بيىل ۇبت قالاي ۇيىمداستىرىلادى؟
وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ بەرگەن مالىمەتىنە جۇگىنسەك, بيىل وبلىستاعى جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن 351 مەكتەپتى 8826 وقۋشى بىتىرگەلى وتىر ەكەن. ياعني, ورتا مەكتەپتى 6611 تۇلەك قازاق تىلىندە ءتامامداسا, قالعان وقۋشىلار ورىس جانە وزبەك تىلدەرىندە اياقتايدى. جىل سايىن اتا-انالاردىڭ باس اۋرۋىنا اينالىپ, تۇلەكتەردىڭ دەگبىرىن كەتىرەتىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە دە از ۋاقىت قالدى.جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇسىپ, ءوزى تاڭداعان ماماندىقتىڭ قىر-سىرىنا قانىعۋدى ماقسات ەتكەن وقۋشىلاردىڭ بۇل كۇنى بولاشاعى ايقىندالىپ, ءبىلىمىنىڭ سىنعا تۇسەتىنى دە راس.
بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ تولاعاي تابىستارى مەن عىلىمي تەحنولوگيالار, ۇستازداردىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگى دەڭگەيىنەن قاراساق, بيىل دا ءبىلىم ساپاسى وڭ ناتيجە بەرۋى ءتيىس. بۇل تۇرعىدا باسقارما باسشىسى سۇلۋشاش قۇرمانبەكوۆا اتا-انالار مەن مەكتەپ بىتىرۋشىلەر اراسىندا ۇبت-نىڭ جاڭارتىلعان فورماتىن اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى كەڭىنەن جۇرگىزىلگەنىن ايتىپ وتىر. سونداي-اق, مەكتەپ بىتىرۋشىلەردىڭ قورىتىندى اتتەستاتتاۋعا دايىندىعىن انىقتاۋ ماقساتىندا وبلىس مەكتەپتەرىندە 11-سىنىپ وقۋشىلارىنان مەملەكەتتىك ەمتيحان تاپسىراتىن پاندەردەن اپتا سايىن باقىلاۋ جۇمىستارى الىنىپ, مونيتورينگ جۇرگىزىلۋدە ەكەن. ەندى مۇنىڭ بارلىعىنىڭ قانداي ناتيجە بەرەتىنى الداعى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە.
بۇل كۇنى «بايگەگە شاپقان» بالانىڭ دا, «تاقىمىن قىسقان» اتا-انانىڭ دا جاۋاپكەرشىلىك جۇگى اۋىرلاي تۇسەتىنى انىق. ايتا كەتەيىك, اعىمداعى جىلدان باستاپ ۇبت جاڭا فورماتتا وبلىستاعى 10 ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدى وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە 20 ماۋسىم مەن 1 شىلدە ارالىعىندا وتەدى. ال تەستىلەۋگە قاتىساتىن 6136 مەكتەپ ءبىتىرۋشى ءوز مۇمكىندىگىنە قاراي ءتۇرلى پاندەردى تاڭداعان.
تاراز قالاسىندا جىل سايىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ وتەتىن ءىرى ورىننىڭ ءبىرى – م.-ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى. ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى ماحمەتعالي سارىبەكوۆ اتالعان وقۋ ورنى ەمتيحان تاپسىرۋ ءۇشىن تۇلەكتەردى قابىلداۋعا تولىقتاي دايىن ەكەنىن ايتا كەلە, الدىن الا سىناما تەست وتكىزۋ دە بالا پسيحولوگياسىنا جاقسى اسەر قالدىراتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق, ۋنيۆەرسيتەت پرورەكتورى ورىنقىز جولداسوۆا دا تارمۋ-دا 1130 بالانىڭ تەست تاپسىراتىنىن, وقۋ ورنى وعان دايىن ەكەنىن ايتتى. ال وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى تىلەۋحان ابىلداەۆ تەستىلەۋ كۇندەرى ارنايى پۋنكتتەردە مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ كەزەكشىلىك جاسايتىنىن, جەدەل جاردەم قىزمەتىنىڭ دە كومەك كورسەتەتىنىن مالىمدەدى. وبلىستا ۇبت ۇيىمداستىرۋدا ءبارى جولعا قويىلعانىمەن, الداعى ۋاقىتتاعى ناتيجە جايى مەن تۇلەكتەر تاعدىرى ويلاندىرماي قويمايدى.
ديرەكتورلار دۇرىس شەشىم قابىلداسا يگى
كەيدە التىن بەلگىگە نەمەسە ۇزدىك اتتەستاتقا ۇمىتكەر دەگەن تۇلەكتەردىڭ ءوزىنىڭ تەستىلەۋگە كەلگەندە كوسىلە الماي قالاتىنى بولادى. مۇنى سول ساتتەگى تۇلەك تولقىنىسىمەن قانشا بايلانىستىرساق تا, ارعى تەگىندە ءبىلىم ناتيجەسىنىڭ تولىققاندى قالىپتاسپاعانىن اڭعارۋ قيىن بولماس ەدى. ماسەلەن, بيىل جامبىلدىق 237 وقۋشى «التىن بەلگى» توسبەلگىسىنەن جانە 139 وقۋشى ۇزدىك اتتەستاتتان ۇمىتكەر ەكەن. ءبارىنىڭ دە ءوز ءبىلىمىن دالەلدەپ, ءوزى تاڭداعان وقۋ ورنىنا كەدەرگىسىز ءتۇسىپ كەتۋىنە تىلەكتەس بولساق تا, ءبىر ماسەلە توڭىرەگىندە دە ويلاسا كەتۋدى ماقۇل كوردىك. قاي وقۋشى ءبىلىم باسەكەسىنە قابىلەتتى, كىم التىن بەلگىگە, كىم ۇزدىك اتتەستاتقا لايىق دەگەن ماسەلە توڭىرەگىندە جىل سايىن جەرگىلىكتى ءبىلىم باسقارماسى ساراپتاما جۇرگىزىپ, ناتيجەسىن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە جولدايتىن ەدى. ەندى بيىلدان باستاپ بۇل ماسەلەنىڭ ءبارى دە مەكتەپ قابىرعاسىندا-اق شەشىلە بەرەتىن بولىپتى. ياعني, تۇلەكتىڭ «تاعدىرى» ءوزى وقىعان مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ قولىندا دەگەن ءسوز.
ايتالىق, وتكەن جىلى 220 وقۋشى «التىن بەلگىدەن» ۇمىتكەر بولىپ, ۇبت كەزىندە ونىڭ 130-ى, ياعني 59,1 پايىزى ءوز ءبىلىمىن دالەلدەگەن بولاتىن. سول سياقتى ۇزدىك اتتەستاتقا 86 وقۋشى ۇمىتكەر بولىپ, ونىڭ ىشىندە 30 وقۋشى, ياعني 34,5 پايىزى ءوز ءبىلىمىن دالەلدەگەن ەدى. بۇل تۇرعىدا ەندى بيىل مەكتەپ ديرەكتورلارى دۇرىس شەشىم قابىلداسا يگى دەگەن وي بار.
بار اقشا بولىنبەي وتىر
بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ جازعى دەمالىسىن, ساۋىقتىرىلۋىن جانە ەڭبەكپەن قامتىلۋىن ساپالى ۇيىمداستىرۋ قاجەت. اتالعان ءىس-شارالارعا 1 مەن 10-سىنىپتاردا وقيتىن 196 566 وقۋشىنى تولىق قامتۋ جوسپارلانىپ وتىرعانمەن, تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ دە بار ەكەنىن جاسىرۋعا بولمايدى.
تاراز قالالىق جانە اۋداندىق ءبىلىم بولىمدەرىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, بۇل ماقساتقا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 315 ميلليون 208 مىڭ تەڭگە بولىنگەن. ءتىپتى, بايزاق, جۋالى, قورداي, ت.رىسقۇلوۆ جانە سارىسۋ اۋداندارى قارجىنى وتكەن جىلداعىدان دا ارتىق بولگەن. بىراق مەركى, مويىنقۇم, شۋ اۋداندارى بۇل كورسەتكىشتە اقساپ تۇر. ستاتيستيكاعا جۇگىنسەك, كورسەتكىشتەردىڭ وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا, كۇرت تومەندەگەنىن اڭعارار ەدىك.
ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنداعى ءا.مولداعۇلوۆا اتىنداعى, مەركى اۋدانىنداعى «جۇلدىز» جانە تالاس اۋدانىنداعى «جۇرىندىساي» ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرىندە قالا سىرتىنداعى جانە مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەردىڭ تاماقتانۋ بلوكتارىن جاڭا زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى ايتىلعانىمەن, دە كۇنى بۇگىنگە دەيىن شەشىمىن تاپپاعان.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
