قازاقستان • 19 ءساۋىر, 2017

اكادەميك كەڭەس نۇرپەيىس ۇلىنىڭ زالى اشىلدى

420 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

حالىق تاريحىنا سەرگەكتىكپەن قاراپ, ونىڭ كىرپياز ەكەنىن, ءبىر ارپىنەن, ءبىر جولىنان قاتە جىبەرسەڭ تالايدى اداستىراسىڭ, دەپ ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ «قازاقتى كىم جەم قىلماي وتىر؟ قازاقتىڭ اقىسى قازاقپەن ارالاسقان جۇرتتىڭ بارىنە دە اۋىسىپ جاتىر», دەگەن سوزىنە ۇيىپ, اسىرەسە الاش ارىستارىنا ارقا سۇيەگەن, الاشتانۋ عىلىمىنىڭ نەگىزىن سالعان اكادەميك, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى كەڭەس نۇرپەيىس ۇلىنا ارنالعان عىلىمي زال ەلورداداعى ۇلتتىق كىتاپحانادا اشىلدى.

اكادەميك كەڭەس نۇرپەيىس ۇلىنىڭ زالى اشىلدى

وسى يگىلىكتى ءىستىڭ الدىندا الاش پارتياسى مەن الاشوردا ۇكى­مەتىنىڭ 100 جىلدىعىنا ار­نال­عان «كەڭەس نۇرپەيىس ۇلىنىڭ الاش تاريحىنا قوسقان ۇلەسى» ات­تى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفە­رەنتسيا بو­لىپ, العاشقى ءسوزدى مەملەكەت تا­ريحى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, پرو­فەسسور بۇركىتباي اياعان الىپ, عا­لىمنىڭ ۇلت تاريحىنا قوسقان ۇلەسىن تاراتا ايتىپ, ءوزى باستاعان شاكىرتتەرىن دە ەسكە سالدى. ەل­با­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ب­ولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭ­­عىرۋ» اتتى ماقالاسىنداعى حا­لىق­تىق يدەيالارعا توقتالدى. 

اكادەميك بولات كومەكوۆ بۇل شارا قازاق عىلىمىنا, ونىڭ ىشىندە تاريحشىلارعا كورسەتىلگەن قۇرمەت ەكەنىن, الاشتانۋ عىلىمىنىڭ نە­گىزىن سالعان عالىمنىڭ ەكىنشى ءومىرى باس­تالعانىن, ول ەلدىڭ ءرامىزى – ەر­كىن­دىك دەپ بىلگەنىن, قاي ەڭبەگىندە دە دەرەكسىز سويلەمەيتىنىن تىلگە

تي­ەك ەتىپ, جارتى عاسىر بىرگە قىزمەت ەت­كەنىن, رۋحىنىڭ تازالىعى سونشا, بار قازاقتى وزىنە ساناعانىن, مەن ومىردەن وزعاندا ارۋلاپ اققا وراي­تىندار بولات پەن كارل (بايپاقوۆ) بولسىن دەپ كەتكەنىن تولقي تۇرىپ ەسكە ءتۇسىردى. ول سونىمەن قاتار, قازاقستان تاريحىنىڭ 5 تومدىعىن شىعارۋ تۇسىندا 4-تومىنا جەتە­ك-

­شىلىك جاساعانىن, الاشتانۋدى اي­نالىمعا قوسقانىن, ەلباسىنىڭ سوڭعى ماقالاسىنداعى 100 تۇلعانىڭ قاتارىنان ورىن الاتىن ازامات ەكەنىن جەتكىزدى.

قوعام قايراتكەرلەرى, پروفەس­سورلار ءادىل احمەتوۆ ادامي قا­سي­ە­تتەرىن, كىشىلىگى مەن كىسىلىگىن ءۇل­گى ەتسە, كامال بۇرحانوۆ ءبىرىنشى الاشتانۋشى دەپ, كلاسسيكالىق اكادەميكتىڭ ۇلگىسى, ءتىپتى ەتالونى كەڭەس نۇرپەيىس ۇلى دەگەن بايلا­مىن ورتاعا سالىپ, قازىر اكا­دە­ميكتەردىڭ كوبەيىپ كەتكەنىن دە اتادى. شىنىن­دا, عىلىمعا كىم­نىڭ قانداي ۇلەس قوس­قانىن ۋاقىت انىق­تار, ايتسە دە ەل ءبىل­مەيتىن اكا­دەميانىڭ اكادەميكتەرى مەن شيكى «چلەنكورلارى» قاپتاپ كەت­كەنى راس. اكادەميك عاريفوللا ەسىم ەلباسىنىڭ ماقالاسى تۋرالى جان-جاقتى وي تەربەي كەلىپ, ۇلتىمىزعا ۇيىساتىن, بىرىگەتىن كەز­دىڭ كەلگەنىن, رۋحاني زالى اشىلىپ وتىرعان شىن زيالىنىڭ مىقتى قا­زاق بولعانىن, ول زەرتتەگەن الاش تا­ريحىن جان-جاقتى ءبىلۋ بارىمىزگە سىن بولىپ تۇرعانىن اتاسا, جازۋشى ءشاربانۋ بەيسەنوۆا ناعىز ساناسى وياۋ, ورەسى بيىك عالىمنىڭ با­سىلىمدارعا ماقالا جازۋداعى ساۋ­اتتىلىعى مەن ونەگەسىنەن ءدا-

ي­ەك­­­تەر كەلتىردى. پروفەسسورلار قا­زى­­بەكبي بۇيتەك ۇلى قۇنارلى جەر­­دەن شىققان ازاماتتىڭ تەك تامىرىنا توقتالسا, قادىر احمەتوۆ قازاق ءتىلىن تاريح عىلىمىندا عىلىم تىلىنە اينالدىرعان بىردەن-ءبىر تۇلعا كەڭەس نۇرپەيىس ۇلى دەگەن بايلامىن نازارعا سالدى.

ال اكادەميكتىڭ رۋحاني مۇ­را­سىن كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساق­­تاپ, ۇلتتىق كىتاپحاناعا تاپ­­سى­رىپ وتىرعان پروفەسسور تال­دى­بەك نۇرپەيىس اكەسىنىڭ ءبۇ­كىل ءومىر جولىنا بارلاۋ جاساپ, الاش­تى زەرتتەۋىنە باۋىرجان مو­مىش ۇلىنىڭ وي سالعانىنا دالەلدەر كەلتىردى. قاس باتىر «سەن حالىق جاۋىنىڭ بالاسى ەكەنسىڭ, بىراق ونىڭ اقيقاتى اللاعا عانا ايان, پارتيا مەن سوۆەت تاريحىن اكادەميك اقاي نۇسىپبەكوۆ ەكەۋىڭ جازىپ بولعان شىعارسىڭدار. ەندى الاش تاريحىنا بارۋلارىڭ كەرەك, ۇلت اقيقاتى سوندا جاتىر!» دەپ ءاليحان, احمەت, مىرجاقىپ تۋرالى از-كەم مالىمەت بەرىپتى.

عىلىمي زالدىڭ اشىلۋ ءرا­سى­مىنەن كەيىن دە اكادەميكتىڭ ءشا­­كىرتتەرى ج.قۋانىشەۆ, ز.ءدۇ­كەن­با­ەۆا, ق.ەركىنبەكوۆا, ق.ەڭسەنوۆ ۇستازدارىنىڭ قامقور­لى­عىنان, كورگەن شاراپاتتارىنان مىسالدار كەلتىرسە, ماگيسترانت ە.توقتارباي عالىمنىڭ رۋحاني دۇنيەسىنىڭ استاناعا كەلۋى جاستار ءۇشىن ءتيىمدى ەكەنىن جەتكىزدى. ادەمى ءىستى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ ديرەكتورى ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا قورىتىپ, وسىنداي جاقسى ىسكە جول اشقان مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە, تىلەكتەس بارلىق ازاماتتارعا شىن نيەتتەن العىسىن ءبىلدىردى.


سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان»


سۋرەتتى تۇسىرگەن
ورىنباي بالمۇرات, «ەگەمەن قازاقستان»


سوڭعى جاڭالىقتار