ەجەلگى وركەنيەتتەردىڭ ورداسى, ادامزات بالاسىنىڭ رۋحاني مۇراسى شوعىرلانعان جەر سانالاتىن سيريانىڭ قازىرگى تاعدىرى دۇنيەجۇزىن الاڭداتىپ وتىرعانى انىق. شام ەلىندەگى شيەلەنىستىڭ شەشىمىن ىزدەپ, ءتۇيىنىن تارقاتۋ ءۇشىن باستى تاراپتار, الەمنىڭ الپاۋىت ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ دەلەگاتسياسى وسى ماقساتتا استاناعا تابان تىرەدى. الەمنىڭ 24 ەلىنەن 300-گە جۋىق شەتەلدىك باق وكىلدەرى تىكەلەي حابار تاراتۋ ءۇشىن استاناعا كەلۋگە تىلەك ءبىلدىردى.
جۇمىر جەردىڭ جاراسىنا اينالعان شىرعالاڭدى شەشۋگە باعىتتالعان ابىرويلى ءارى جاۋاپكەرشىلىگى زور ماسەلەدە تاڭداۋدىڭ استاناعا تۇسكەنى بەكەر ەمەس. ونىڭ استارىندا تاۋەلسىزدىكتىڭ شيرەك عاسىرىندا ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتتاعى سارابدال ۇستانىمى مەن سان تاراۋ ىزدەنىستەرىنىڭ جەمىسى جاتىر.
ءبىرىنشى كەزەكتە, ارينە, مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق ارەناداعى زور بەدەلى, مامىلەگەرلىك قارىم-قابىلەتى مويىندالعاندىقتان دا الەم جۇرتشىلىعى استانا پروتسەسىنە ۇلكەن ۇمىتپەن قاراپ وتىر. توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىنان بەرى كوپ ۆەكتورلىق ساياساتقا سۇيەنىپ, بەيبىتشىلىكتى قولدايتىن, بايسالدى بەيتاراپ ۇستانىمىنا بەرىك ەكەنىن ايقىن بايقاتقان قازاقستان ءبىر-بىرىنە قىرعيقاباق تانىتىپ وتىرعان تالاي مەملەكەتتەردىڭ اراسىندا التىن كوپىر بولا ءبىلدى.
ونىڭ ۇستىنە, بيىلدان باستاپ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندەگى قىزمەتىنە كىرىسكەن ەلىمىزدىڭ الىستى جاقىنداتىپ, ارازدى تاتۋلاستىرۋداعى تاجىريبەسى دە جەتەرلىك.
الىسقا بارماي-اق, 2010 جىلى استانادا وتكەن ەقىۇ سامميتىنەن بەرى قازاقستان ۇيىتقى بولعان ماڭىزدى شارالار مۇنىڭ ايقىن ايعاعى ىسپەتتى. ايتالىق, ەلىمىز 2013 جىلى يران مەن «5+1» حالىقارالىق توبىنىڭ اراسىنداعى كەلىسسوزدەردى قابىلداپ, يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى بويىنشا ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزدى. سول سياقتى 2014-2015 جىلدارى ۋكراينانىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىنداعى داعدارىسقا قاتىستى بىتىمگەرلىك باستاما كوتەرىپ, كەلىسسوزدەردىڭ تابىستى اياقتالۋىنا كومەك كورسەتتى. رەسەي مەن تۇركيا اراسىندا ۇشاققا قاتىستى ۋشىققان احۋال دا 2016 جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ ارالاسۋىمەن رەتكە كەلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىن رەسەي پرەزيدەنتى ۆ.پۋتين مەن تۇركيا پرەزيدەنتى ر.ت.ەردوعان سيرياعا بايلانىستى كەلىسسوزدەردى وتكىزۋگە استانانى ارنايى تاڭداپ الدى.
بىزدىڭشە, مۇندا قازاقستاننىڭ ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى باستاماشىلدىعى, تۇركى كەڭەسىنە ۇيىتقى بولۋى جانە يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنداعى بەلسەندى قىزمەتى دە ماڭىزدى ءرول اتقارعان سياقتى. سونىمەن قاتار, داعدارىستى ساياسي جولمەن شەشۋدى قاراستىرۋعا بەيىم سيريالىق وپپوزيتسيا وكىلدەرىمەن 2015 جىلى مامىر مەن قازان ايلارىندا استانادا وتكەن كەلىسسوزدەر دە بۇگىنگى جيىنعا دەگەن سەنىمدى ەسەلەگەنى انىق.
ادامزات تاعدىرى تالقىعا ءتۇسىپ, جاھاننىڭ ساياسي كارتاسى وزگەرىپ جاتقان تۇستا قازاقستان قاشاندا بۇۇ جارعىسىندا كورسەتىلگەن قاعيدالارعا ساي ارەكەت ەتىپ, مەملەكەتتەردىڭ تاۋەلسىزدىگىنە, شەكارالارىنىڭ مىزعىماستىعىنا, ءتۇرلى ۇلتتاردىڭ قۇندىلىقتارىنىڭ قورعالۋىنا قۇرمەتپەن قاراپ كەلەدى.
ارازداسقان توپتاردىڭ اراسىنا اراعايىن بولۋ اتالارىمىزدان قالعان يگى ءداستۇر دەۋگە بولادى. سوندىقتان, اسەرى ايماقتىق اۋقىمنان شىعىپ, قۇرلىقتىق ماسشتابقا جايىلعان سيريا ماسەلەسىن شەشۋگە الاڭ ۇسىنۋ قازاقستاننىڭ مامىلەگەرلىك ۇستانىمىنان تۋىنداپ وتىرعان ورىندى قادام رەتىندە باعالاندى.
ونىڭ ۇستىنە, كەشە عانا قىزمەتىنە كىرىسكەن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ تەرروريزممەن كۇرەسكە باسىمدىق بەرەتىنىن مالىمدەۋى دە استانا پروتسەسىنە دەگەن ءۇمىتتى ەسەلەي تۇسەدى.
ەلورداعا تابان تىرەگەن ءتۇرلى تاراپ وكىلدەرى, الىستان كوز تىگىپ وتىرعان حالىقارالىق قوعامداستىق استانا پروتسەسىنە ۇلكەن ۇمىتپەن قاراپ وتىر. استانا پروتسەسى الداعى اقپان ايىندا جەنەۆادا وتكىزىلۋى جوسپارلانعان كەلىسسوزدەردىڭ تابىستى بولۋىنا العىشارت جاساپ, وڭ ىقپالىن تيگىزۋگە ءتيىس. ولاي بولسا, بۇگىن الەم نازارى اۋعان استانا – تاۋەلسىزدىكتىڭ شيرەك عاسىرى ىشىندە تورتكۇل دۇنيەنىڭ تورەلىك ىزدەيتىن تورىنە اينالدى دەۋگە تولىق نەگىز بار.
دارحان
قىدىءرالى,
«ەگەمەن قازاقستان»