قازاقستان تاراتپاۋ ۇدەرىسىن تولىق جاقتايدى

15 قاڭتاردا ۆەنادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆ حالىقارالىق اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى اگەنتتىكتىڭ (ماگاتە-ءنىڭ) باس حاتشىسى يۋكيا امانومەن كەزدەستى. ق.ساۋداباەۆ اتوم ەنەرگيا­سىن ادامزات يگىلىگى ءۇشىن بەيبىت ماقساتتا پايدالانۋدى كەڭەي­تۋگە, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ رە­جىمىن نىعايتۋعا جانە حالىق­ارالىق قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ماگاتە قىزمەتىنە جوعارى باعا بەردى. مەملەكەتتىك حاتشى – سىرت­قى ىستەر ءمينيسترى مولشەرى ءجو­نى­نەن الەمدەگى ءتورتىنشى يادرولىق ارسەنالدان باس تارتىپ, بىرجاق­تى رەتتە ءوز اۋماعىنداعى الەم­دەگى اسا ءىرى كسرو-نىڭ يادرولىق پوليگونىن جاپقان قازاقستان تاراتپاۋ رەجىمىن نىعايتۋعا جانە قارۋسىزدانۋ ۇدەرىسىنە تاريحي ۇلەس قوسىپ, ەلىمىزدىڭ ءوز موينىنا العان حالىقارالىق ءمىن­دەتتەمەلەرىن بەرىك جاقتاي­تىن­­دىعىن قۋاتتاپ بەردى. قازاقستان ديپلوماتى باس دي­رەكتورى يۋ.امانونى 29 تامىزدى يادرولىق سىناقتارعا قارسى ارە­كەت­تىڭ حالىقارالىق كۇنى دەپ جاريالاۋ تۋرالى قازاق­ستان­دىق سوڭعى باس­تا­ما­مەن جانە 2009 جىلعى جەلتوق­سان­دا بۇۇ باس اسسامبلەياسى قا­بىل­داعان وسى ات­تاس قارارمەن, ور­تالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ادا ايماق قۇرۋ تۋرالى شارتتىڭ كۇشىنە ەنۋىمەن, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتتى ىسكە اسىرۋ جونىندە شارتقا شى­نايى تيىمدىلىك بەرۋگە باعىتتالعان 2010 جىلعى شولۋ كونفەرەنتسياسىن ازىرلەۋ جونىندە اتقارىلىپ جات­قان جۇمىستارمەن تانىستىرىپ ءوتتى. بۇل باستامالار قازاق­ستان­نىڭ يادرو­لىق قارۋدى تاراتپاۋ رەجىمىن نىعايتۋعا قوسقان ناقتى ۇلەسى بولىپ تابىلادى. مەمحاتشى قازاقستاننىڭ بەي­بىت اتومدا حالىقارالىق قوعامداس­تىق­تىڭ جانە بارىنەن بۇرىن ماگاتە-ءنىڭ تا­را­پىنان قاتاڭ باقىلاۋ جاعدايىن­دا دامىتۋدى جاقتايتىنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان وراي ءبىز اگەنت­تىكپەن بارلىق با­عىتتار بويىنشا, سونىڭ ىشىندە, تەح­نيكالىق ىنتىماق­تاستىق باع­دار­لاماسى اياسىندا ىق­پالداستىق­تى بەل­سەندى ەتۋ نيەتىن­دەمىز. مۇ­نىڭ ءوزى اتوم ەنەرگياسىن بەيبىت پايدالانۋ سالاسىنداعى بارىنشا وزەكتى ءمىن­دەتتەردى شەشۋگە سۇبەلى ۇلەس قوسادى. بۇگىندە قازاقستان ۋران ءونىمىن ءوندىرۋ جونىنەن كوشباسشى بولىپ كەلەدى. كەپىلدىكتەردى قولدانۋ تۋ­رالى كەلىسىمگە سايكەس قازاقستان­نىڭ بار­لىق يادرولىق نىساندارى ماگاتە-ءنىڭ باقىلاۋىندا جانە بارلىق يادرولىق قىزمەت اگەنتتىك­تىڭ ەرەجە­لەرىنە سايكەس جانە ستاندارتتارى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. ق.ساۋداباەۆ يادرولىق تاراتپاۋ سالاسىندا دايەكتى ساياسات جۇرگىزە وتىرىپ, قازاقستان ماگاتە-ءنىڭ قاراۋىنا ماگاتە قۇزىرىمەن ءوز اۋماعىندا يادرولىق وتىننىڭ حالىقارالىق بانكىن ورنالاستىرۋ تۋرالى مالىمدەۋدى رەسمي ەنگىزگەن بولاتىن. بۇل قادام اتوم ەنەر­گە­تي­كاسىن بەيبىت دامىتۋ جونىندە اگەنتتىكپەن ىنتىماقتاستىققا قو­سىلعان تاعى ءبىر ۇلەسكە اينالادى. ماگاتە-ءنىڭ باس ديرەكتورى يۋ.امانو يادرولىق تاراتپاۋدىڭ جانە قارۋسىزدانۋدىڭ جاھاندىق ۇدەرىسىنە قازاقستان قوسقان ۇلەستى جوعارى با­عالادى. ول قازاقستان­نىڭ اگەنت­تىك­كە بارىنشا بەلسەندى مۇشە مەم­لەكەت بولىپ تابىلا­تى­نىن جانە قا­زىر­گى كەزدە بىرقاتار ماڭىزدى جوبا­لار­دى ىسكە اسىرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. يۋ.امانو ءمالىم ەتكەنىندەي, “قا­زاقستان ماگاتە-ءنىڭ ەرەكشە ماڭىزدى ارىپتەسى بولىپ تابى­لا­دى”. “يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ جانە يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ تۋرالى شارتقا يادرولىق ەمەس مەم­لەكەت رەتىندە قوسىلۋ تاراتپاۋ رەجى­مىن نىعايتۋعا وڭ ىقپال ەتكەن ماڭىزدى تاريحي وقيعا بولىپ تابىلادى. ءبىز قازاقستاننىڭ ماگاتە-مەن ىنتىماقتاستىق دەڭگەيىنە قاناعاتتانامىز جانە ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە ءازىرمىز”, – دەدى ول. ماگاتە-ءنىڭ باس ديرەكتورى ءبىز­دىڭ ەلىمىزدىڭ ءوز اۋماعىندا يادرولىق وتىننىڭ حالىقارالىق بانكىن ورنالاستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىنا, مۇنىڭ ءوزى قازاق­ستاننىڭ تاراتپاۋ ءىسىن جاقتاي­تىن­دىعىنىڭ كەزەكتى قۋاتتاۋى بولىپ تا­بىلاتىنىنا ريزاشىلىق ءبىلدىردى. يۋ.امانو سونداي-اق بىرقاتار حالىقارالىق باق-تاردا تاراتىل­عان قازاقستاننىڭ يرانمەن وسى ەلگە ۋران ءونىمىن بەرۋ جونىندە ءما­مىلەسى ورىن الدى-مىس دەيتىن اق­پا­راتقا بايلانىستى قازاقستان­نىڭ ۇستانىمى تۋرالى جەدەل مالىمدەۋ جاساعانىنا العىس ايتتى. مەملەكەتتىك حاتشى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ق.ساۋداباەۆ يۋ.اما­نونى قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى. شاقى­رۋ قاناعات سەزىمىمەن قابىل الى­نىپ, ساپار مەرزىمى ديپلوما­تيا­لىق ارنالار بويىنشا كەلىسىلەتىن بولدى.