07 اقپان, 2017

ءبىلىمنىڭ ءباسى ارتادى

423 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاياۋدا ەلدى دەموكراتيالاندىرۋدى دامىتۋ باعىتىنا ارنالعان ۇندەۋ جولدادى. وندا ءمالىم بولعانداي, الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى بۇگىنگە دەيىن پرەزيدەنتتىڭ قۇزىرىندا بولىپ كەلگەن كوپتەگەن مىندەتتەر پارلامەنت پەن ۇكىمەتكە, وبلىس اكىمدىكتەرىنە جۇكتەلمەك. بۇل زاڭدى قۇزىرەت تاراپتارعا ءبولىنىپ, بيلىك تارماقتارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى دەگەن ءسوز. وسىنىڭ ءوزى ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك الىپ, ءوز الدىنا دەربەس مەملەكەت بول­عان­نان كەيىنگى جيىرما بەس جىلدا جاڭا ساپالىق بيىككە كوتەرىلگەنىن كور­سە­تەدى. ەندى, مىنە, مەملەكەت باس­شى­سى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭ­عىرۋى: جاھا­ندىق باسەكەگە قابىلەت­تىلىك» اتتى ءداستۇرلى جولداۋىن جاريا­لاپ وتىر. جولداۋدا ەلىمىزدىڭ ساياسي, ەكونو­مي­كالىق, الەۋمەتتىك جانە مادەني-رۋحاني تۇرعىدا دامۋىن جال­عاس­تىرۋ­دى قامتاماسىز ەتەتىن بىرنەشە باعىت بەلگىلەنگەن. سونىڭ ىشىندە, قازاق­ستاننىڭ جاھاندىق باسە­كە­­لەس­تىككە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ­عا جول اشا­تىن بەس نەگىزگى باسىمدىق كور­سەتىل­گەن. سولاردىڭ ىشىندە مەن ءتور­تىن­شى باسىمدىق تۋرالى وي بولىسسەم دەيمىن. ادامي كاپيتال ساپاسىن جاقسارتۋ ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ەل كونستيتۋتسياسىندا «مەم­لەكەتتىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادام جانە ادامنىڭ ءومىرى» دەپ جازىل­­عان مەملەكەت ءۇشىن ادام كاپي­تا­لىن جاقسارتۋ ۇلكەن ماقسات-مىندەت­تەر­دىڭ بىرىنە سانالۋى – زاڭدى. ءيا, ادام فاكتورى, ادامي كاپيتالدىڭ دامۋى – قازاقستان ءۇشىن ستراتەگيالىق مىندەت. سول ءۇشىن دە پرەزيدەنت وسى باعىتقا ينۆەستيتسيا سالۋدى, اتاپ ايتقاندا, جالپى ازاماتتاردىڭ ءبىلىم الۋى مەن دەنساۋلىعىن جاقسارتۋى ءۇشىن ءتيىستى قاراجات ءبولىپ, ەكى سالانى ۇزدىكسىز دامىتىپ وتىرۋدى ۇدايى نازار­دا ۇستاپ كەلەدى. رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەتتىڭ 40 پايىزدان استامى دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەڭبەك جانە حالىق­تى الەۋمەتتىك قورعاۋ, ءبىلىم جانە عىلىم سالالارىنا بولىنەتىنى وسى ءسوزىمىزدىڭ ايعاعى. ازاماتتاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن ارت­تىرىپ, ەڭبەككە جارامدى تۇلعا­لاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ساپالى مامان بولىپ قالىپتاسۋىنا جول اشۋ ءۇشىن ەلباسى, ەڭ الدىمەن, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ وزگەرۋى كەرەكتىگىن ايتتى. جولداۋدا بۇل تۇرعىدا ء«بىزدىڭ مىندەتىمىز – ءبىلىم بەرۋدى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ جاڭا مودەلىنىڭ ورتالىق بۋىنىنا اينالدىرۋ. وقىتۋ باعدارلامالارىن سىني ويلاۋ قابىلەتىن جانە ءوز بەتىمەن ىزدەنۋ داعدىلارىن دامىتۋعا باعىتتاۋ كەرەك», دەلىنگەن. سونىمەن قاتار, ءىت ءبىلىمدى, قارجى­لىق ساۋاتتىلىقتى قالىپتاس­تىرىپ, ۇلتجاندىلىقتى دامىتۋعا دا زەر سالۋ قاجەتتىگى ەسكەرىلگەن. قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم ساپاسىنىڭ الشاقتىعىنا نازار اۋدار­عان ەلباسى جولداۋدا ءبىلىم بەرۋدى جاقسارتۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىز­گەندە اۋىلدىق مەكتەپتەرگە جەتە كوڭىل بولىنبەي, تىسقارىلاۋ قالىپ قويماۋى قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتەدى. ول ءۇشىن, ارينە, ەلىمىزدەگى جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە وقىتىلاتىن وقۋلىقتار مەن وقۋ باعدارلامالارى وڭتايلاندىرىلىپ, قالاداعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىمەن قاتار, اۋىل مەك­تەپتەرىنە دە ءبىلىمدى, بىلىكتى مۇعا­لىمدەر تارتىلۋى قاجەت. الداعى 2019 جىلدان باستاپ 10-11-سى­نىپتاردا كەيبىر پاندەر اعىل­شىن تىلىندە وقىتىلا باستاماق. وسىعان بايلانىستى پرەزيدەنت ۇكى­مەتكە ءۇش ءتىلدى وقىتۋعا كەزەڭ-كەزەڭ­مەن كوشۋ ماسەلەسى بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەۋدى تاپسىرعان. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى, بالالارىمىزعا شەت تىلدەرىن, سونىڭ ىشىندە اعىلشىن ءتىلىن قوسىمشا وقىتۋدىڭ ماڭىزى ارتا بەرمەك. بۇل ورايدا, ء«بىر ءتىل ءبىلۋ – ءبىر ادام بولۋ, ەكى ءتىل ءبىلۋ – ەكى ادام بولۋ» دەگەن قاعيدانى ساپالى ۇرپاق قالىپ­تاستىرۋدا بەرىك ۇستانعانىمىز ارتىق بولماسى ايان. «قازاق ءتىلىنىڭ باسىمدىعى ساقتا­لادى. ونىڭ ءارى قاراي دامۋىنا زور كوڭىل بولىنەدى», دەيدى پرەزيدەنت. بۇل ەلباسىنىڭ بولاشاقتا ءاربىر قازاقستان ازاماتى مەملەكەتتى قۇراۋشى ۇلت – قازاق حالقىنىڭ ءتىلىن ءبىلىپ, ءوز ەلىنىڭ ادال ازاماتى, ۇلتجاندى تۇلعاسى بولا وتىرىپ, اعىلشىن تىلىمەن, عىلىم-بىلىممەن قارۋلانىپ, حالىق ساپاسىنىڭ جوعارىلاۋىنا ۇلەس قوسسا دەگەن نيەتىن اڭعارتادى. سونىمەن قاتار, ورتا كاسىپتىك جانە جوعارى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىنىڭ قىزمەت ساپاسىن ارتتىرىپ, «بارشاعا ارنالعان تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ» جوباسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماسەلەسى قامتىلعان. وسى جۇمىس بارىسىندا جۇمىسسىز نەمەسە تابىسى از, وزىنە ءتيىمسىز جۇمىسپەن جان باعىپ جۇرگەن ازاماتتاردى جاڭا كاسىپتەرگە ۇيرەتۋ جانە ەكونوميكاداعى جاڭا وندى­رىس­تەر ءۇشىن ماماندار دايىنداۋ ماسە­لەلەرىنىڭ قاتار شەشىلەتىنى قۋانتادى. قورىتا ايتقاندا, پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جولداۋى جاڭعىرۋىمىزدىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنە اياق باسقان ەلىمىزدى دامىتۋعا جارقىن جول اشاتىن بولادى.

الىبەك اسقاروۆ,

جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى

سوڭعى جاڭالىقتار