مەن مادەنيەتتى قۇس­تىڭ قوس قاناتىنا تەڭەيتىنى دە وسىدان كەلىپ شى­عادى. سوندىقتان ءوڭىر ەكونوميكاسىن كوتە­رۋ, الەۋمەتتىك سالانىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ, سول يگى ماقساتتاردى جەدەلدەتە جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ازىرلەنىپ جاتقان وبلىستىڭ ستراتەگيالىق جاڭا جوسپارى ەڭ الدىمەن حالىقتىڭ تۇرمىس-ءتىر­شى­لىگىمەن بىرگە مادەني-ادەبي-رۋحاني جانازىعىن دا قامتاماسىز ەتۋدى ماقسات ەتەدى. بۇگىندە وبلىستا قاراعايعا قارسى بىتكەن بۇتاق سىندى قازاقتىڭ قارا نار جازۋشىسى شەرحان مۇرتازا باستاعان كوپتەگەن قالام­گەر­لەر شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋدا. حا­لىق جازۋشىسى شەراعاڭنىڭ قالامىنان تۋ­عان تىڭ دۇنيەلەر باسپالاردان كىتاپ بولىپ شى­عىپ, قالىڭ ەلگە قاپىسىز تاراپ جاتىر. “اشەيىندە اۋىز جاپپاس, توي دەگەندە ولەڭ تاپ­پاستىڭ” كەرىن كەلتىرىپ جۇرگەن كەيبىرەۋلەردەي ەمەس, تاۋەلسىز ەلىنىڭ تۋ ۇستار ۇرپاعىنا دۇرىس با­عىت, ءتالىمدى تاريبە بەرەتىن تىڭ شىعار­ما­لارىمەن وڭىردە عانا ورىستەي بەرمەي, بۇكىل ەلگە تانىلىپ جۇرگەن قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ جامبىل وبلىستىق فيلي­الى­نىڭ ديرەكتورى, رەسپۋبليكالىق “جامبىل” جۋر­نالىنىڭ رەداكتورى, حالىقارالىق “الاش” سىيلىعىنىڭ يەگەرى نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ شىعارماشىلىعى دا ءوز الدىنا ءبىر توبە. ەلى­مىز­گە بەلگىلى عالىم, مەملەكەتتىك سىي­لىق­تىڭ لاۋ­رەاتى مەكەمتاس مىرزاحمەت بۇگىندە اتى اڭىزعا اينالعان باتىر باۋىرجان مومىش­ ۇلى­نىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ۇلكەن شارۋانى قولعا الىپ, مايدانگەر-جازۋشىنىڭ 30 تومدىعىن شىعارا باستادى. سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان قالامگەر اتانعانىنا قاراماستان, شالعايداعى ساۋداكەنت اۋىلىندا تۇرسا دا بالالارعا ارنالاعان حالىقارالىق “دارابوز” بايگەسىنىڭ جۇلدەسىنە يە بولعان دۋلات شالقارباەۆ تا ءونىمدى ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. سونداي-اق, پۋبليتسيست, اقىن, دراماتۋرگ ارعىنباي بەكبوسىننىڭ “دومالاق انا” اتتى پەساسى ارنايى گرانتقا يە بولىپ, جاقىندا وبلىستىق تەاترداعى تۇساۋكەسەرى تابىستى ءوتتى. سول سياقتى, بەلگىلى اقىل-جازۋشىلار جاق­سى­لىق ساتىبەكوۆ, ءالديحان قالدىباەۆ, باقتيار ءابىلدا ۇلى, ەلەن ءالىمجان, شىرىن ماما­سە­رىكوۆا, پەرنەباي دۇيسەنبين, ايشا كوپ­جا­سارو­ۆا, قۋاندىق شولاق سياقتى تاعى باسقا دا كوپتەگەن قالامگەرلەر وسكەلەڭ ەلدىڭ وركەنيەت كوشىنە ات سالىسۋ ماقساتىندا شىعار­ما­شىلىقپەن ۇزبەي اينالىسىپ كەلەدى. بەلگىلى كۇيشى-كومپوزيتور, اتاقتى “ەركە سىلقىم” كۇيىنىڭ اۆتورى ءابدى­مو­مىن جەلدىباەۆتىڭ شىعارما­شىلىق تابىستارىن دا وبلىس جۇرتشىلىعىنىڭ ماقتان تۇتۋعا حاقىسى بار. بەلگىلى رەجيسسەر تۇرار دۇيسەباەۆ تا باتىر باۋىرجان مومىش ۇلى تۋرالى دەرەكتى ءفيلمنىڭ جۇمىسى ۇستىندە ەكەن. اقىن, جازۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىق ەڭبەگىن باعالاۋدا, ولاردىڭ قولجازبالارىن جارىققا شىعارىپ, وبلىستاعى كىتاپحانالار جۇيەسى ارقىلى وقىرماندارعا جەتكىزۋدە جەرگىلىكتى بيلىكتە قالىپتاسقان جاقسى ءداستۇر بار. وسى ءداستۇر بويىنشا تەك سوڭعى ەكى جىل كولەمىندە وبلىس اقىن, جازۋشىلارىنىڭ 26 كىتابى جارىق كورىپتى. بەلگىلى قالامگەرلەرگە اقشالاي سىياقى تاعايىندالىپ, ول توقسان سايىن تاپسىرىلىپ تۇرادى. وبلىس اكىمىمەن كەزدەسۋدەگى اڭگىمەنىڭ القيسساسىن شەرحان مۇرتازا باستاپ, ءوڭىردىڭ ءوندىرىسى مەن ونەرىنە قاتار دەن قويىپ وتىرعان جاس باسشىعا اعالىق قامقورلىقپەن العىسىن جەتكىزدى. “اقىندارى اكىمدەرىن ىزدەگەن ەل با­قىت­سىز, ال اكىمدەرى اقىندارىن ىزدەگەن ەل با­قىتتى” دەپ باستادى ءوز ءسوزىن شەراعاڭ. تاۋبەسى سول, اقىن, جازۋشىلارىنا سىياقىلارىن تاعايىنداپ, شىعار­ما­لارىن جارىققا شىعارىپ وتىرعان قازاق ەلى باسشىلىعى اقىندارىن ىزدەگەن ەلگە جاتادى. جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى قانات بوزىم­باەۆ­تىڭ جىل باسىندا قالامگەرلەردى قارجىلاي قولداۋى دا وسى ۇلگىنىڭ ايعاعى سىندى. كەڭ قامتىپ, تەرەڭ ويلايتىن نەسىپبەك ءداۋ­تاي ۇلى مەملەكەت جۇرگىزىپ وتىرعان ساراب­دال ساياساتتى ىسكە اسىرۋعا كوپ بولىپ اتسالىسۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. بۇگىندە پۋبليتسيستيكا جانرىنىڭ العى شەپكە شىققانىنا, ەندەشە سول قولايلى شەپ ارقىلى بيلىك پەن بۇقارانى ءبىر باعىتتاعى بەرەكەلى ىسكە جۇمىلدىرۋعا شا­قىر­دى. جازۋشى ءوزىن تولعاندىرعان تاۋەل­سىز­دىكتىڭ 18 جىلىندا مەملەكەت نەگە قول جەتكىزدى, قالاي جەتكىزدى دەگەن ساۋالدى ورتاعا تاستاي وتىرىپ, سوعان قالامگەرلەر قانداي دەڭگەيدە اتسالىسىپ وتىر دەگەن ازاماتتىق پارىز تۇرعى­سىنداعى اۋقىمدى ماسەلەنى كوتەردى. جازۋشى ەلەن ءالىمجان وبلىس اكىمىنىڭ نازارىن ءسوز كۇيىندە قالعان سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى مەن ورتالىق مەشىتتىڭ قاسىنداعى اياقتالماي قالعان قۇرىلىستىڭ, اشىلادى دەلىنگەن ۇلت اسپاپتار وركەسترىنىڭ قولعا الىن­باعانىن جانە ونەر كوللەدجىنىڭ جابىلىپ قال­عانى تۋرالى ماسەلەلەرگە اۋداردى. اكىم سپورت كەشەنى قۇرىلىسىنىڭ جۇمىسى بيىل باستالاتىنىن, وركەستردىڭ اشىلاتىنىن, ور­تا­لىق مەشىتتىڭ قاسىنداعى قۇرىلىستىڭ بىتپەي قالعانىن جۇما نامازعا قاتىسقاندا كورىپ, ءبىل­گەنىن, ەندى قۇداي قالاسا, ول جۇمىستى ءوزىنىڭ جەكە قارجىسىنا سالىپ, ءبىتىرىپ بەرەتىنىن ايتتى. بارەكەلدى! اقىن شىرىن ماماسەرىكوۆا كوپ جىلدان بەرى وبلىس ورتالىعىنان ونەر مۇراجايى اشىلسا دەپ ماسەلە كوتەرىپ ءجۇر. شىنىندا جام­بىل مەن كەنەن, بولتىرىك پەن قىلىشباي, ساۋىتبەك پەن ۇلبيكە سىندى اقىندار مەن شە­شەن­دەر عانا ەمەس, ارعى تاريحتى اقتارا باستا­ساڭىز, ەسىمى دۇنيە جۇزىنە ءماشھۇر بولعان تالاي مادەنيەت پەن ادەبيەت قايراتكەرلەرى شىققان وڭىرگە ءبىر ونەر مۇراجايى كەرەك سياقتى. جازۋ­شى ءالديحان قالدىباەۆ جەرگىلىكتى بيۋد­جەت ارقىلى شىعاتىن كىتاپ اۆتورلارىنا قالام­اقى تولەۋ ماسەلەسى قاراستىرىلماعانىنا قىنجىلدى. باسپا مەن باسپاحانانىڭ اراجىگىن اجىراتىپ الساق دەگەن پىكىرى دە ورىندى سياق­تى. وبلىس اكىمى جازۋشىنىڭ ايتقان ۇسىنى­سىن دۇرىس دەپ تاۋىپ, الداعى ۋاقىتتا بۇل ءما­سە­لەنىڭ شەشىلەتىنىن ايتتى. ماسەلەگە وسى تۇر­عىدان وربىگەندە, وبلىس اكىمى قانات بوزىم­باەۆقا قالامگەرلەر مادەنيەت, ادەبيەت, ونەر, مەديتسينا, تۋريزم, سپورت سياقتى تاعى باسقا دا بۇقارامەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيتىن كوپ­تەگەن جاۋاپتى سالانى باسقارۋعا بەلگىلى پۋب­ليتسيست-قالامگەر, ەلجاندى ەلگەزەك ازامات مەي­رامبەك تولەپبەرگەندى ورىنباسارلىققا تاڭداپ, تاعايىنداعانىنا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. اقىن, دراماتۋرگ ارعىنباي بەكبوسىن كورشى وبلىستاردا ارعى-بەرگىدەگى قولىنا قالام ۇستاپ, وي ايتقان تاريحي بەلگىلى تۇلعالاردان باستاپ, بۇگىنگى جاستاردىڭ شىعارمالارىنا دەيىنگى تۇششىمدى دۇنيەلەردىڭ باسىن ءبىر ارناعا بىرىكتىرەتىن 100 تومدىق كىتاپتاردىڭ وبلىس اكىم­دەرىنىڭ كومەگىمەن جارىق كورىپ جاتقانىن, ەگەر مۇمكىندىك بولسا وسىنداي يگى ءىس جام­بىلدىق ادەبيەتشىلەر مەن وقىرماندار ءۇشىن دە ارتىق ەمەس ەكەنىن جەتكىزدى. “جىلقى كىسىنەسكەنشە, ادام تۇسىنىسكەنشە” دەيدى دانا حالقىمىز. ەلمەن ەتەنە جۇرگەن زيالىلاردىڭ وي-پىكىرى بۇقارانىڭ مۇددەسىمەن ءاردايىم ۇندەس كەلىپ جاتادى. ويتكەنى, اقىل-ويدىڭ يەسى, جاڭا يدەيالاردىڭ تايقازانى – زيالى قاۋىم. سول تايقازان-ساناداعى بۇرق-سارق قايناعان ۇسىنىس-پىكىرلەردى جىلى ءسوزى­مەن بيلىكتىڭ جۇرەگىن ەلجىرەتە ايتاتىن ەڭ اۋە­لى زيالى قاۋىم: قالامگەرلەر, ونەر يەلەرى ەكەن. وبلىس اكىمىمەن بولعان اقىن, جازۋ­شى­لار كەزدەسۋىنەن ءبىز وسى تاعىلىمدى, وسى عيب­رات­تىڭ ادەمى ۇلگىسىن كوردىك. تەك ۇزاعىنان سۇيىندىرگەي. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى.جامبىل وبلىسى. قاتاردان قالما, قازاق كينوسى! “سامۇرىق” كينوتەاترىندا ش.ايمانوۆ اتىنداعى “قازاقفيلم” كينوستۋدياسى مەن “يزارۋس-فيلم” كينوكومپانياسى بىرىگىپ ۇسىنعان ء“سىز كىمسىز, كا مىرزا؟” اتتى شىتىرمان وقيعالى جاڭا ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ستسەناري اۆتورلارى – ەرمەك تۇرسىنوۆ پەن قۋات احمەتوۆ. قويۋشى-وپەراتورى – الەكساندر رۋبانوۆ. كومپوزيتورى – قۋات شىلدەباەۆ. يدەيا اۆتورى – قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءاسانالى ءاشىموۆ. رەسەيدە جىلىنا ءتۇرلى جانرلاردا پالەنباي فيلم ءتۇسىرىلىپ جاتادى, ال ءوزىمىزدىڭ فيلمدەردىڭ اتتارىن شەتەلدەگى ءبىر كينوفەستيۆالعا قاتىسىپ قايتقاندا عانا قۇلاعىمىز شالىپ قالماسا, ءتىپتى بار ما, جوق پا, نە تەلەديداردان, نە كينو­تەاتردان كورە الماي, كوڭىلىمىز قۇلازيدى دەگەن جانايقايلار جانعا مازا بەرمەيتىن. ء“سىز كىمسىز, كا مىرزا؟” ءفيلمىن تاماشالاعاننان تۇيگەن العاشقى اسەرىمىز – بۇل تۋىندى جۇرتتى الاڭدات­قان سول ءبىر تۇيتكىلدى شەشۋگە تىرىسقان. كەڭەستىك كەزەڭدە شىتىرمان وقيعالى نەبىر تاماشا تۋىندىلار كورەرمەننىڭ جۇرەگىنەن ءوز ورنىن تاۋىپ جاتتى ەمەس پە؟ “اتاماننىڭ اقىرى”, ء“ترانسسىبىر ەكسپرەسى” “مانچجۋر ۆاريانتى” سياقتى ءالى كۇنگە دەيىن ماڭىزىن جوعالتپاي, كوركەمدىك دەڭگەيى زاماناۋي ۇلگىدەگى فيلمدەردەن تومەن سانالمايتىن, كورگەن سايىن كورە بەرگىڭ كەلەتىن جاۋھارلار, شاكەن ايمانوۆ قولتاڭبا­لارى ەشقاشان ەسكىرمەك ەمەس. كەزىندە اتاعى كەڭەس وداعىنا كەڭ تاراعان اكتەر, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءاسانالى ءاشىموۆ سومداعان بەينەلەر سانامىزعا ساعىمداي ورالعاندا, قازاق ءفيلمىنىڭ كەلەشەگى كەمەل بولارىنا يمانداي ۇيتىنىمىز تاعى راس. “قازاقفيلم” قورىنداعى اسىل مۇرا­لار­دى اۋزىمىزعا ءجاي الىپ وتىرعان جوقپىز. باس كەيىپكەردى تاعى دا قازاق كينوسىنىڭ تارلانى وينايتىن ء“سىز كىمسىز, كا مىرزا؟” ءفيلمى الگى فيلم­دەردىڭ جالعاسى سياقتى ءورىلىپ, ەكراننان كوپتەن كورىنبەي كەتكەن كەيىپكەرىڭمەن قايتا جولىعىپ, ىزدەگەن اسىل بەينەڭمەن قۋانا تابىسا­سىڭ. كوز الدىڭىزعا قازاق چەكيسىنىڭ ايلالى دا العىر بەينەسى ورالىپ, وتان ءۇشىن وتقا تۇسسە دە كۇيمەگەن ەر-ازاماتتىڭ سونداعى جالىنداعان پەرزەنتتىك ىستىق سەزىمى تۋعان جەرگە جەتەلەپ كەلە جاتادى. گونكونگ تۇرمەسىنەن ايلالى ءادىسى­مەن سىتىلىپ شىعىپ, قازاق توپى­را­عى­نا اسىق­قان تانىس كەيىپكەر الدىنان ەندى باسقا دەرت – قوعامنىڭ باستى ج ۇلىن­قۇرتىنا اينال­عان ناشاقورلىق پەن ەسىرتكى بيزنەسى جولى­عا­دى. جاسى اجەپتاۋىر ەگدە تارتىپ, ءجۇزى­نەن ءومىر ءىزى ورىلگەن جاندى ساپارلاس جول سەرىگى يگورەك (فيليپپ ۆولوشين) الداپ سوقپاق بولادى. وعان ەسىرتكى جاسىرىلعان ىدىستى ۇستاتىپ, باسىنا قاۋىپ تونە قالعان جاعدايدا بار بالەنى شالعا اۋدارا سالۋدى ويلاستىرعان جىگىتتىڭ بۇل ارەكەتىن اشكەرەلەردە قاراپايىم شالدىڭ باياعى قاي­راتى­نا قايتا ءمىنىپ شىعا كەلگەنىن كورەسىز. ول ءوزىنىڭ باس ساۋلىعى ءۇشىن قيىندىققا جانىن­داعى سەرىگىن قيىپ تاستاپ كەتە باراتىن ادامنىڭ قالىبىنان ەمەس. سول سەبەپتى دە قىلمىسكەر­لەر­دىڭ قۇرعان تورىنا تۇسەدى. ءومىردىڭ سوقپاعىندا جازاتايىم جاڭىلىس باسقان جاس جىگىتتى تاعدىر تالكەگىنە تاستاپ كەتە المايدى. قانداي قيىندىق بولسا دا ونى ءولتىر­مەي امان الىپ قالۋدىڭ ايلا-امالىن ىزدەيدى. سونىڭ جولىندا ەسىرتكى ەلىنە دەيىن قىلمىس­كەرلەردى باستاپ بارۋعا ءماجبۇر بولادى. الەكسەەۆ ء(رولدى سومداعان – رەسەيدىڭ بەلگىلى اكتەرى الەك­ساندر فەكليستوۆ) پەن كاركەن (رولدە وينا­عان تالعات تەمەنوۆ) سىندى ەسەبىن ەسىرتكىمەن تۇگەن­دەگەن توپ كا مىرزا مەن يگوردى تۇتقىنداپ, تاس قاپاسقا قاماعاندا تەرەڭ وردان قارت چەكيستىڭ ورعىپ شىققان ساتتەرى تىڭ ءادىس-تاسىلدەرمەن ورىندالىپ, شىتىرمان وقيعالى فيلمگە ءتان كورىنىستەرگە قۇرىلادى. تاس قاراڭ­عى­دا جاپان دالانىڭ شاڭىن بۋداقتاتقان اۆتوموبيلدەر قاقتىعىسى مەن تۇندەگى قۋعىن, تۇزدە اتىلعان وق جاڭعىرىعى شەتەلدىك شىتىر­مان وقيعالى فيلم­دەرگە ۇقساپ كەتكەن­مەن, وسى وقيعالاردى بەرۋدەگى قويۋشى-رەجيسسەر قۋات احمەتوۆتىڭ شەبەرلىگى ەشكىمدى بەي-جاي قال­دىرمايدى. بۇل جاعىنان ول قازاق كينوسىنداعى كەنجە قالىڭ­قىراپ قويعان جانردىڭ كەشەگى ءبىر ۇزىلگەن ءجىبىن قايتا جالعادى دەۋگە لايىق. اكتەرلەر قۇرامى ءساتتى تاڭدالعان. بايرام, كيلبيلل, لىسىي, ەرلا رولىندەگى مۇرات بيسەم­بين, گۇل­شارات جۇباەۆا, ەرجان ءتۇسىپوۆ, داۋلەت ابدىعاپاروۆ, سونداي-اق قوسالقى ەپيزود­تاردا ويناعان ارتىستەردىڭ قاي-قايسىسى بولسىن وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارۋعا تىرىسىپ باققانى بايقالىپ تۇرادى. تولىقمەتراجدى كارتينا كورەرمەننىڭ كوز الدىنان ءاپ-ساتتە تەز سىرعىپ وتە شىعادى. سەبەبى, ءار وقيعا بىرىمەن ءبىرى قابىسا جىمداسىپ, نەگىزگى ماقساتتىڭ ورىندالۋىنا تۇتاسا قىزمەت ەتەدى. فيلم ءۇش ەلدە تۇسىرىلگەن – تايلاند, رەسەي مەن قازاقستاندا. مۇنداي اۋقىمدى ەلدەردىڭ جەرىندە شىعارماشىلىق ۇجىمنىڭ جۇمىس ىستەۋى قازاق كينوسىنىڭ تاريحىندا جوقتىڭ قاسى. بۇل رەتتە بوتەن ەلدە فيلم ءتۇسىرۋ تاجىريبەسى وزگەلەرگە قاراعاندا مولىراق دەلىنە­تىن رەسەي كينەماتوگرافيستەرىمەن ەجەلدەن ەتەنە جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان “قازاقفيلم” كينو­ستۋديا­سى نەگىزگى كەيىپكەرلەردىڭ بىرىنە سول ەلدىڭ بەلگىلى اكتەرىن تارتۋ ارقىلى وقيعا جەلىسىنىڭ رەسەيدەگى بولىگىن قىزىقتى جالعاس­تى­رىپ, فيلم­دى تارتىمدى ەتە تۇسكەن. الەكساندر فەك­ليستوۆ “پليۋمبۋم, يلي وپاسنايا يگرا”, “زاۆيست بوگوۆ”, “زاكولدوۆاننىي ۋچاستوك”, “تسۆەتى دليا سنەجنوي كورولەۆى”, “وبيتاەمىي وستروۆ” سياق­تى كوپ­تە­گەن فيلمدەردىڭ باستى كەيىپ­كەر­لەرىن سومداعان تانىمال اكتەر. ول بۇگىنگى زامان كەيىپكەرىنىڭ بول­مىس-ءبىتىمىن شىنايى سۋرەتتەۋدە وزىندىك قولتاڭباسى قالىپ­تاس­قان ونەر يەسى رەتىندە مۇنان بىلايعى ۋاقىتتا قازاق كورەرمەن­دەرىنىڭ دە ريزاشىلىعىنا كەنەلەرىنە كامىل سەنەمىز. كا مىرزامەن شاحمات ويىنى ۇستىندە شىنايى كەلبەتى جايىلىپ سالا بەرگەن الەكسەەۆ ارەكەتى ارقىلى اۆتور نەگىزىنەن ەسىرتكى بيزنەسى جەتەك­شىلەرىنىڭ قوعامعا جات قىلىقتارىن بارىنشا اشكەرەلەۋگە تىرىسقان. ولارمەن كۇرەسۋ, ويلارىن جۇزەگە اسىرماي, دەر كەزىندە كوزىن جويىپ وتىرۋ قوعامداعى باستى پروب­لە­مالاردىڭ ءبىرى بولعاندىقتان, مۇنداي ۇيىم­داس­قان توپتاردى جەڭۋ جەكە ءبىر ادامنىڭ نەمەسە ءبىر ەلدىڭ عانا قولىنان كەلەر ءىس ەمەس, بارلىق ەل بىرگە كۇرەسسە عانا جويىلاتىن دەرت دەگەن يدەيا­نى العا تارتادى. وسىناۋ جولدا قازاق چەكيسىنىڭ كەلبەتى قاي نارسەنى بولسىن باتىل شەشەتىن وجەت مىنەزىمەن ەرەكشەلەنەدى. تۋعان جەرىن سۇيەتىن ناعىز ەرجۇرەك ۇلدىڭ ۇستى­نىن كەلىستىرە سومداعان ءاسانالى ءاشىموۆ شەبەر­لىگى “اتا­­مان­نىڭ اقى­رى” مەن ء“ترانسسىبىر ەكسپرە­سىندە” قالاي شيىر­لاسا, قازاقتىڭ شى­تىرمان وقيعالى فيلمىندەگى وتانشىل جاننىڭ جۇرەك ءلۇپىلى مەن جان تەبىرە­نىسىن دە اس-اعاڭ ءمىنسىز جەتكىزىپ بەردى. ءفيلمنىڭ تۇساۋ­كەسەر راسىمىندە اكتەر ساحناعا ءوزىنىڭ وتباسىن ەرتە شىقتى:“بۇل كوپ­تەن بەرى جانىمدى ما­زا­لاپ جۇرگەن جاي ەدى. باياعى جۇرت جادىندا قاتتى ساقتالعان ەلشىل ازاماتتىڭ بەينەسىن بۇگىنگى كۇنگە اكەلۋ ءاري­نە, وڭاي ءىس ەمەس ەكەنىن ءبىلدىم. سوندىقتان دا بارىنشا جۇرەكپەن ويناپ, جۇرتتىڭ كوڭىلى­نەن شىعۋعا تىرىستىق. اكتەرلەر ايانىپ قالعان جوق” دەي كەلىپ, “بۇل فيلم وسىمەن اياقتالىپ قالمايدى, كەلەشەكتە ول “قايداسىز, كا مىرزا؟” دەگەن اتپەن جالعاسۋى مۇمكىن”, دەدى. ارمەن قاراي جالعاسىن تاۋىپ جاتسا, باستى ءرولدى قۋانا-قۋانا وينايتىنىن ايتتى. مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد شاكەن اي­مانوۆ اتىنداعى “قازاقفيلم” كينوستۋدياسى­نىڭ بيىلعى جىلعى العاشقى ءفيلمى تۋرالى قىسقاشا ايتا كەلىپ, عۇمىرى ۇزاق بولسىن دەگەن تىلەك ءبىلدىردى. قويۋشى-رەجيسسەر قۋات احمەتوۆ, پروديۋسەر ۆەنەرا نىعماتۋللينا كورسەتىلىم الدىندا ءفيلمنىڭ قالاي تۇسىرىلگەنى تۋرالى قىسقاشا بايانداپ, وعان قاتىسۋشى شىعارما­شى­لىق توپتى تانىستىرىپ ءوتتى. بۇگىندە جاستاردىڭ بويىنا تۋعان جەرگە دەگەن وتانشىل سەزىمدى ۇيالاتۋ ەڭ باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى سانالادى. وتان­دى, ەلدى ءسۇيۋدىڭ سونداي ۇزدىك ۇلگىسىن ۇگىتتەگەن ءفيلمنىڭ تەك وسى ءبىر قىرىنىڭ ءوزىن تالداپ, ويدى تۇبىمەن قوپارا قوزداتسا از اڭگىمە شىقپاس ەدى. اتا-بابالارىمىز اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن, اق نايزانىڭ ۇشىمەن قورعاپ قالعان ۇلان-بايتاق دالانىڭ توسىندە نەگە بۇگىن مۇنداي مۇڭلى اۋەن ەستىلەدى؟ ەسىرتكى ەستەن تاندىرادى. ونى الىپ كەلىپ, جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىن ۋلاپ جاتقان كىمدەر؟ سىرتتان تونگەن قاۋىپ-قاتەرگە جول اشىپ, قىلمىسكەر­لەر­دىڭ مۇنشالىق الشاڭ­داۋى­نا قولۇشىن بەرىپ, ءوز ىشىڭنەن جاۋ شىققانى قانداي جامان. كاركەن سىندى قىلمىستى توپ وكىلدەرىنىڭ ءار ەلدەن ءوز جاقتاستارى تابىلىپ جاتادى. ولار بىرىگىپ ارەكەت جاساسا, الاپات داۋىل سوققانداي ەسەڭگىرەتپەك. سوندىقتان قوعامنىڭ مۇنداي كولەڭكەلى تۇستارى­مەن كينو ارقىلى كۇرەسۋدىڭ تيگىزەر يگى ىقپالى مول بول­ماق. جاستاردى جامان داعدىدان جيرەن­دىرۋدە مۇنىڭ جاس ساناعا تيگىزەر كومەگى شەكسىز. يدەيا اۆتورلارىنىڭ العا قويعان وسى ماقساتى وي­داعى­داي تۇيىندەلگەنىنە كۇمانىمىز جوق. شى­نى­مەن فيلم قورىتىندىسى ءالى جالعاسى بار سياقتى ۇمىتتەندىرەدى. ءلايىم بۇل فيلم “قاي­داسىڭ, كا مىرزا؟” دەپ جۇرت كەيىن جالعاسىن كۇتەتىن تۋىندىنىڭ بىرىنە اينالعاي دەپ ءبىز دە فيلمگە ساتتىلىك تىلەگىمىز كەلەدى. قاراشاش توقسانباي.