ءومىردىڭ ءمانى – ارماننىڭ شىڭى

ءومىردىڭ شالقار دارياسىندا شەبەر جۇزە ءبىلۋدىڭ وزىنە ەرەكشە قۋات, جىگەر, قايرات كەرەك ەكەنى راس. مۇنىڭ ءبارىن جاراتۋشى يەمىز ءار ادامنىڭ تاعدىرىنا قاراي ارقيلى ەتىپ پەشەنەسىنە ءناسىپ ەتكەن. الايدا, قى­زىعى مەن قيىندىعى ۇنەمى قاتار جۇرەتىن, كەيدە كوڭىلدىڭ اسپانىن ك ۇلىمدەتسە, ەندى بىردە ادامنىڭ جانارىنا مۇڭ مەن قايعىنى قوساقتاتاتىن ءومىر جولى عاجاپ ءبىر قۇپيا الەم بولىپ ماڭگى قالا بەرمەك. ول قۇپيا الەمنىڭ جولى كەيدە داڭعىل بولسا, كەيدە قىلكوپىر ىسپەتتى ادامدى ۇرەيلەندىرەدى. ۇرەي­لەندىرىپ قانا قويماي, جولدىڭ قيى­لىس­تارىنا كەلگەندە ادامدى ءتىپتى اداس­تى­رىپ جىبەرەدى دە. وسىنداي ساتتەر كىمنىڭ دە بولسا باسىنان وتەتىنى شىندىق. ءومىردىڭ ءبىراز بەلەستەرىنە جەتىپ, تالاي جولدى ارتقا تاستاپ, بۇرىلىپ ءبىر قاراپ كورسەك, ءۇڭىلىپ ەمەس, جاي عانا باسىمىزدى اقىرىن عانا بۇرىپ ارتتاعى ىزدەرىمىزدى شولىپ شىقساق كوپ نارسەلەردى اڭعارامىز. ك ۇلىپ تە, جىلاپ تا كوردىك, شاتتانىپ تا, وكپەلەپ تە كوردىك, مۇڭايىپ تا, قۋانىپ تا كوردىك. الايدا, وس­ىن­داي ساتتەردىڭ بارىندە جۇرەكتەرىمىزگە ەڭ جاقىن, ەڭ ابزال, ەڭ ارداقتى ءارى مەيىرىمدى جاندار قاسىمىزدا بولدى. تۇمسىقتىعا شو­قىت­تىرماي, قاناتتىعا قاقتىرماي, قاشان دا ءبىزدى العا سۇيرەلەگەن, وزدەرى كەيدە اش جۇرسە دە بالاپاندارىن تاماقسىز قالدىر­ماعان اكە­مىز بەن انامىز قاسىمىزدا بولدى. ءبىزدى جارىق دۇنيەگە اكەلدى, باقتى, قاقتى, تاربيە بەردى, وقىتتى. ەڭ باستىسى, ادام, ازامات بو­لىپ قالىپتاسۋىمىزعا ەڭبەكتەرىن ايامادى. ەسەيگەن سايىن ادام ءۇشىن اكە مەن انا­نىڭ ورنى دارالانا تۇسەدى ەكەن. ساماي­لا­رىنداعى قىراۋ ىسپەتتەس شاشتارىن, بەت-اۋىز­دارىنداعى قاتپارلى اجىمدەرىن كورگەن­دە, شىنى كەرەك, جۇرەگىمىز سىزداپ كەتەتىنى بار. ءتىپتى جانارىمىزعا جاس تا كەلىپ قالا­دى. انامىزدى قاشاندا جاس كەلىنشەك رەتىندە, ال اكەمىزدى سىمباتتى ءارى قايراتتى ەر جىگىت رەتىندە ەلەستەتكىمىز كەلەدى. بىراق, ۋاقىت ارقاشاندا ءوزىنىڭ قاتالدىعىن ىستەمەي قوي­مايدى ەكەن. مىڭ جەردەن قيالدانىپ ارمان­داعانىمىزبەن ءومىردىڭ زاڭدىلىعى ءوز دەگەنىن ىستەتكىزەدى. سۇڭعاق بويلى, جاۋىرىندى, قايراتتى جىگىت شوبەرەلەردىڭ قىزىعىنا تويماي جۇرگەن ءبىر اۋىلدىڭ اقساقالىنا اي­نال­دى. قىپشا بەلدى, ءجۇرىسى شاپشاڭ, قيمىلى شيراق انامىز كيمەشەك كيگەن, شوبەرە كە­لىننىڭ قولىنان شاي ىشۋگە اسىققان ارداقتى اجە بولدى. مىنەكي, ءومىردىڭ بار قىزىعى وس­ىندا جاتىر ەمەس پە! اكەمىز بەن انامىز قارتايسا دا كوزىمىزگە سونداي سۇيكىمدى كورىنەدى. كومەكەيى اشىلسا جۇرەگى كورىنەتىن, جۇزدەرى جارىق, اينا­لاسىنداعى جانداردىڭ بارىنە نۇر ساۋلەلى شاپاعاتىن سىيلايتىن اكەمىز بەن انامىز بيىل قول ۇستاسىپ ءبىر كۇندە تۋعان كۇندەرىن, تورقالى تويلارىن بالا-شاعالارىنا تارتۋ ەتىپ جاتىر. اكەمىز 75 جاسقا كەلىپ جاتسا, انامىز 70-كە تولادى. وسىنداي ساتتەردە ەرىك­سىز اللا تاعالاعا ىشتەي ريزا بولىپ, «ە, اللام, قۇدىرەتتى راببىم, وسىنداي كۇندى كورسەتكەنىڭىزگە مىڭ دا ءبىر شۇكىر. اكە-شەشەمىزگە دەنساۋلىق بەرە كور»-دەپ جان-ءجۇ­رەگىمىزبەن اللادان سۇرايتىنىمىز جاسى­رىن ەمەس. ول كىسىلەردىڭ ارايلى جۇزدەرىنە قاراپ ءوزىمىز دە ءبىر مارقايىپ قالاتىنىمىز بار. ءومىردىڭ ەڭ ءتاتتى, ەڭ باقىتتى ساتتەرى دەگەن وسى عوي! اكەمىز بەن انامىز ەكەۋى دە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تۋماسى. اكەم –ونەر­باەۆ ءالتاي ونەرباي ۇلى 1936 جىلى 15 ءساۋ­ىر كۇنى بۇگىنگى وڭتۇستىك قازاقستان وبلى­سى­نا قاراستى تولەبي اۋدانى كوكسايەك اۋى­لىن­دا قاراپايىم شارۋا وتباسىندا دۇنيەگە كەلسە, انامىز ونەرباەۆا جانات ورىنباي­قىزى 1941 جىلى 15 ساۋىردە قازىعۇرت اۋدا­نى اتبۇلاق اۋىلىندا ومىرگە كەلەدى. انا­مىز 17 جاسقا كەلگەندە ونەرباي اتامىز ات­بۇلاق اۋىلىنا بارىپ انامىزعا قۇدا ءتۇسىپ, اۋىلعا الىپ كەلىپ ۇلكەن توي جاساپ بەرەدى. سودان بەرى ءدام-تۇزدارى جاراسىپ, تاتۋ-ءتاتتى ءومىر كەشىپ وزگەلەرگە ۇلگى بولىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ انامىز ون قۇرساق كوتەرگەن ارداق­تى انا. ول 33 جاسىنا دەيىن 10 بالانى ءدۇ­نيەگە اكەلىپ, كسرو كەزىندە جوعارعى كەڭەس­تىڭ شەشىمىمەن «ارداقتى انا» اتاعىنا يە بولعان كيەلى انا. تاۋەلسىز قازاقستانىمىز­دىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن. ءا. نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن 2004 جىلى «التىن القانى» دا الىپ وتىر. انامىز ءۇي شارۋاسىن بىلاي قويعان كۇننىڭ وزىندە ون بالادان كەيىن اۋىل تىرشىلىگىنە بەلسەنە ارالاسقان ەڭبەكقور انا. اكەمىز بولسا ەشقاشان دا قاباعىن شى­تىپ كورمەگەن. كىسىلىك كەلبەتى وزىنە سونداي جاراسىپ تۇراتىن سۇلۋ جىگىت بولاتىن. قان­­شا جەردەن قينالىپ جاتسا دا ومىردەن ءتۇڭىل­مە­گەن. قولدا جوق بولسا دا ەشۋاقىتتا «جوق» دەپ ايتىپ كورمەگەن, بارىن ەلگە ءبول­ىپ بەرگەن جومارت بولدى. قىزمەتىن س.سەيفۋللين كولحوزىندا باستاعان اكەمىز زەينەتكەر اتانعانعا دەيىن وسى اۋىلدا «كازسەلحوزتەحنيكا» دەگەن ۇلكەن مەكەمەدە ەڭبەك ەتتى. ارينە, ءبىرىنشى اللانىڭ, سودان بارىپ اكە­مىز بەن انامىزدىڭ ارقاسىندا ءبىز دە وستىك, كوكتەدىك, كوبەيدىك. «انا جۇرەگىن سەزە ءبىل, ونىڭ جانارىن­داعى شاپاعات پەن تىنىشتىقتى, باقىت پەن قۋانىشتى, الاڭداۋشىلىق پەن مازاسىز­دىق­تى, ابىرجۋ مەن رەنىشتى كورە ءبىل. ەگەر سەن بالا كەزىڭنەن اناڭنىڭ كوزىنەن ونىڭ جان دۇنيەسىن كورە ءبىلۋدى ۇيرەنبەسەڭ, ادامگەرشىلىك جاعىنان ءومىر بويى تاربيەسىز بولىپ قالاسىڭ» – دەپ ۆ.ا.سۋحوملينسكيدىڭ وسى ايتقان ءبىر اۋىز ءسوزىن وتە ءجيى ەسكە الامىن. ءوز بالالارىما دا ءاردايىم ەسكەرتىپ وتىرا­مىن. انالارىن سىيلاسىن, اكەلەرىن ايالاسىن دەگەنىم عوي. ءتاڭىر بەرگەن سەگىز ۇل مەن ەكى قىزدى اكە-شەشەمىز جەتەكتەپ ءجۇرىپ قوعامنىڭ ءبىر كىرپىشى ەتىپ قالادى. ۇلدىڭ ۇلكەنى ءالجان اكە-شەشەمىزدىڭ ءۇمىتىن العاشقى اقتاعان بالا بولدى. نەگە دەيسىز عوي؟! ويتكەنى مەكتەبىن بىتىرگەننەن كەيىن ول ماسكەۋدەگى جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇستى. ءسويتىپ, ماسكەۋگە بارىپ وقۋ­ىن ءتامامداپ قايتقان بولاتىن. اكە-شەشەم­نىڭ بۇل قۋانىشتارىن ەندى سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋدىڭ ءوزى قيىن شىعار. ويتكەنى كەزىندە قاراپايىم وتباسىنان شىققان بالانىڭ ماسكەۋگە بارىپ وقۋعا تۇسكەنى دەگەن ول ەندى كەرەمەت عاجاپ ابىروي اپەرەتىن وقيعا, مارتەبە بولاتىن. ال بۇگىندە بۇل اعامىز ءىرى كاسىپتىڭ باسىن قايىرىپ, ءوز بەرەكەلى نەسىبەسىمەن ءبارىمىزدى قۋانتىپ ءجۇر. نۇرلان اعا­مىز بولسا حالىققا ايگىلى ونەر مايتالمانى. ونەر سالاسىنان بولەك قولىنا العان ەكىنشى ديپلومىمەن بۇگىندە ەلىمىزدىڭ زاڭ شىعارۋ­شى ورگانىندا ەلدىڭ ەرتەڭىن ويلاپ دەپۋتات قىزمەتىن اتقارىپ جاتىر. نۇرلاننان كەيىنگى ەرلان اعامىز ىشكى ىستەر قىزمەتكەرى بولعان. تاعدىردىڭ اۋىرتپاشىلىعى اكەم مەن انام­نىڭ باستارىنا تۇسپەگەندە بۇگىندە ەرلان­نىڭ دا قىزىعىن كورۋشى ەدى. ەرلان اعا­مىزدىڭ قىزى لينۋرا بۇگىن لوندوندا وقىپ جاتىر. اتتەڭ, سۇم اجال اكە مەن انانىڭ ءوز بالاسىنا دەگەن ماحابباتىنا اياۋشىلىق تانىتپادى. ەرلاننان كەيىنگى ۇلدار دا بەلگىلى, اي­بىن­دى قىزمەت يەلەرى. ۇشقىشتى دا, زاڭ­گەر­دى دە, جوعارعى سوتتىڭ قىزمەتكەرىن دە, وقۋ-اعارتۋ سالاسىنا ادال ەڭبەك ءسىڭىرىپ جۇرگەن ارداقتى ۇستازداردى دا وسى اۋلەتتەن تابا الاسىز. ۇل-قىزداردىڭ ىشىندە ەكى بىردەي ونەر يەلەرىن جۇرت كورگەندە ءبىزدىڭ اۋلەتكە ونەر قۇ­دىرەتى قالاي دارىعان دەگەن سۇراقتىڭ تۋىن­داۋى دا زاڭدى. «ءاۋ» دەمەيتىن قازاق جوق دەمەكشى, ءاربىر قازاق, سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ وت­باسىمىزدىڭ ءاربىر مۇشەسى ءاندى جاقسى اي­تادى. كەزىندە, بالالىق شاعىمىزدا اجەمىز­گە كومەكتەسىپ ءجۇن تۇتىسەتىنبىز. ءجۇن ءتۇتىپ جات­قان كەزدە اجەمىزدىڭ قوڭىر دا نازدى داۋىسى ءبارىمىزدى دە تامساندىراتىن. بەلگىلى كوم­پو­زيتورلاردىڭ اندەرىن جاتتاتقىزىپ, قاتار-قاتارىمەن ايتقىزاتىن ەدى. وسىندايدا تۋ­ىنداعان قىزىعۋشىلىق بولۋ كەرەك, اعالا­رىمىز ونەر جاعىنا بەيىمدەلە باستادى. مەكتەپتەگى بارلىق مادەني شارالارعا بەلسەنە قاتىسىپ, ونەر جولىن تاڭدادى. بۇگىندە اكەمىز بەن انامىز جەڭىس دەگەن ۇلدارىنىڭ قولىندا. جەڭىس باۋىرىمىزدىڭ ومىرلىك جارى زاۋرەنىڭ اتىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ويتكەنى اكە-شەشەمىزدى ءوز قو­لىنا الىپ, تاماقتارىن ىستەپ, شايلارىن بەرىپ, قولدارىنا جىلى سۋ قۇيىپ, باعىپ-قا­عىپ جات­قان التىن كەلىنىمە وتە ري­زامىن. اكە-شەشەمىزدى كۇ­تىپ, باعۋدان بولەك وزدە­رىنىڭ 5 بالاسى بار. ءبۇ­گىنگى تاڭدا كەلىن­دەر­دىڭ قاي­ىن اتاسى مەن ەنەسىنە قارا­ۋى­نىڭ ءوزى ءبىر قيامەت-قاي­ىم­عا اينالعانى شىن­دىق قوي. سوندىقتان دا اكەم مەن شەشەمدى الا­قان­دا­رى­نا سا­ل­ىپ وتىرعان جە­ڭىس باۋى­رىم مەن زاۋرە كەلىنىمە ەر­ەك­شە ىستىق ىقى­لا­سىم­دى بىلدىرگىم كەلەدى. ۇلدارىن ۇياعا, قىزدا­رىن قياعا قوندىرعان اكە­مىز بەن انامىز قازىر ون بالادان تاراعان 31 نەمەرە, 4 شوبەرەنىڭ قىزىق­تا­رىن كورىپ ءجۇر. اي ساي­ىنعى الاتىن زەي­نەت­اقى­لا­رىن سول ۇرپاقتارىنىڭ قى­زىق­تارىنا جاراتىپ ءجۇر. ەگەر توي-تومالاققا بارىپ جاتسا توي يەلەرىنە زەينەت­اقىلارىمەن سىي­لىق تا الىپ بارادى. قولۇستاسىپ تويعا بارا بەرسە ەكەن دەيمىن. الدا بولاتىن تالاي توي مەن دۋماننىڭ ورتاسىندا شاشۋ شاشىپ جۇرسە ادامنىڭ جانىن سۇيسىندىرەدى ەمەس پە! اكەمىز بەن انامىز العاشقى نەمەرەنىڭ قىزىعىن 1982 جىلى ماقسات پەن ايدوستان باستاپ كورسە, تۇڭعىش شوبەرە كورۋ قىزىعى اللا تاعالا 2007 جىلى بۇيىردى, العاشقى شوبەرەنىڭ ەسىمى يليگاي. ەرلان اعامىزدىڭ قازاسى كىمگە دە بولسا وڭاي بولماعانى راس. بالاسىن وزدەرىنەن بۇ­رىن شىعارىپ سالۋ اكە مەن شەشەگە وتە قات­تى اۋىر كەلەدى. وسى وقيعادان كەيىن اكە­مىز­دىڭ دە, انامىزدىڭ دا دەنساۋلىقتارى سىر بەرە باستادى. سەرگەك, تىڭ جۇرەتىن اكە-شە­شە­مىز السىرەپ قالدى. بۇرىندارى ءدارى دەگەن اتاۋلىنى كورمەگەن اكەم مەن انام ەرلان­نىڭ قازاسىنان كەيىن ءدارى-دارمەكتى ءجيى ىشەتىن بولدى. ال مۇنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ جانى­مىز­دى جەگىدەي جەدى. اكەمىز بەن انامىزدى قاتتى اياپ كەتتىك. قولىمىزدان كەلگەنشە سول كىسىلەردىڭ كوڭىلدەرىن اۋلاۋعا, ەل قىدىرتىپ جەر كورۋگە الىپ شىعا بەردىك. مۇنىڭ ءبارى كوڭىلدەرىن جاسايىق دەگەن نيەتتەن شىققان ارەكەتتەر عوي. ارينە, اكە-شەشەنىڭ بالا­لا­رىن ارالاپ, نەمەرە-شوبەرەلەرىنىڭ قولدا­رىنا كامپيت ۇستاتىپ جۇرگەن باقىتتان باس­قا قانداي باقىت بولۋى مۇمكىن؟! قازىر ادام ەسەيگەن سوڭ ويىندا ءتۇرلى قيال-ارماندارى بولادى ەكەن. بىراق ءبارىنىڭ دە الدىندا اكەمىز بەن انامىزدىڭ دەن­ساۋ­لىعى, اماندىعى ءبىرىنشى كەزەكتە تۇرادى. سول كىسىلەردىڭ ك ۇلىپ-ويناپ ارالارىمىزدا جۇرگەنىن, ۇلىنا اقىل ايتىپ, كەلىنىنە كەڭەس بەرىپ, ۇرپاقتارىنىڭ تىلەۋلەرىن تىلەپ وتىرعان كورىنىسى قانداي تاماشا دەسەڭىزشى! ءلايىم, سولاي بولا بەرسە ەكەن! دەنساۋ­لىقتارى مىقتى بولىپ شوبەرە كەلىننىڭ قولىنان شاي ءىشىپ, ونىڭ بالاسىن الديلەتىپ بەسىك جىرىن ايتسا ەكەن دەيمىز. اۋىرم­ا­ڭىزدارشى. سىزدەر ءسال ءبىر جەرىمىز اۋىرىپ تۇر دەسەڭىزدەر ءبىزدىڭ جۇرەگىمىز اۋىرادى. جۇرەگىمىزگە ينە قادالعانداي شانشىپ مازا بەرمەيدى. سوندىقتان دا امان-ەسەن ءجۇرىپ, ۇيدەن ۇيگە قىدىرىپ, استانا, الماتى, شىم­كەنت قالالارىن ارالاپ, بالالا­رى­ڭىز­دىڭ قاستارىندا جۇرە بەرسەڭىزدەر بىزگە سول دا جەتەدى. ودان اسقان بايلىق, ودان اسقان ارمانىمىز بولمايدى ءبىزدىڭ. جەكە ءوزىم بارلىق بالالار مەن نەمەرە­لەر­دىڭ, شوبەرەلەردىڭ اتتارىنان سىزدەرگە پەرزەنتتىك العىسىمىزدى بىلدىرگىم كەلەدى. ءبىزدى ءوسىرىپ, باعىپ, ەشكىمنەن كەم ەتپەي قاتارعا قوسقاندارىڭىز ءۇشىن ءومىر بويى سىزدەرگە قارىزدارمىز. مىندەتتى تۇردە پەرزەنتتىك بورىشتارىمىزدى وتەيمىز. باس ءيىپ, سىزدەرگە العىستان بولەك اماندىق, دەنساۋلىق تىلەگىم كەلەدى. كۇندەرىڭىز قۋانىشقا, كوڭىل­دەرىڭىز شاتتىققا تولى بولسىن. الداعى كورەتىن كۇندەرىڭىز كورگەن كۇندەرىڭىزدەن دە شۋاقتى, نۇرلى بولعاي! ال ەندى سىزدەرگە جۇرەگىمدى جارىپ شىق­قان مىنا جىر جولدارىن ارنايمىن. شوبەرە كەلىن شاي بەرسىن بوزالا تاڭدا بوزتورعاي سىندى شىرىلداپ, ون بالاعا ورناتتىڭدار-اۋ شىرىن باق. 75-پەنەن 70-كە كەلگەن اتا-انام, تورقالى تويعا تولعانا كەلدىم جىرىمدى اپ.   بۇل تويدىڭ ءمانىن دەمەيمىن ءبارى ۇعىنار, باقىت قوي ءومىر, كورسەتەر بىراق دىعى بار. بالالار ءۇشىن كوتەرگەن سىزدەر جۇكتى ارتسا, نار قوسپاق تۇيە شىداماي, بالكىم, جىعىلار.   شالدىعىپ, شارشاپ, جۇمىستا ءجۇرىپ كۇن ۇزىن, تاعدىردىڭ كورىپ تالاي دا تالاي شىجىعىن, وزدەرى ءۇشىن ۇمىتىپ ءومىر قىزىعىن, اياۋلى مەنىڭ اتا-انام, وسىرگەن ون بۇزىعىن.   وتانشىلدارىم, ەلىنىڭ جايىن ويلاعان, ءتۇز قامى بىتسە, شارۋاسىن ءۇيدىڭ جايلاعان. قول ۇشىن بەرىپ تۋىسقا, ءاربىر دوسىنا, قاتپارلى زامان تەرەڭىنە بويلاعان.   قايعى دا بولدى ومىردە مىناۋ, نە ايتام؟ كەلگەنشە شاما مۇڭدارىڭىزدى ازايتام. تۇگەسىلمەسىن اكە مەن انا شۋاعى, دەگەندەي تىلەك, بالالىق ەركە ناز ايتام.   ونەرباي جۇرتى ءداستۇرى دە, سالتى دا, شەتىنەن ءبارى, قادىرلى تۋعان حالقىنا. ۇلىڭىز نۇرلان كاۋسار ءان شاشىپ ەلىنە, پارلامەنتتە وتىر زاڭداردى سالىپ تالقىعا.   زاڭدىلىق ساقتاۋ ىسىنە ەرەن قۇلشىنعان, ۇلدارىڭ ەرلان كورىنەر مە ەدى ءبىر شىڭنان؟ گەنەرال بولىپ جۇرەر ەدى عوي جارقىلداپ, قيىلماسا, اتتەڭ, وتىز جاسىندا قىرشىننان.   تۇڭعىش ۇل ءالجان كاسىپكەر بولدى باستا نىق, اۋلەتكە – جومارت. كورگەن جوق ودان جاسقانىپ. جوعارعى سوتتا ءبىر بالاڭ جۇرسە زاڭ قورعاپ, دۇنيە ۇشاعىن ءبىر ۇلىڭ وتىر باسقارىپ.   مارقايىپ دوستار, دۇشپاندار ابدەن كۇيىپتى, ۇرپاقتى كورىپ وسىرگەن سىزدەر سۇيىكتى. تاۋەلسىز ەلدە وركەنىن جايعان اتا-انام, سىزدەرگە قاراپ ۇرپاقتار كوپ وي ءتۇيىپتى.   قىزىق قوي ءومىر, تولادى كوڭىل-كەنەرە, بولسىنشى قامقور وتىزدان استام نەمەرە. شوبەرە تورتەۋ, كوبەيە بەرسىن كوبەيە, ايتىڭىزدارشى, بۇل باقىت ەمەي نەمەنە؟!   دەمەڭىزدەرشى «قاجىدىم, شارشاپ, قارتايدىم», قاراتاۋ – اكەم, ال انام – شىڭى التايدىڭ. ۇلاندارىڭىز ايتادى اركەز ماقتانا «ۇرپاعىمىز, – دەپ, – ارداقتى جانات – ءالتايدىڭ!»   ويلاماڭىزدار «دۋماندى ءومىر تارقادى», ۇرپاقتار باردا الدىعا ءۇمىت تارتادى. ءجۇز جاسقا كەلىپ, شوبەرە كەلىن ءشاي بەرسىن, ال, قۇتتى بولسىن مەرەيتوي مىناۋ تورقالى!   باحتيار ونەرباەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتى جانىنداعى سوتتاردىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.