ونەر • 13 جەلتوقسان, 2016

ادەمى سۋرەت الەمى

1530 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

«مەن ىزدەيمىن, مەن تابامىن» دەگەن پيكاسسو: «سۋرەت بولمەڭدى الەم-جالەم بەزەندىرۋ ءۇشىن عانا كەرەك ەمەس» دەيدى. بۇل اقيقات. جاقسى ونەر ومىرشەڭدىگىمەن قۇندى.

ادەمى سۋرەت الەمى

ونى وشىرە دە, ولتىرە دە المايسىڭ. وعان كەيىنگىنى قويىپ, اتام زامانعى داۋىردەن ءارىن بەرمەي, سىر سيپاتىمەن جەتكەن قۇندىلىقتار كۋا. بابالارىمىزدان قالعان تاستاعى تاڭبالار دا ونەر تۋىندىلارى ەكەنىنە كىم ءشۇبا كەلتىرەدى. ءبىز بۇل ويلاردى ەلورداداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى اسكەري-تاريحي مۋزەيىندە جاراسىم تاپقان ونەر كورمەسىنەن كەيىن ءوربىتىپ وتىرمىز.

ۇلتتىق سالت-ءداستۇر, ادەت-عۇ­رىپتى وگەيسىتپەي وركەندەتۋ, ونى سۋرەت الەمىندە اجارىن اشىپ بەينەلەۋ تالانتتىڭ عانا قولىنان كەلەدى. سونداي ءبىر ونەر شەبەرى, قازاقتىڭ ەركىندىگىن سايگ ۇلىكتىڭ تۇرپاتىن كەلىستىرە بەرىپ جۇر­گەن, كيەلى شاڭىراعىمىزدىڭ بيىك­تىگىن سۋرەتتەرىندە كەسكىن­دە­گەن, «حالىق­ارالىق شىعارماشىل جاستار فەستيۆالىنىڭ» گران-پري جۇلدەسىن ەنشىلەگەن, پرەزيدەنت ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى اقتوتى كولكە ەدى. ونىڭ بۇل جولعى استا­ناداعى كورمەسى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالىپ, 25 سۋرەتتەن تۇراتىن تۋىندىلارىن جۇرتتىڭ نازارىنا ۇسىندى. سول سۋرەتتەردىڭ قاتارىندا ۇلتتىق كيىم ۇلگىلەرى, ات ابزەلدەرى, قازاق قىزىنىڭ ادەمى بەينەسى كورىنىس تاپقان. ماسەلەن, «قا­زىنا» اتتى ۇزىندىعى 1,5, ەنى 1 مەتردەي ەڭبەگىندە قازىنالى قاريا, ات تىزگىنىن ۇستاعان ارۋ, قوس قاناتىن جايىپ تۇرعان قىران, ۇشقىر تازى, ءتىپتى, كۇمىس ۇزەڭگى, كۇمىستەلگەن توقىم – ءبارى دە كەلىستى بەينەلەنگەن. «اڭشى» اتتى تۋىندىسى دا تۇعىرلى. مۇندا دا قازاق حالقىنىڭ بۇكىل ءبىتىم-بولمىسى ارعىماق ۇستىندەگى تۇلكى تىماق كيگەن جىگىت, تاس ۇستىندە تۇرعان تاۋ تاعىسى سانالاتىن تاۋەشكىلەر, اي ءمۇيىزدى ارقار, ء«ايت» دەسە اتا جونەلەتىن تازىلار – قاي-قايسىسى دا حالىقتىق قا­لىپتى كوز الدىڭا اكەلەدى.

aqtoty-kazyna-80kh100

قازاق قىزدارىنىڭ سۋرەت ونەرىندەگى كوش باستاۋشىسى ايشا عالىمباەۆا, گۇلفايرۋس يسماي­لوۆالار ىرگەتاسىن قالاپ, شاڭىراعىن بيىككە كوتەرگەن كيەلى ونەردىڭ كوشىنە تاۋەلسىزدىك تۇسىندا ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلە جاتقان اقتوتى كولكەنىڭ قاي تۋىندىسىن الساڭ دا قازاقتىڭ بەت-بەينەسى مەنمۇندالاپ تۇرادى. ۇلتتىق ۇلگىنى, قازاقى تاعىلىمدى تاقىرىبىنا ارقاۋ ەتىپ, حالىقتىڭ ءىلتيپاتىنا بولەنگەن سۋرەتشى قىزدىڭ ونەر الەمىندەگى ءورىسى وسىلايشا بيىكتەپ كەلەدى.

 

سۇلەيمەن مامەت, «ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

تابيعات سىناعىنا توسقاۋىل

ايماقتار • بۇگىن, 09:00

كەلەلى كەڭەس كەلەشەگى

پىكىر • بۇگىن, 08:58

سوت تورەلىگىنە سەنىم ارتىپ كەلەدى

زاڭ مەن ءتارتىپ • بۇگىن, 08:55

استىقتان – ازىققا دەيىن...

ءوندىرىس • بۇگىن, 08:40

العىس ارقالاعان اكىم

قوعام • بۇگىن, 08:38

ينتەرناتتا وقىپ ءجۇر...

ءبىلىم • بۇگىن, 08:28

جامبىل بابادان باتا العان

زەردە • بۇگىن, 08:25