تىلدەردى دامىتۋدىڭ قوعامدىق كەڭەسى قۇرىلماق

مادەنيەت مينيسترلىگىندە ۆيتسە-مينيستر عازيز تەلەباەۆ, جاۋاپتى حاتشى جاننا قۇرمانعاليەۆا مەن ءتىل كوميتەتىنىڭ توراعاسى شەرۋباي قۇر­مان­باي­ ۇلىنىڭ قاتىسۋىمەن تىلدەردى دامىتۋدىڭ زاڭ اياسىنداعى ماسەلەلەرى ءسوز بولىپ, مينيسترلىك وكىلدەرى ءباسپاسوز قىزمەتكەر­لەرىمەن پىكىر الماستى. العاشقى ءسوز العان مادەنيەت مينيستر­لى­گى­نىڭ جاۋاپتى حاتشىسى جاننا قۇرمان­عا­ليەۆا: «ەلىمىزدەگى ءتىل ماسەلەسىنە قاتىستى اسا ماڭىزدى قۇجاتتار قابىلداندى. اتاپ ايتساق, ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىندا ەلباسى تا­راپىنان «تىلدەردى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىل­دارعا دەيىنگى مەملەكەتتىك باعدارلا­ما­سىنا» قول قو­يىل­سا, شىلدە ايىنىڭ سوڭىنا تا­مان ۇكىمەت باس­شىسى باعدارلامانى ءجۇ­زە­گە اسىرۋعا نەگىزدەلگەن ءىس-شارالار جوسپارىن بەكىتتى. وسى  ما­ڭىزدى قۇجاتتار اياسىندا ءما­دە­نيەت مينيسترلىگى بىرقاتار اۋقىمدى جۇمىس­تار­دى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. بىرىنشىدەن, ءبىز مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋعا قاتىستى زاڭنام­انى جەتىلدىرۋدى قولعا الىپ وتىرمىز. سونى­مەن قاتار, مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋدە ستاندارتتار تەحنولو­گيا­سىن ازىرلەۋ جۇزەگە اسىپ, ادىستەمە بازاسى نىعايتىلادى. ءۇشىن­شى­دەن, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىنە قا­تىس­تى قو­عام­دىق سانانى ارت­تى­راتىن جوبالار جۇزە­گە اسادى», دەي كەلىپ, باع­دار­لامانى جۇزەگە اسى­رۋ­دىڭ ءبىرىنشى كەزەگىندە تىلدەردى دامىتۋعا قا­تىس­تى زاڭنامانى قا­بىل­داۋمەن قاتار – ونوماستيكا, تەرمينولوگيا سالاسىن­دا­عى جۇمىس­تار­دى بىرىڭعايلاۋ كوز­دە­لەتىنىن جەتكىزدى. «بۇل رەتتە مەملەكەتتىك تىلدە وقى­تۋدىڭ بىرەگەي ستاندارت-تەحنولو­گيا­لارىن ازىرلەپ, ەنگىزۋ­دىڭ ماڭىزى زور. ەلىمىزدە 101 ءتىل ۇيرەتۋ ورتا­لىق­تارى قىزمەت ەتسە, ولار­­دىڭ ارقايسى­سى­نىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى ءۇي­رەتۋگە قاتىستى ءوزىن­دىك ادىستەمەلەرى بار. قا­زىر­­گى تاڭدا تىلدەردى دامىتۋ كوميتەتى «قاز تەست­پەن» مەملەكەتتىك ءتىل­دى وقىتۋدىڭ بىرەگەي ستاندارت-تەح­نو­لوگيا­سىن ازىرلەۋ بويىن­شا كە­لىسىم-شارت جاسادى», – دەدى ج.قۇرمان­عا­ليەۆا. ونىڭ ايتۋىن­شا, قوعامدىق سانادا مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ وڭ ءيميدجىن قالىپتاستىرۋ ماقسا­تىن­دا 2 ۇلكەن تەلەجوبا تۇسىرىلۋدە. بۇنىڭ ءبىرى – رەاليتي-شوۋ بولسا, ەكىنشىسى – مەملەكەتتىك تىلدە وقىتۋدىڭ تەلەباعدارلاماسى. «سوڭعى ۋاقىتتا ءتىل تۋرالى زاڭ جوباسىنا قاتىستى كوپتەگەن ماسەلەلەر تۋىنداپ وتىر. توقتالا كەتەتىن ءجايت, ينتەرنەت-رەسۋرستاردىڭ بىرىندە ينتەرنەتتە سىلتەمە جاسالىپ جۇرگەن زاڭ جوباسى ۇكىمەت پەن پارلامەنتكە ۇسىنى­لا­تىن سوڭعى نۇسقا ەمەس. بۇل بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا, قوعامدىق بىرلەستىكتەرگە جولدانعان زاڭ جوباسىنىڭ قاراپايىم جۇمىس ءماتىنى عانا. بۇل ءماتىن ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسياسىنان دا وتكەن جوق», – دەي كەلىپ, مينيسترلىك وكىلى ءوز ءسوزىن, – مادەنيەت مينيسترلىگى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشى ورگان رەتىندە جۇمىس توبىنىڭ باسىم كوپشى­لىگى قولداعان پىكىرمەن كەلىسپەي تۇرا المايدى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە قوعامدا كەڭىنەن پىكىرتالاس تۋدىرعان ماسەلەلەر دە زاڭ جوباسىنان كورىنىس تاباتىن بولادى. اتاپ ايتقاندا, تىلدەر تۋرالى قولدانىستاعى زاڭنامانىڭ 23-با­بىن­دا مىندەتتى تۇردە مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋى تا­لاپ ەتىلەتىن قىزمەتتەر, ساناتتار مەن مامان­دىق­تار تىزبەسىنە قاتىستى ايتىستار وربىگەنى بار. مۇندا نەگىزىنەن ازاماتتارعا قىزمەت كور­سە­تۋ ءۇشىن بەكىتىلگەن ماماندىقتار بويىنشا مەملەكەتتىك ءتىلدى ەڭ تومەنگى, قاجەتتى دەڭگەيدە يگەرۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىلىپ وتىر. ازىرشە, ونداي تالاپ ءۇش ساناتقا قاتىستى قاراستىرى­لا­دى. بۇلار: مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, ۇلت­تىق كومپانيا قىزمەتكەرلەرى جانە قۇقىق قور­عاۋ, اسكەري قىزمەت, سوت پريستاۆتارى سەكىلدى ساناتقا جاتاتىندار. ياعني, بۇلار نەگىزىنەن ءوز جۇمىستارى بارىسىندا كۇندەلىكتى ازاماتتارمەن بايلانىسىپ تۇراتىن ساناتتاعى توپتار بولىپ تابىلادى, – دەپ تۇيىندەدى. باسقوسۋدا كەلەسى جىلدان باستاپ ءتىل كومي­تەتى­نىڭ باستاماسىمەن قوعام قايرات­كەر­­لەرى­نەن, زيالى قاۋىم وكىلدەرىنەن تۇرا­تىن قوعام­دىق كەڭەس قۇرىلاتىنى ايتىلدى.  كەڭەس ەڭ الدىمەن ءتىل ماسەلەسىندەگى ديا­لوگ­تىق الاڭ رەتىندە قالىپتاساتىن بولادى. قوعامدىق كەڭەسكە مۇشە بولۋ بارىنشا اشىق, كەز كەلگەن ازامات, كەز كەلگەن ۇيىم وزدەرىنىڭ قوعامدىق كەڭەس جۇمىسىنا قاتىسۋ نيەتتەرىن جولداي الادى. سونىمەن قاتار, قوعامدىق كەڭەس ءتىل زاڭناماسىن جەتىلدىرۋگە جانە ءتىل توڭىرەگىندەگى بارلىق باعىتتاردى دامىتۋعا بايلانىستى ۇسى­نىم­دار ازىرلەيتىن بولادى. سونداي-اق, مينيسترلىك وكىلدەرىمەن بولعان بۇل باسقوسۋدا ءباسپاسوز وكىلدەرى تارا­پى­نان سۇراقتار قويىلىپ, وزەكتى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە اڭگىمە قوزعالدى. بەرىك سادىر.