مەندەلەەۆ وليمپياداسىنىڭ بۇكىلالەمدىك وليمپيادادان ءبىرقاتار ايىرماشىلىقتارى بار. بۇل ءۇش تۋردان تۇراتىن جالعىز وليمپيادا. ءبىرىنشى تەوريالىق تۋردا وقۋشىلارعا حيميانى تەرەڭدەتىپ وقيتىن مەكتەپتەردىڭ باعدارلاماسىن تولىق قامتيتىن 8 ەسەپ بەرىلەدى. ەكىنشى تەوريالىق تۋردا ەسەپتى تاڭداۋعا ءسال مۇمكىندىك بەرىلەدى. حيميانىڭ بەيورگانيكالىق, اناليتيكالىق, ورگانيكالىق, فيزيكالىق حيميا جانە تىرشىلىك تۋرالى عىلىم مەن پوليمەرلەر حيمياسى سياقتى ىرگەلى سالالارىنىڭ ارقايسىسىنان ءۇش ەسەپتەن بەرىلەدى. ءار سالا بويىنشا بەرىلگەن ءۇش ەسەپتىڭ بىرەۋىن تاڭداپ شىعارۋ مىندەتتى. ەگەر ۇشەۋىن دە شىعارساڭ, ەڭ ءساتتى شىعارىلعان سانالادى. ەكىنشى تۋردىڭ ەسەپتەرى ءبىرىنشى تۋر ەسەپتەرىنە قاراعاندا ەداۋىر قيىن. وليمپيادا تاپسىرماسىن ورىنداپ شىققان وقۋشى تەوريالىق تۋر ەسەپتەرىنىڭ شەشۋلەرىن شىعابەرىستە الىپ, ءوز شەشۋلەرىنىڭ دۇرىس-بۇرىستىعىن بىردەن باعالاي الادى.
حيميادا باسپەن قاتار قولدىڭ دا ءرولى زور. سوندىقتان وقۋشىلاردىڭ تاجىريبەلىك بىلىكتىلىكتەرى مەن داعدىلارىنىڭ قالىپتاسۋ دارەجەسىن انىقتاۋ ءۇشىن ءۇشىنشى تۋر وتكىزىلەدى. وليمپيادا وتكىزۋ شىعىنىنىڭ ۇلكەن ۇلەسىن وسى ەكسپەريمەنت وتكىزۋگە قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار مەن حيميالىق رەاكتيۆتەر قۇرايدى. تاجىريبەلىك تۋر ادەتتە حيميالىق ەكسپەريمەنتتىڭ ەكى جاعىن قامتيدى: ءبىرى اناليز, ەكىنشىسى – سينتەز. سونىمەن قاتار, جاسالعان ەكسپەريمەنتكە بايلانىستى ازداعان تەوريالىق سۇراقتار دا بەرىلۋى مۇمكىن.
حالىقارالىق مەندەلەەۆ وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازدارى رەسەيدىڭ كەز كەلگەن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حيميالىق ماماندىقتارىنا ەمتيحانسىز قابىلدانادى. سوڭعى جىلدارى وليمپيادا ءوتكىزۋ شەڭبەرىندە ءبىرتالاي جاقسى ءداستۇرلەر قالىپتاستى. مىسالى, اكادەميك ۆ.ءلۋنيننىڭ وليمپياداعا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ قۇراما كوماندالارىنىڭ جەتەكشىلەرىمەن حيميا سالاسىندا ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرىن تالداۋعا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرۋى داستۇرگە اينالدى. وندا ءار جەتەكشى ءوز ەلىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا بولىپ جاتقان جاڭالىقتار, حيميالىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا بايقالعان جاڭا باعىتتار تۋرالى ايتىپ, ولاردىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرى ەركىن تالقىلانادى.
حالىقارالىق مەندەلەەۆ وليمپياداسى قازاقستاندا ءۇشىنشى رەت وتكىزىلەيىن دەپ وتىر. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە ءوتكىزىلەتىن وليمپياداعا الەمنىڭ 17 ەلىنەن 120 وقۋشى قاتىسپاق.
قۇرمانعالي بەكىشەۆ,
پەداگوگيكا عالىمدارىنىڭ دوكتورى, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ پروفەسسورى
