كوپ قاناتتى عوسمان

“قوس قانات قۇسقا بىتكەن ماعان بىتسە...” دەپ انگە قوسىپ ارمانداۋشى ەدى-اۋ قايران اتالارىمىز. ءوزىم قىرىق جىلداي جاقسى بىلەتىن جاعاتتاس دوس, جامالدى ازامات, اقمولا وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقار­ماسىنىڭ باستىعى عوسمان تولەعۇلدى قوس قاناتتى ەمەس, كوپ قاناتتى جانداي كورەتىنىم بار. ونىڭ قاناتتارى – قاي قياعا سالسا دا كوتەرە سامعاتاتىن ادامي قاسيەتتەرى, ءبىلىمى مەن بىلىگى, اقىل-پارا­ساتى­نىڭ مول­دى­عى, جان-جاقتى ءتۋابىتتى دارىندىلىعى دەر ەدىم. جەتپىسىنشى جىلداردىڭ باسىندا زەرەندى اۋداندىق گازەتىنىڭ اتاعى كۇللى كوكشەتاۋ وبلىسى بويىنشا دۇركىرەپ تۇردى, سول كەزدەگى پارتيالىق تىلمەن ايتقاندا, “كادرلار ۇستاحاناسى” اتالىپ, زەرەندىلىك جۋرناليستەر باسقا اۋداندىق گازەتتەرگە رەداكتورلىققا, وبلىستىق گازەت­تەر مەن وبلىستىق پارتيا كوميتەتىن­دەگى جاۋاپتى قىزمەتتەرگە جيىرەك بارىپ جاتاتىن. ءتىپتى, رەسپۋبليكالىق باسپا جونىندەگى مەمكوم توراعاسىنىڭ تىكەلەي كومەكشىسى بولىپ كەتكەندەرى دە بار. سول تۇستاعى ورىسشا گازەتتەگى بەلدى جۋرنا­ليسى­مىز ع.تولەعۇلدى دا بىرەسە اۋداندىق كوم­سومول كوميتەتى, بىرەسە اۋپارتكوم اتتاي قالاپ الىپ كەتىپ, ول بولسا, “ات اينالىپ قازىعىن تابادى” دەگەندەي, كوڭىلى سۇيگەن جۋرناليستىككە ءبارىبىر قويماستان قايتىپ ورالاتىن. اۋەلدە ورىس تىلدىگە بالاپ ونشا جۇعى­سا قويماعان عوسمانىمىز جاقىنىراق بىلىسە كەلە, بايقاسام, قازاقشاڭىزدىڭ ءتۇبىن ءتۇسىرىپ, بۇلبۇلشا سايرايدى ەكەن. ءازىلى ادەمى, قالجىڭى قازاقى. اشىق-جارقىن مىنەزىمەن ورىس جىگىتتەرى اراسىن­دا دا كەۋدەسىن بيىك ۇستاپ, جارىعىن شا­شىپ, جارقىراپ-جايناپ جۇرگەنىنە ءبىزدىڭ دە ايىزىمىز قانىپ, مەرەيىمىز ءوسىپ وتى­را­تىن. جۋرناليستيكاداعى ۇلاعاتتى ۇستا­زى­مىز, مىسال جانرىندا وزىندىك ورنى بار جازۋشى, رەداكتورىمىز بايمۇرات اعا ازناباەۆ باس بولىپ زەرەندى كولىنىڭ قارا­عاي­لى جىنىس جاعاسىنداعى “ورمان­شى ۇيىندە” ءاربىر 5 مامىردا جۋرناليس­تەر كۇنىن مارە-سارە اتاپ وتكەندە, عوسمان تولە­عۇل ۇلىنىڭ دومبىرامەن ءان دە سالا­تىن, كۇي دە شەرتەتىن ونەرىن كورىپ, ءىشىم ودان سايىن جىلي تۇسكەن-ءدى. بىراق ول مەن ويلاعاننان الدەقايدا تەرەڭىرەك بولىپ شىقتى. ولەڭ جازادى ەكەن. قازاقتىڭ ادەبيەتىنەن دە, تاريحىنان دا حابارى مول. اۋداندىق قازاقشا گازەتتە اپتا سايىن ادەبيەت بەتىن بەرىپ جۇرگەن مەن ع.تولە­عۇل­دىڭ ولەڭدەرىن سۇراپ الىپ جاريا­لايىن. ونىمەن قويماي, اڭگىمە دە جازادى ەكەن. “كونەباي سىنىقشى” دەگەن اڭگىمەسى كوكشەتاۋدىڭ وبلىستىق گازەتىنىڭ بايگە­سىن يەمدەنگەنى ەسىمدە. ءبىر-ەكى اڭگىمەسى كەيىنىرەك “جۇلدىز” جۋرنالىندا دا جاريا­لاندى. جەر-جەردە حالقىمىزدىڭ ايتىس ونەرى قايتادان جاندانىپ-جاڭعىرا باستاعان جىلداردا “قازاقستاننىڭ 40 جىلدىعى” كەڭشارىندا پارتكوم حاتشىسى بولىپ جۇرگەن عوسەكەڭ پارتيا قىزمەتكەرىمىن دەپ بالسىنبەي, ۇكىلى دومبىراسىن قولعا الىپ, ايتىسكەر اقىن رەتىندە دە بەلسەنىپ شىق­تى. اۋداندا وزا شاۋىپ, وبلىستا ءۇش-ءتورت مارتە جۇلدەگەر تانىلىپ, رەسپۋب­ليكا­مىز­عا تانىمال بايانعالي ءالىمجانوۆ, قۇداي­بەرلى مىرزابەكوۆ سىندى ايتىس جامپوز­دارى­مەن ۇزەڭگى قاعىستىرا جىر تولعادى, ءسويتىپ, قازاعى ازداۋ زەرەندى مەن كوكشە­تاۋدا ۇلتتىق مادەنيەتتىڭ وركەن جايۋىنا جەكە باسىنىڭ ۇلگىسىمەن دە دەم-تىنىس بەردى. ءبىرجان سال مەن اقان سەرىنىڭ ونەرىن جالعاعان سول ءبىر سەرىلىك داۋرەننىڭ بەلگى­سىن­دەي, كوبەي سەيدەحانوۆ قول قويعان قازاقستان اقىن-جىرشىلار وداعىنىڭ №88 مۇشەلىك بيلەتى ءبىزدىڭ ۇقىپتى دوسى­مىزدىڭ جەكە ارحيۆىندە ءالى ساقتاۋلى تۇر. ۇكىلى دومبىرا دەگەننەن شىعادى-اۋ, كەيىن بىلدىك قوي, دومبىرا ع.تولەعۇلدىڭ بالا جاسىنان بەرگى جان سەرىگى ەكەن. ونىڭ جۇرەگىندەگى نازىك يىرىمدەردى تانىتار ءبىر عاجاپ جاعدايدى ايتا كەتسەك, 1969-1971 جىلدارى رەسەيدىڭ گوركي (قازىرگى نيج­ني نوۆگورود) جانە اباكان قالالارىندا اسكەري بورىشىن وتەي ءجۇرىپ تۋعان ەل-جۇرتىن ساعىنعان جاس جىگىت ءوز قولىمەن ويىپ شاۋىپ, ءاپ-ادەمى دومبىرا جاساپ الادى. قازاعىنىڭ اندەرىن ايتىپ, قارا­كوز­دەردى ماڭايىنا ءۇيىرىپ, ساعىنىش ماۋقىن سولاي باسادى. قاراپ وتىرساق, بۇل دا كەز كەلگەننىڭ قولىنان كەلە بەرەتىن ءىس ەمەس-اۋ. كەزىندە اقان سەرى تالاي ات شال­دىرىپ, انگە بولەگەن ەسكى سابەرلى, جاڭا­شا ءالجان ءالى كۇنگە دەيىن قايماعى بۇزىلماعان قازاق اۋىلى. سودان دا بولار, اكەسى تولەعۇل التىنشى سىنىپتان كەيىن بالاسىنىڭ “بولاشاعىن ويلاپ”, قولتى­عىنا قوسىمشا قانات بايلاماقشى بولىپ ورىس مەكتەبىنە اۋىستىرسا دا, تالاپتى جەتكىن ءوزىنىڭ نەگىزگى قاناتى – قازاق ءتىلىن جوعالتپادى. تۇپتەپ كەلگەندە, ونىڭ باعىن اشقان دا ءوزىنىڭ انا ءتىلى. ءومىر عوسماندى ەرتە ەسەيتتى. مەكتەپتى بىتىرە سالا ءوزى ۇناتىپ تۇسكەن شوقان ءۋالي­حانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ پەداگوگي­كا­لىق ينستيتۋتىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىندەگى وقۋىن ەكىنشى كۋرستا ۇزۋگە تۋرا كەلگەن. ويتكەنى, اكەسى قايتىس بول­عان, اعاسى اسكەرگە كەتكەن. اناسى اۋىلدا جالعىز قالىپ ەدى. ەتى ءتىرى بوزبالا بوزباس­تانباي ەڭبەككە ارالاستى. اۋەلدە تراك­تور­شى, سوسىن باعانالاردىڭ باسىنا ورمەلەپ بايلانىس مونتەرى بولدى. تۋعان اۋىلىنا راديو, تەلەفون جەلىسىن تارتۋعا قاتىستى. ءوستىپ ءجۇرىپ ءومىر كوردى, تاجىريبە توقىدى. تەحنيكاعا ءالى كۇنگە دەيىن قۇمار دوسى­مىز­دىڭ سونداعى ءۇش اياقتى “يج-يۋپيتەر” موتوتسيكلىمەن زەرەندىنىڭ تاۋ-تاسىن شار­لاي­تىنىمىز دا, كەڭشاردىڭ كارتوبىن تەرىسۋگە دۋمانداتىپ باراتىنىمىز دا وزىنشە ءبىر داۋرەن ەكەن. شاعالالى اۋىل شارۋاشى­لى­عى تەحنيكۋمىندا سىرتتاي وقىپ ءجۇر­گەندە بولاشاق جارى, بۇل كۇندە ءتاتتى نەمەرە-جيەندەرىن سۇيگىزىپ وتىرعان ەكى قىز, ءبىر ۇلىنىڭ اناسى كۇلزاعيلامەن تانىستى. سونداعى اۋداندىق گازەت ۇجى­مى زەرەندىدەن ءالجان اۋىلىنا عوسمان تولە­عۇل ۇلىنىڭ ۇيلەنۋ تويىنا جۇك ءماشي­نە­سىمەن بارىپ, ايلى تۇندە اۋەلەتە ءان شىر­قاپ قايتقانىمىز استە ەستەن كەتەر مە. سونىڭ الدىندا پەتيا فيدچەن­كونى ۇيلەندىرگەنبىز. ع.تولەعۇلدان كەيىنگى كەزەك بىزگە كەلگەن. ورىسشادان ەشكىمگە دە وڭايلىقپەن دەس بەرمەس دوسىمنىڭ باعىن اشقان قازاق ءتىلى دەۋىمىزدىڭ سەبەبى دە جوق ەمەس. 1991 جىلى كومپارتيا قۇلار شاقتا پارتكوم حاتشىسى تولەعۇلوۆ جولداستى جەبەۋشى قاناتىمەن كوتەرىپ الىپ ءبولىم مەڭگەرۋ­شى­­لىك قىزمەتىن ۇسىنعان وزگە ەمەس, وبلىس­تىق قازاق ءتىلدى “كوكشەتاۋ” گازەتى بولا­تىن. وسىدان باستاپ ونىڭ دارىن-قابىلەتى بارلىق قىرىنان جارقىراپ كورىنە باستادى. ۇيىمداس­تىرۋ­شىلىق دەيسىز بە-اۋ. شىعارماشىلىق دەيسىز بە-اۋ. قايسى­سىنان بولسىن قامشى سالعىزبادى. بۇدان كەيىنگى جيىرما جىلدىق ەڭبەك جولى وبلىس كولەمىندەگى جاۋاپتى قىزمەتتەرمەن تىكەلەي بايلانىستى. ال 2004 جىلدىڭ ساۋىرىنەن ءدال بۇگىنگى تاڭعا دەيىن وبلىس­تىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىن اسا ءبىر بايىپتىلىقپەن باسقارىپ كەلەدى. البەتتە, ءبىز قازاق ءتىلدى “كوكشەتاۋ” گازەتى عوسمان تولەعۇل ۇلىن كوتەردى دەگەن ءسوزدى استە دە مانساپ تۇرعىسىنان ايتىپ تۇرعان جوقپىز. “كوكشەتاۋ” ونىڭ ازامات­تىق تولىسۋ, شىعارماشىلىق دارىنىن اشۋ باسپالداقتارىنا جول اشتى. ەڭ باستىسى سول, بيلىكتىڭ ءبىر شەتىندە جۇرگەن ول حالقىنىڭ كادەسىنە جاراي ءبىلدى, ۇلتتىڭ مۇرات-مۇددەسىنە قارلىعاش قاناتىمەن سۋ تامىزعانداي سەپتەسۋدەن جازبادى. اسىرەسە ەگەمەندىك­تىڭ العاشقى جىلدارىندا ءتىل مايدانىن­دا ورىس تىلدىلەر دەيتىندەردىڭ وكىلدەرى­مەن تولىپ جاتقان ماسەلەلەر بويىنشا تالاي-تالاي پىكىرتالاستار مەن ايتىس-تارتىستاردى باستان وتكەردى. مىنەزى ور­نىق­تى, ءبىلىمى تەرەڭ, ومىرلىك تاجىريبەسى باي, پاراساتى مول ع.تولەعۇل سونداي سىندارلى شاقتاردا ۇستانىمىنا بەرىك بولدى, ءوزىنىڭ نانىم-كوزقاراسىن قور­عاۋدا تاباندى كۇرەسكەرلىكپەن قاتار, جان دۇنيەسىنىڭ زور مادەنيەتىن دە تانىتتى. وسى رەتتە ءبىزدىڭ دوسىمىز تۋرالى قارسى مايداننىڭ قاس-قاباعىن ءبىلۋ ارتىق بولماس ەدى. كوكشەتاۋدا شىعاتىن تاۋەلسىز “كۋرس” گازەتىندە بەلگىلى جازۋ­شى, پۋبلي­تسيست ۆيكتور تەرەششۋك بىلاي دەپ جازدى: “...تىلدەر پروبلەماسى ءجونىن­دە باستى قارسىلاستار وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باس­قارماسىنىڭ باستىعى عوسمان تولەعۇل­ ۇلى جانە مەن بولىپ شىقتىق. قارسى­لاسىم, بىلايشا ايتقاندا, بىردەن شابۋىل­عا كوشىپ, وبلىس حالقىن مەملەكەت­تىك ءتىلدى ۇيرەنۋگە تەزىرەك ءارى بەلسەندىرەك يكەمدەۋ ورايىنداعى وي­­لارىن ورتاعا سالدى. مەن بولسام ايدان انىق نارسەنى جوققا شىعارماي, ايتكەن­مەن, وسى قار­بالا­ستا ورىس ءتىلىنىڭ شەتكە قاعىلماۋىن ىزەرلەدىم. سول پىكىرتالاس بىرنەشە ساعاتقا سوزىلدى. كەيىننەن گازەت بەتىندە جالعاس­تى. پىكىرتالاس ەركىن, اشىق, تارتىسقا تولى, ءتىپتى, كەي رەتتەردە قىتىمىر, قاتاڭىراق بولسا دا, وعان قاتىسۋدان ءوز باسىم شىنايى ءلاززات الدىم. ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعىنان عانا ەمەس. ونىڭ تاعى ءبىر سەبەبى سول, قارسىلاسىمنىڭ انشەيىن سىقيعان شەنەۋنىك ەمەس, ءوز ىسىنە ادال بەرىل­گەن, ورەسى بيىك كاسىپقوي ەكەنىن ءبىر­دەن سەزىندىم. وي ءوربىتۋشى اسا مادەنيەتتى, زيالى ادام ەدى. پىكىرتالاستىڭ ەڭ ءبىر شيەلەنىسكەن تۇس­تارىنىڭ وزىندە دە قارسى­لاسىم سابىرلى, بايسالدى قالپىنان جاڭىلمادى, بىردە-ءبىر نامىسقا تيەرلىك اۋىر ءسوز ايتپادى. ول تەك بالتالاسا بۇزىلماس “تەمىر” دالەلدەردى كەلتىردى دە وتىردى. سونىسىمەن ءبارىمىزدى ۇستام­دىلىققا, مادەنيەتىمىزدىڭ ۇلكەن سالاسى – ءتىل تۋرالى ايتىسقاندا ۇلكەن مادەنيەت­تىلىككە شاقىرعانداي بولدى. شىنىن ايتقاندا, وسى پىكىرتالاستى جانە سونداعى قارسىلاسىمدى ءالى كۇنگە دەيىن ءبىر جىلى سەزىممەن ەسكە الامىن. سول جەكپە-جەكتەن كەيىن عوسمان تولەعۇل ۇلى ەكەۋمىز جولىققان سايىن قۇشاقتاسىپ امانداسپاي وتكەن جەرىمىز جوق. مۇنداي ۇلكەن جۇرەكتى اداممەن باسقاشا بولۋى مۇمكىن دە ەمەس”. مىنە, يدەيالىق قارسىلاسى بولعان ورىس ازاماتىنىڭ ءبىزدىڭ دوسقا بەرگەن باعاسى. ءوزىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى قازاق ۇلتىنىڭ وكىلى رەتىندە وزگەلەرگە سىيلاتا ءبىلۋى, حالقىنىڭ مۇددەسىن كوزدەگەن ءوز پىكىرىمەن ساناستىرۋى, ۇياتقا قالدىرماس بيىك ورەدەن كورىنۋى ع.تولەعۇلدىڭ قاي دەڭگەيدەگى قايراتكەر ءۇشىن دە ۇلگى بولارلىق ونەگەسى دەر ەدىك. جانە دە وسىنداي ءجايت­تەر­دىڭ ءبارى عوسمان تولەعۇل ۇلىنىڭ مەم­لە­كەت­تىك قىزمەتتەگى شەنەۋنىك شەك­پەنىنە استە سىيماس قايراتكەرلىك تۇلعاسى مەن ازاماتتىق ءبىتىم-بولمىسىن اجارلان­دىرىپ, ايشىقتاي تۇسەتىندەي. “مادەنيەت قايراتكەرى” جانە “قازاق ءتىلىنىڭ جانا­شىرى” توسبەلگىلەرىمەن ماراپات­تالۋى وسى ءسوزىمىزدىڭ جانە ءبىر ايعاعى. ماقالامىزدىڭ سوڭىنا قاراي سارى مايداي ساقتاپ وتىرعان تاعى ءبىر جايعا كەلەر بولساق, الاشتىڭ الىپ جازۋشىسى مۇحتار ماعاۋين: “الىس كوكشەتاۋدا جات­قان زيالى ازامات عوسمان...” دەپ ءىلتيفاتى­نا الىپتى. تالابى قاتتى, تالعامپاز مۇحاڭنىڭ اۋزىنان سيرەك شىعاتىن لەبىز. ءتىپتى, اۋىزشا دا ەمەس, شىعارمالار جيناعىنىڭ 11 تومىنىڭ 431-بەتىندە تاسقا باسىپ تۇرىپ ايتقان. اتاقتى جازۋشىنىڭ العىسىنا عوسمان تولەعۇل­ ۇلى ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەن “قازاق تاريحىنىڭ الىپپەسى” كىتابىن ورىس تىلىنە تاماشا تارجىمەلەپ شىققانى ءۇشىن بولەنىپ ەدى. قازاقشا قانىق بوياۋدى, استارلى دا اجارلى ماعىنانى ورىسشا ايقىن تاڭبالاپ جەتكىزە بىلگەن تىلەكتەس اۋدار­ماشى ءوز ىقىلاسىمەن قۇداي بەرىپ تابىلا كەتكەنىنە مۇحاڭنىڭ مەيىر­لەنە قۋانعانىنا سول كەزدە ول كىسىنىڭ قاسىندا “جۇلدىز” جۋرنالىندا جۇرگەن ءوزىمىز دە كۋا بولعانبىز. قانشاما جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارا جۇرگەندەگى ع. تولەعۇلدىڭ ءبىر دارا قاسيەتى – شىعارماشىلىقتان ءبىر ساتكە قول ۇزگەن ەمەس. قازاقشا, ورىسشا بىردەي جازادى. بۇل كۇنگە دەيىن قازاقشادان ورىسشاعا اۋدارعان ۇلكەندى-كىشىلى وننان اسا, ورىسشادان قازاقشاعا قوتارعان بەس كىتابى جارىق كوردى. رەداكتورلىق ەتكەن, قۇراستىرعان كىتاپتارىنىڭ بىرقانشالىعى دا ءبىراز سىردان حاباردار ەتكەندەي. ول كىمدەردى اۋداردى دەسەك, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتتارى قويشىعارا سالعارا ۇلى, الىبەك اسقار, دۇكەنباي دوسجان ەسىم­دەرى­نىڭ الدان شىعۋىنىڭ ءوزى-اق ەڭبەكتىڭ تولىم­دىلىعىن تانىتقانداي. سونىمەن بىرگە, كوكشەتاۋلىق قالامگەر, مارقۇم نۇرمۇحانبەت ىسقاقوۆتىڭ “كەنە­سارى حاننىڭ جورىقتى جولدارىمەن” اتتى وتە قۇندى تاريحي-تانىمدىق كىتابىن ورىس­شالاۋ­ى دا ونىڭ ۇلتتىق رۋحقا ادالدىعىن جانە ءبىر پاش ەتكەندەي. ء“الى جەتكەن الىپ تا جىعادى, شالىپ تا جىعادى” دەگەندەي, الەمدىك اقىل-وي الىپ­تارىن قازاقشا سويلەتتى. بۇلاردىڭ ىشىندە ورىس عالىمى ك.تسيولكوۆسكي, اعىلشىن فيلوسوفى ب.راسسەل, الەمدىك مارقاسقالار روبەرت وۋەن, كارل كلاۋزە­ۆيتس, ارتۋر شوپەن­گاۋەر بار. “الەمدىك ساياساتتانۋ انتو­لوگياسىنىڭ” سەگىزىنشى تومىن مۇزداي قىپ اۋدارىپ بەرگەنى ءۇشىن عوسمانعا بەلگىلى باسپاگەر اعامىز, تالعام-تالابى مۇحتار ماعاۋيننەن ارتىق بولماسا, كەم ەمەس نۇرماحان ورازبەكتىڭ دە ريزاشىلىعى مول كورىندى. ع.تولەعۇل ايتادى: “جالپى, ورىس تىلىنە اۋدارۋداعى باستى ماقساتىم – ەگەمەندىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا قاۋلاپ جارىق كورە باستاعان قازاق تاريحىن, ونىڭ بۇعان دەيىن بەيمالىم بولىپ كەلگەن اسا كوپ اقتاڭداق­تارىن, قازاقي ءور رۋحتى ءتولتۋما مادەنيەتتى كورسەتەتىن تاماشا كىتاپتاردى ورىس ءتىلدى وقىرمانعا جەتكىزۋ بولدى. مۇنى ومىرلىك مۇراتىما بالا­دىم”. ولاي بولسا, ءبىزدىڭ دوسىمىز مۇرا­تىنا جەتتى دەپ ەسەپتەيمىز. 1991 جىلى كوكشەتاۋدا ابىلاي حاننىڭ 280 جىلدىعى وتكىزىلەيىن دەپ جاتقاندا وسىناۋ ۇلى تۇلعا تۋرالى كورنەك­تى تاريحشى رامازان سۇلەي­مەنوۆتىڭ كولەم­دى ەڭبەگىن ورىس تىلىنە تەزىنەن تارجىمەلەپ, وبلىستىق “ستەپنوي ماياك” گازەتىنىڭ تابانى كۇرەكتەي ون ءنومىرى­نە جاريالاتىپ ەدى. وسىلاي باستالعان ءومىر­لىك مۇراتتىڭ باس­تاۋ-بۇلاعى بىرتە-بىرتە كەڭەيە بەرگەن. 2008 جىلعى قاراشانىڭ سوڭعى كۇندەرىندە “ەگەمەن قازاقستاندا” مەملەكەتتىك حاتشى قانات ساۋداباەۆتىڭ “ەلباسى” اتتى ايتۋلى ماقالاسى جارىق كوردى. كەلەسى كۇنى “كازاح­ستانسكايا پراۆدا” دۇيسەنبىگە قارا­ماستان ارنايى ءنومىر شى­عا­رىپ, جاڭاعى ماقالا­نىڭ ورىسشاسىن “ليد­ەر ناتسي” دەگەن اتپەن ۇلكەن ەكى بەت ەتىپ بەردى. وسىنى سوناۋ كوكشەتاۋدا وتى­رىپ ۇزاقتى كۇن ورىسشاعا اۋدارىپ, استانا­عا “ەلەكترون­دى پوشتامەن” جەتكىزىپ بەرگەن دە عوسمان تولەعۇل ۇلى بولاتىن. ابىلاي حاننان تارتىپ, كەنەسارى حانعا جالعاعان, ودان قازاقتىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن اداقتاي كەلىپ, بۇگىنگى ەل پرەزيدەنتىنىڭ تولاعاي ەڭبەگىن ورىس ءتىلدى وقىرمانعا جارقىراتىپ جەتكىزۋگە سەپتەسكەن, ءبىزدىڭ عانا ەمەس, “ەگەمەن قازاق­ستاننىڭ” دا ابزال دوسى, ءتى­لەك­تەسى ع.تولەعۇلدى ءوزىنىڭ وسىنداي ءومىر­شەڭ قاناتتارى بيىك مۇرات­تارىنا سامعاتا بەرگەي. قورعانبەك امانجول.