بىلتىر وڭىردە بالىق رەسۋرستارىن مولايتۋ ماقساتىندا 500 مىڭعا جۋىق سازان شاباقتارىمەن بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. جالپى العاندا, سۋ ايدىندارىنا 891 مىڭنان استام شاباق جىبەرىلدى. سونداي-اق 2,2 مىڭ توننادان استام بالىق اۋلاۋ ءليميتى بەلگىلەنىپ, ونىڭ 800 توننادان استامى اۋلانعان. بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2021–2030 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى اياسىندا وڭىردە 700 توننادان استام تاۋارلى بالىق ءوندىرىلدى.
اكۆاوسىرۋ سالاسىن قولداۋ ماقساتىندا 40 ملن تەڭگە كولەمىندە مەملەكەتتىك سۋبسيديا قاراستىرىلدى. بۇگىندە 30-عا جۋىق بالىق شارۋاشىلىعى جۇمىس ىستەيدى. كاسىپورىنداردىڭ باسىم بولىگى شاباقتى وزگە ايماقتاردان 4-5 گرامم سالماققا جەتكەن كەزدە ساتىپ الىپ, ونى تاۋارلى دەڭگەيگە دەيىن ءوسىرىپ, نارىققا شىعارادى.
بالىق شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن كاسىپكەرلەردىڭ ءبىرى – مۇرات سەيىتحانوۆ. ول بالىق ءوسىرىپ, توننالاپ ءونىم الىپ وتىر. ونىڭ كاسىبىن وزگەلەردەن ەرەكشەلەندىرەتىن تۇس – ۋىلدىرىقتان باستاپ, شاباق ءوسىرۋدى جولعا قويۋى. ياعني ول بالىق ءوسىرۋ تىزبەگىنىڭ باستاپقى, ەڭ جاۋاپتى كەزەڭىن يگەرىپ, دايىن شاباقتى وزگە شارۋاشىلىقتارعا ۇسىنۋمەن اينالىسادى.
ء«بىز ساپالى ۋىلدىرىقتى تۇركيادان الدىرتامىز. ونىڭ دا وزىندىك تەحنولوگيالىق, ۋاقىتتىق جانە قارجىلىق قيىندىقتارى بار. بۇل باعىتقا جۋىردا دەن قويدىق, بولاشاقتا ۋىلدىرىق شاشاتىن انالىق تابىندى قالىپتاستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. قازىر شەتەلدەن جەتكىزىلەتىن ۋىلدىرىقتىڭ ساقتالۋ رەجىمى اسا قاتاڭ. تاسىمال كەزىندە تەمپەراتۋرا 2 گرادۋس شاماسىندا تۇراقتى بولۋ كەرەك. كورسەتكىشتىڭ ءسال اۋىتقۋىنىڭ ءوزى ءونىم ساپاسىنا كەرى اسەر ەتەدى», دەيدى كاسىپ يەسى.
سۋرەت: 7-su.kz
قىزىعى سول, ەلىمىزگە ۋىلدىرىق كوبىنە قىرعىز رەسپۋبليكاسى ارقىلى جەتكىزىلەدى. سەبەبى كورشى ەلدە تاۋارلى بالىق شارۋاشىلىعى قارقىندى دامىعان. تۇركيادان كەلەتىن ءونىمنىڭ نەگىزگى بولىگى سوندا باعىتتالادى دا, ەلىمىزگە سالىستىرمالى تۇردە از كولەمدە بولىنەدى. بۇل جاعداي وتاندىق بالىق وسىرۋشىلەر ءۇشىن باستاپقى ماتەريالعا قولجەتىمدىلىك ماسەلەسىن وزەكتى ەتىپ وتىر. سول سەبەپتى بالىق شارۋاشىلىعىن ۋىلدىرىقتان باستاپ تولىق تسيكلدە دامىتۋ قاجەت.
«ەلىمىزدە كاسىپ باستاۋ تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا كوبىنە مال شارۋاشىلىعى العا شىعادى. الايدا بالىق ءوسىرۋ ءىسى دە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ءارى كەڭ اۋماقتى قاجەت ەتپەيتىن سالا سانالادى. مىسالى, ونداعان ءىرى قارانى بورداقىلاۋعا ەلەۋلى ەڭبەك كۇشى, جەمشوپ قورى جانە ينفراقۇرىلىم كەرەك بولسا, بالىق شارۋاشىلىعىن سالىستىرمالى تۇردە شاعىن الاڭدا ۇيىمداستىرۋعا بولادى. ءتيىستى كۇتىم جاسالىپ, جەمدەۋ ءتارتىبى ساقتالىپ, سۋدا وتتەگىنىڭ تۇراقتى دەڭگەيى قامتاماسىز ەتىلسە, جوعارى ەكونوميكالىق ناتيجە كورسەتۋگە مۇمكىندىك بار», دەيدى كاسىپكەر.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءبىر باسسەيننىڭ وزىنەن قوماقتى تابىس تابۋعا بولادى. بۇعان قوسا, ونداعان مال ۇستاۋعا قاجەت كەڭ قورا-جايدىڭ ورنىنا, ءجۇز مىڭداعان شاباقتى وسىرۋگە بەتون باسسەين جەتكىلىكتى.
جالپى, بالىق سالاسى – جۇيەلى ءتاسىلدى تالاپ ەتەتىن كاسىپ. كەيىپكەرىمىز اتالعان سالانىڭ قىر-سىرىن تەرەڭ مەڭگەرگەن مامان. كوپجىلدىق تاجىريبەسىنە قاراماستان, كاسىپتى باستاۋ كەزەڭىندە قولايلى نىسان تابۋدا قيىندىقتارعا تاپ بولعان. ىزدەنىس ناتيجەسىندە وتەناي ەلدى مەكەنى ماڭىنداعى بۇرىنعى مال بورداقىلاۋ الاڭىنا نازار اۋدارىپ, بىرنەشە جىل كەلىسسوز جۇرگىزگەن سوڭ, اۋماعىندا سۋ كوزى, جەر تەلىمى جانە جابىق قوراسى بار نىساندى ساتىپ العان. ودان كەيىن قورا ءىشىن بالىق وسىرۋگە بەيىمدەپ, ارنايى باسسەيندەر ورناتقان. سۋ اينالىمىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ونداعان سۋ سورعىسى جۇيەسى ىسكە قوسىلعان. بۇل ينفراقۇرىلىمدىق جۇمىستارعا شامامەن 25 ملن تەڭگە كولەمىندە جەكە قاراجات جۇمسالعان.
جوبانى كەڭەيتۋ ماقساتىندا كاسىپكەر مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىكتەرىن دە پايدالانعان. اتاپ ايتقاندا, «دامۋ» قورىنىڭ بىرىڭعاي كەشەندى باعدارلاماسى اياسىندا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە العان. سونىمەن قاتار «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە تومەن پايىزدىق قارجىعا قول جەتكىزگەن. تارتىلعان قاراجات ەسەبىنەن ءبىر مەزگىلدە 500 مىڭ دانا شاباق شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرنەشە ينكۋباتسيالىق قۇرىلعى ساتىپ الىنعان. وسىلايشا, «7 سۋ بالىق» فەرماسى وندىرىستىك قىزمەتىن جولعا قويعان.
قازىر «7 سۋ بالىق» شارۋاشىلىعىندا ينكۋباتسيالىق قۇرىلعىلار ارقىلى ءۇش مارتە بالىق ءوسىرىلىپ شىعارىلعان. باسسەيندەردە شامامەن 500 مىڭ فورەل شاباعى ءوسىرىلىپ جاتىر. كاسىپكەردىڭ مالىمەتىنشە, تۇركيادان جەتكىزىلەتىن ۋىلدىرىق ساپالى ءارى ونىمدىلىگى جوعارى. ءار 100 مىڭ دانا ۋىلدىرىققا قوسىمشا كولەمدە بەرىلۋ تاجىريبەسى بار. باسسەيندەردە ءوسىرىلىپ جاتقان شاباقتاردىڭ ءبىر بولىگى تاپسىرىس بەرۋشىلەرگە تيەسىلى. شارۋاشىلىق مىندەتى – شاباقتاردى 50-60 كۇن ىشىندە قاجەتتى سالماققا جەتكىزىپ, يەلەرىنە وتكىزۋ. ينكۋباتسيا كەزەڭىندەگى دەرناسىلدەردىڭ دە ناقتى يەلەرى بار.
فورەل تۇقىمداس بالىقتارعا نارىقتاعى سۇرانىستىڭ جوعارى بولۋى ءونىمنىڭ جەدەل وتكىزىلۋىنە ىقپال ەتىپ وتىر. كاسىپكەردىڭ ايتۋىنشا, بۇل بالىق ءتۇرى ەۋروپا نارىعىندا جوعارى باعالانادى, تۇتىنۋ سالماعى شامامەن 300-400 گرامم ارالىعىندا. ۋىلدىرىقتان شىققان دەرناسىل اتالعان سالماققا ورتا ەسەپپەن 8 ايدا جەتەدى. كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە وسىرىلگەن فورەلگە ىشكى سۇرانىس تا ارتا تۇسكەن.
«شاباقتار تاۋلىگىنە بەس رەت ازىقتاندىرىلادى. قازىر پولشادان جەتكىزىلەتىن ارنايى قۇنارلى جەم قولدانىلادى. جەم «حان بالىق» جشس ارقىلى ساتىپ الىنادى. 20 كيلوگراممدىق جەم قۇنى شامامەن 50 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. بولاشاقتا كاسىپورىن بايىتىلعان بالىق جەمىن ءوز كۇشىمەن ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر, بۇل وندىرىستىك شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. سونىمەن قاتار الداعى ۋاقىتتا وڭىردەگى سۋ ايدىندارىنا 1 ملن دانا سازان, ءدوڭماڭداي سەكىلدى جەرگىلىكتى بالىق تۇرلەرى جىبەرىلەدى. بۇل باستاما سۋ ەكوجۇيەلەرىنىڭ بيولوگيالىق تەڭگەرىمىن قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالماق», دەيدى م.سەيىتحانوۆ.
الداعى جوسپارلاردىڭ قاتارىندا فورەل بالىعىنىڭ ۋىلدىرىعىن ءوندىرۋ ءىسىن جولعا قويۋ بار. ءوندىرىس كولەمى ارتقان جاعدايدا قوسىمشا جۇمىس ورىندارى اشىلۋعا ءتيىس. سونىمەن قاتار كاسىپكەر الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك اياسىندا ءوڭىر تۇرعىندارىن قولداۋعا باعىتتالعان باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋ نيەتىن بىلدىرگەن.
جەتىسۋ وبلىسى
