كەشە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ جانىنان قۇرىلعان قوعامدىق كەڭەستىڭ كەزەكتى باسقوسۋى بولىپ ءوتتى. وندا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 12 ءساۋىر كۇنگى سانىندا جارىق كورگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى تالقىلاندى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋ جونىندەگى كوزقاراستارىنىڭ ماڭىزى وتە زور. ويتكەنى, وندا ەلباسىمىز: «كۇللى جەر ءجۇزى ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا وزگەرۋدە. الەمدە باعىتى ءالى ب ۇلىڭعىر, جاڭا تاريحي كەزەڭ باستالدى. كۇن ساناپ وزگەرىپ جاتقان ءدۇبىرلى دۇنيەدە سانا-سەزىمىمىز بەن دۇنيەتانىمىمىزعا əبدەن ءسىڭىپ قالعان تاپتاۋرىن قاعيدالاردان ارىلماساق, كوش باسىنداعى ەلدەرمەن تەرەزەمىزدى تەڭەپ, يىق ءتۇيىستىرۋ مۇمكىن ەمەس. وزگەرۋ ءۇشىن ءوزىمىزدى مىقتاپ قولعا الىپ, زامان اعىمىنا يكەمدەلۋ ارقىلى جاڭا ءدəۋىردىڭ جاعىمدى جاقتارىن بويعا ءسىڭىرۋىمىز كەرەك», – دەپ ناقتى مىندەت بەلگىلەگەن. سونىمەن قاتار, مۇندا جاڭعىرۋ ەلدىڭ ۇلتتىق-رۋحاني تامىرىنان نəر الا الماسا, ول اداسۋعا باستايتىنى دا ايقىن ايتىلعان.
القالى جيىنعا قاتىسقان مينيسترلىك قىزمەتكەرلەرى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى تاريحي قۇندى قۇجاتتى تالقىلاي كەلە, ايتۋلى ەڭبەكتىڭ «تاياۋ جىلدارداعى ءمىندەتتەر» اتتى ەكىنشى بولىمىندە ءسوز بولعان: 2025 جىلعا قاراي ءىس قاعازدارىن, مەرزىمدى ءباسپاسوزدى, وقۋلىقتاردى, ءبارىن دە لاتىن الىپبيىمەن شىعارا باستاۋعا ءتيىس ەكەنىمىزدى جانە وسى باعىتتا ۇكىمەت قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋدىڭ ناقتى كەستەسىن جاساۋى كەرەكتىگى, سونداي-اق, 2017 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن عالىمداردىڭ كومەگىمەن قازاق ءالىپبيىنىڭ جاڭا گرافيكاداعى بىرىڭعاي ستاندارتتى نۇسقاسىن قابىلداۋ قاجەتتىگى جايلى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى توڭىرەگىندەگى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
لاتىن ءالىپبيى قازاققا جات ەمەس. 1926 جىلى جەلتوقسان ايىندا قازاق اتقارۋ كوميتەتى جانە حالىق اعارتۋ كوميسسارياتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاق جازۋىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ جايلى كەڭەس ءوتىپ, لاتىن ءالىپبيى قازاق قوعامىن ەۋروپا ءوركەنيەتىنە جاقىنداتادى, دەگەن ءپىكىرگە توقتاعان بولاتىن. ءسويتىپ, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر 1929 جىلدىڭ 1 قازانىنان باستاپ, ءىس قاعازدارىن لاتىنشاعا كوشىرگەن-ءتىن. بۇل جازۋ 1940 جىلعا دەيىن قولدانىستا بولدى...
وسى ورايدا كەڭەسكە قاتىسقان زيالىلار مەن جاۋاپتى مەكەمە وكىلىنىڭ پىكىرىنە دە قۇلاق تۇرگەن ەدىك.
مىرزاتاي جولداسبەكوۆ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى:
– «رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى كونتسەپتۋالدى تاريحي ءمانى بار قۇجاتپەن تانىسىپ, ءپىكىر الماسۋ بارىسىندا, ونىڭ ەلىمىزدىڭ زاماناۋي سۇرانىسىنا ساي تۋىنداعان ەلەۋلى دۇنيە ەكەنىن اڭعاردىق. ءويتكەنى, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ ءىرگەتاسىن نىعايتتى. ەندىگى كەزەكتە وسى ەلدىڭ بولاشاق باعىت-باعدارىن ايقىنداپ, جاڭا كونتسەپتسياسىن جاساۋ قاجەتتىلىگىن دە تولىق ۇعىندى. وسى تۇرعىدان, اتالمىش جاڭا قۇجات ەلدىڭ رۋحاني-ساياسي قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىراتىن اسا قۇندى دۇنيە. ال, لاتىن ءالىپبيىنە قاتىستى ماسەلەگە كەلسەك, ەلباسى 2012 جىلى جەلتوقسان ايىندا جاريالاعان «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا: مەملەكەتتى 2025 جىلدان باستاپ لاتىن ءالىپبيىنە كوشىرۋ تۋرالى ايتقانىن بىلەمىز. جوعارىداعى جاڭعىرۋ تۇجىرىمداماسىندا وسى جوبانى ىسكە اسىرۋ تەتىكتەرى جايلى جاقسى ايتىلعان.
عاريفوللا ەسىم, اكادەميك:
– ءبىز وركەنيەتتى ەل بولۋ ءۇشىن بولاشاققا قادام باستىق. ەلباسى وسى باعداردى ايقىنداپ بەردى. وتە دۇرىس شەشىم. بۇل قۇجاتتىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋ اتالۋ سەبەبى, بۇعان دەيىن ءبىز ەكى جاڭعىرۋدان ءوتتىك. ءبىرىنشىسى – جەكە مەنشىك پسيحولوگياسىن مەڭگەردىك. قازاق نارىقتىق قاتىناسقا كوشتى. جەكە مەنشىك پسيحولوگياسى – ادامدى ءوزىن-ءوزى يگەرۋگە, مەڭگەرۋگە ءۇيرەتەدى. ەكىنشى جاڭعىرۋ جەمىسى – استانانى سالدىق. بۇل قازاق مەملەكەتىن قۇرعانىمىزدىڭ كەپىلى. ال, مىنا ءۇشىنشى جاڭعىرۋ – ءبىزدى رەاليست بولۋعا, ۇلتتىق پراگماتيكالىق قاسيەتتەرىمىزدى قادىرلەپ, ساقتاي وتىرىپ ءومىر سۇرۋگە ۇندەپ وتىر. ەلباسى وسى ۇندەۋ-قۇجات ارقىلى بولاشاق باعىت-باعدارىمىزدى ايقىنداپ بەردى.
عالىمجان مەلدەشوۆ,
مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق-ساياسي كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى:
– بۇۇ-نىڭ جەتەكشى التى ءتىلىنىڭ ىشىندە ءۇش ءتىل لاتىن ءالىپبيىن قولدانادى. لاتىن ءالىپبيى الەمدە باسىمدىققا يە. ءتىپتى ءبىزدەگى ىشكى ءىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءتوتەنشە جاعدايلار جونىندەگى كوميتەتى حالىقارالىق SOS حابارلامالارىن لاتىن ارپىمەن تاراتادى. سونداي-اق, «كازكوممەرتسبانك» قاتارلى جەتەكشى قارجىلىق قۇرىلىمدار قۇجاتتارىن ەرىكسىز لاتىنعا كوشىرۋدە. ونىڭ سىرتىندا, الەمدىك ەكونوميكادا ۇلكەن ورنى بار جاپونيا جانە كورەيا ەلدەرىنىڭ سامسۋنگ, تويوتا, حوندا سياقتى فيرمالارى بارلىق ءىس قاعازدارىن جانە ساۋدا-جارنامالىق اقپاراتىن لاتىن ءالىپبيىنە كوشىرگەن. ءبىز ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى نەگىزىندە لاتىن ءالىپبيىنە كوشۋ شارالارىن ناقتىلايتىن بولامىز. بۇل ورايدا, رەسپۋبليكالىق ءتىلدەردى دامىتۋ كوميتەتى, احمەت بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى جانە شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى ءتىلدەردى وقىتۋ ورتالىعى باستاعان ەلىمىزدەگى 88 ءتىل وقىتۋ ورتالىعى ارقىلى جۇمىس بازاسىن قۇرامىز.
بەكەن قايرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
