ول كەزدە شىمكەنتتە تۇراتىنبىز. جاڭادان ءزاۋلىم ءۇي سالىپ, سوعان كوشىپ كەلگەن كورشىمىز قوناققا شاقىردى. باردىق. ءبىرازدان بەرى تانىس-ءبىلىس بولىپ قالعان ءۇي يەلەرى ەمەن-جارقىن قارسى الىپ, تورگى بولمەگە باستادى. ىشكە كىرسەك, بىزدەن باسقا دا قوناقتار بار ەكەن... كەڭ زالدىڭ قاق تورىندە باسىنا اپپاق ورامال تارتقان, اققۇبا كەلگەن, جانارىنىڭ نۇرى تايماعان, تانىنەن ەتى قاشسا دا, تۇلعاسى تۇرپاتتى كەيۋانا جايعاسقان. ونىڭ وڭى مەن سولىن الا جاس ەرەكشەلىكتەرىنە قاراي جاسى ۇلكەن كىسىلەر وتىر. مەنىڭ كوزىم توردەگى اجەيگە تۇسە بەردى. اجەنىڭ تەكتى جەردەن شىققانى, ومىردەن كورگەنى مەن تۇيگەنى مول ەكەنى, كىرپيازدىعى, سىپايىلىعى سويلەۋ مانەرىنەن, ءوزىن-ءوزى ۇستاۋىنان كورىنىپ تۇردى... داستارقان باسىنداعىلاردى ءبىر-بىرىمىزگە تانىستىرۋ بارىسىندا بىلدىك, بۇل كىسى ءۇي يەسىنىڭ ءتۇپ ناعاشىسىنىڭ كەمپىرى ەكەن. اجەيدى ءبىر كىسى سوزگە تارتىپ وتىردى. اراداعى اڭگىمە تومەندەگىدەي ءوربىدى.
– قانشاعا كەلدىڭىز؟
– ون ەكى جىلى كەم جۇزدەمىن.
– توقسانعا جاقىنداعان قانداي ەكەن؟
– جاقسى دەپ تە, جامان دەپ تە ايتا المايمىن...
– قانداي ارمانىڭىز بار؟
– ءتىرىنىڭ ارمانى تاۋسىلمايدى عوي, شىراعىم... دەگەنمەن جاس كەلگەن سوڭ, ارمانىڭ الاسارىپ, جۇقارىپ, ۋايىمىڭ قالىڭداي تۇسەدى ەكەن.
– ول نە ۋايىم, اپا؟
– كەڭىرەك جاۋاپ بەرەيىن... بۇ دۇنيەدەگى تاتار ءدامىڭ, سۋ ىشكىلىگىڭ تاۋسىلاتىن كۇن-قارساڭدى قۇداي ازىرگە سەزدىرەر ءتۇرى جوق. دەگەنمەن كوز جۇمار ءساتىڭنىڭ الىس ەمەستىگىن تۇيسىنبەي قويمايسىڭ. بۇل ءتۇيسىنۋ كەۋدەڭدەگى جەلىمدەي جابىسقان سانداعان ۋايىمىڭدى سۇزگىدەن وتكىزىپ, ولاردىڭ ەكەۋىنە عانا جۇرەگىڭدى سىزداتادى دا, باسقاسى ءادىرام قالاتىن سىقىلدى. تىنىشىڭدى الاتىن وسى ەكى ۋايىمنىڭ ءبىرى ءوزىڭنىڭ و دۇنيەدەگى ءحالىڭنىڭ نەشىك بولارىنا, ەكىنشىسى قۇرساعىڭدى جارىپ شىققان پەرزەنتتەرىڭنىڭ قامىنا قاتىستى تۋىندايدى ەكەن.
– بۇل ەكەۋىنىڭ قايسىسى اۋىر دەپ ويلايسىز؟
– كەز كەلگەن انا, باسقا كەزدى ايتپاعاندا, باقيدىڭ تابالدىرىعىن اتتاعالى تۇرعان سىن ساعاتتىڭ وزىندە و دۇنيەدەگى جاعدايى قالاي بولاتىنىنا ەمەس, سوڭىندا قالىپ بارا جاتقان, ءتىپتى ولار ومىردەن ورنىن تاۋىپ, بەرەكەسى تاسىپ, باقۋاتتى كۇن كەشىپ جاتسا دا, پەرزەنتىنىڭ جايىن كوبىرەك ۋايىمدايدى ەكەن...
– بارلىق پەرزەنتىڭىزدىڭ ايدارىنان جەل ەسىپ تۇر ەمەس پە, ولاردى ۋايىمداۋىڭىزدىڭ ءجونى جوق. شۇكىر قۇدايعا, سايراشىڭىز بەن حاتيراشىڭىز بارعان جەرلەرىندە باعى اشىلدى. داۋلەتتى تۇرادى. ەكەۋى دە – جۇرت ىزدەپ بارىپ ەمىن الار مىقتى دارىگەر. ال قولىڭىزداعى كىشى ۇلىڭىز كەنجەش – دۇركىرەگەن ۇلكەن باستىق. ۇلكەن ۇلىڭىز ەسەي – قالاي شيىرىپ تاستاسا دا اسىعى الشىسىنان ءتۇسىپ تۇرعان مىقتى كاسىپكەر. ەسىمى ەل اۋزىندا. قىسقاسى, پەرزەنتتەرىڭىز ەشكىمگە ەسە جىبەرەتىن جاندار ەمەس.
– ە, شىراعىم, سولايى سولاي عوي... ساعان نە دەسەم ەكەن؟.. ىلگەرىدەگى مەن بۇگىنگىنىڭ تانىم-تۇسىنىگى وزگەرىپ كەتتى... سونىڭ ءبىر مىسالىن قازىرگى اتا-انانىڭ ءوز پەرزەنتتەرىنىڭ قامىن جەۋدەگى ءىس-ارەكەتىنەن دە كورۋگە بولادى. بۇرىنعىلار «كەۋدەسىندە جانى باردىڭ نەسىبەسى قۇدايدان, سوندىقتان ۇرپاعىم بۇيىرعان تىرلىگىن جاساپ, كۇنىن كورەر, ساناتتان سىزىلىپ, كوشتەن قالماس, ال ولاردىڭ و دۇنيەسى قالاي بولماق؟ ءتاڭىردىڭ الدىنا بارعاندا ءجۇزى تومەن كۇي كەشپەي مە؟» دەگەن ساۋال مازالاپ, سونى ۋايىمداعان. وسى ۋايىمنىڭ قاماۋىندا قالىپ قويماس ءۇشىن ۇل-قىزىن ەكى دۇنيەنىڭ دە جاماندىعىنان ساقتاندىرۋ ءۇشىن ەرتە باستان ارەكەتىن جاساعان. ال بۇگىنگىلەر باسقاشا تۇسىنىكتە: ۇرپاعىنىڭ باقيدا قانداي كۇيدە بولاتىنىن ويلاۋدى ازايتقان, وسى تىرشىلىكتەگى جاعدايىنا عانا الاڭداپ ۋايىمعا سالىنادى. ءبىز ەسكىنىڭ كوزىمىز, بۇرىنعىلاردىڭ تانىم-تۇسىنىگىنەن اجىراي قويماعانبىز. سوندىقتان بالالارىمنىڭ بۇ دۇنيەدەگى تىرشىلىگىنەن گورى و دۇنيەسى قالاي بولاتىنىن ۋايىمدايمىن.
– بالالارىما يماندىلىق تۇرعىسىنان ءجوندى تاربيە بەردىم بە, بەرە المادىم با دەپ ۋايىم جەۋىڭىز بە بۇل؟
– ءيا, ول دا بار, بىراق مۇنان دا ماڭىزدىسى – «ۇرپاعىما جاننات بۇيىرماي, كوزدەرى جاۋدىرەپ, توزاق شەڭبەرىنىڭ ىشىندە شىرىلداپ, بوتاداي بوزداپ قالىپ قويماس پا ەكەن؟» دەگەن سۇراق. مىنا تار ۋاقىتتا وسى ساۋالعا وڭدى جاۋاپ تابۋ قيىن. بۇل جەردە و دۇنيەدەگى ءوز جاعدايىمدى ويلاۋدان گورى پەرزەنتتەرىمدى «قۇتقارسام» ەكەن دەگەن تىلەگىم ۇلكەن... بالالارىمىزعا مارقۇم اكەلەرى ەكەۋمىز شامامىز كەلگەنشە تاربيە بەردىك, قۇداي, ارۋاق, وبال-ساۋاپتىڭ نە ەكەنىن, ءدىن تالابىن ۇعىندىرۋعا تىرىستىق... «بىراق وسى ەڭبەگىمىز ءوز جەمىسىن بەردى مە, بەرسە, ول قانداي دەڭگەيدە؟» دەگەن سۇراق مازالاي بەرەدى. بۇعان ناقتى جاۋاپ بەرە المايمىن. سول سەبەپتى بالالارىمنىڭ و دۇنيەسىن ويلاپ قاتتى ۋايىمدايمىن, شىراعىم. بىلاي قاراعاندا ءبارى دۇرىس سەكىلدى... بالاپاندارىمنىڭ ءبارى اتتاي شاپقىلاپ, تىرلىكتەرىن ىستەپ ءجۇر, جامان اتتارىن ەستىگەنىم جوق... ءبارىن ءبىلۋشى – ءتاڭىر تاعالانىڭ ءوزى... ءوز ماڭدايلارىنا جازىلعانىن كورەر. ءبارى بۇ تىرشىلىكتەگى امال-ارەكەتىڭە, نيەت-پيعىلىڭا بايلانىستى دەيدى عوي ايتۋشىلار, – دەدى كەيۋانا.
جۇرت تۇنجىراپ ءۇنسىز قالدى.
