ازامات اجارى

ازامات باسىنداعى ابىروي مەن اتاق, بەدەل مەن باق تۋعان ەلىنە سىڭىرگەن ادال ەڭبەك ارقىلى كەلەدى دەسەك, بۇل كۇندە باس اسكەري پروكۋرور, ادىلەت گەنەرال-لەيتەنانتى ەرعالي مەرزادينوۆتىڭ ونەگەلى ءومىرى, وتانعا قىزمەت ەتۋ جولدارى وسىنىڭ ايقىن دالەلى بولماق. ونىڭ زاڭ سالاسىندا ۇزدىكسىز, ابىرويلى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقانىنا 35 جىلدىڭ ءجۇزى بولىپتى. ە.مەرزادينوۆ قازمۋ-ءدىڭ جولداماسىمەن ەڭبەك جولىن الماتىنىڭ سول تۇستاعى كالينين اۋداندىق پروكۋ­را­تۋراسىندا تالىمگەر بولىپ باستادى. جاس جىگىتتىڭ ۋني­ۆەر­­سيتەت قابىرعاسىندا ءجۇرىپ قۇ­­قىقتىق زاڭنا­ما­لار­دى جان-جاق­­تى مەڭگەرگەنى جۇ­مىسقا ال­عاش­­قى قۇلشىنا كىرىسكەن كۇن­نەن-اق بايقالدى. تىندىرىمدى ءجى­گىت ءبىرشاما تاجىريبە جيناپ, ىسىلا كە­لە قۇقىقتىق قا­دا­عا­لاۋ ءىسى­نىڭ قىر-سىرىن تەز مەڭ­گە­رىپ الدى. وسى جەردە اعا تەر­گەۋ­­شىلىك قىزمەتكە دەيىن ءوس­تى. بار­لىق تاپسىرىلعان ءمىن­­دەتتى ءمۇل­تىكسىز ورىنداپ, زاڭ­نامالىق انىق­تا­ما­لار­دى ساۋاتتىلىقپەن ءجا­نە ءبى­لىك­تىلىكپەن جازا بىلە­ت­ىن, ويىن ورامدى ەتىپ جەت­كى­زە الاتىن, ونىڭ ۇستىنە, زاڭ­دى­لىق تۇرعىسىنان ورنىقتى ۇسى­نىس, تىڭعىلىقتى كەڭەس بە­رۋگە قابىلەتتى مامان 1986 جىلى قازاق كسر باس پرو­كۋ­­راتۋراسى تەرگەۋ باس­قار­ما­سىنىڭ پروكۋرورى بولىپ تا­عايىندالسا, 1991 جىلى اسا قاۋ­ىپتى قىلمىستاردى تەرگەۋ ءبو­­لىمى باستىعىنىڭ ورى­ن­با­سار­­لىعىنا كوتەرىلدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ اق تاڭى اراي­­­لاپ اتقان كەزدە ەرعالي سە­رىك­باي­ ۇلىنىڭ ەلدىك مۇ­راتتى اس­قاقتاتۋ جولىندا بار بولمى­سى­مەن بەرىلە قىزمەت ەتكەنىن ا­نىق كورۋگە بولادى. ول 1991-1992 جىلدارى قازاق كو­لىك پروكۋراتۋراسىنىڭ تەرگەۋ باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىن­­باسارى, 1992-1994 جىل­دا­رى الماتى قالاسى سو­ۆەت اۋدانىنىڭ, 1994-1996 جىل­دارى الماتى قالالىق پرو­كۋ­رورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنبا­سارى, 1996-1997 جىلدارى سولتۇستىك قازاقستان وبلى­سى­نىڭ, 1997-2001 جىل­­دارى الماتى قالا­سى­نىڭ, 2001-2002 جىلدارى قاراعاندى وب­لى­س­ىنىڭ پرو­كۋ­­رورى سىندى اسا جاۋاپتى قىز­­مەتتەر ات­قا­رىپ, ەگەمەن مەم­­لەك­ە­تىمىزدىڭ زاڭ­دىلىق تۇر­عىدا نىعايۋىنا زور ۇلەس قو­ستى. جاۋاپتى قىزمەتپەن عى­لىم­دى دا قوسا الىپ ءجۇر­دى. ول 2001 جىلى زاڭ عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك ع.س.ساپارعاليەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن «ادام مەن ازامات قۇقىقتارىنىڭ ساق­تا­لۋىنا پرو­كۋرورلىق قاداعالاۋ ءجۇر­گىزۋ جۇ­مى­سىنداعى كونس­تي­تۋ­تسيا­لىق-قۇقىقتىق ءما­سە­­لەلەر» تاق­ىرىبىندا كان­­ديداتتىق ديسسەرتاتسيا قور­عادى. ال 2002 جىلدىڭ اق­پانىندا ەلىمىزدىڭ ىشكى ءىس­تەر ۆيتسە-ءمينيسترى بولىپ تا­عايىن­دالدى. 2004 جىلى ما­مىر­دا استانا قالاسىنىڭ پروكۋرورى, ءبىر جىلدان سوڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋرورىنىڭ ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالسا, 2009 جىل­دىڭ مامىرىنان بەرى ەلى­مىز­دىڭ باس اسكەري پروكۋرو­رى بولىپ جە­مىستى قىزمەت ات­قا­رىپ كەلەدى. ادىلەت گەنەرال-لەيتە­نان­­­تى ە.مەرزادينوۆتىڭ قا­زاق­ستان­دىق قۇقىقتىق جۇيە­دە الار ورنى, قوعام ءومى­رىن­دەگى ءسى­ڭىرىپ كەلە جاتقان ەڭ­­بەگى ءوز الدىنا بولەك ءاڭ­گىمە. ونىڭ باس­­­تاماسىمەن باس اسكەري پرو­­­كۋ­راتۋرانىڭ استاناعا كو­­شى­­­رىلۋى قام­تا­ماسىز ەتىلدى, ءاس­­­كەري پرو­كۋرورلاردىڭ جۇ­مىس ءتا­سىل­دەرى مەن ادىستەرى جە­­­تىل­دىرىلدى, قاداعالاۋ فۋن­ك­­­- تسيالارى, ونىڭ ىشىندە الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق سالا­دا كۇ­­شەيتىلدى, پروكۋراتۋ­را ورگان­دارىنا تەرگەۋ قۇ­قى­عىنىڭ بە­رى­لۋىنە بايلا­نىس­تى تەرگەۋ اپپاراتى قۇ­رىل­دى. سونداي-اق, ءاس­كەري پرو­كۋرورلاردىڭ كۇش-ءجى­گەرى قۇ­قىق بۇزۋشىلىقتىڭ ال­دىن الۋ­عا جانە مەملەكەتتىڭ قور­عا­نىس الەۋەتىن نىعايتۋ مەن ساق­تاۋعا, جاستارعا اسكەري-پات­ريوت­­تىق تاربيە بەرۋ جۇيە­سىن دا­­مىتۋعا ىقپالىن تي­گىزەتىن باس­­­قا دا وزەكتى جو­بالارعا با­عىت­تالدى. وسى جىلدارى باس اسكەري پرو­­كۋراتۋرا ازەربايجان, بە­لارۋس, ۆەنگريا, رەسەي, ۋكراينا جانە قىتايدىڭ ءاس­­ك­ە­ري پروكۋراتۋرالارىمەن ىن­تىماقتاستىق ورناتتى. وسى­نىڭ نەگىزىندە قازىر ما­مان­­داردى شەت ەلدەردە وقى­تۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا. ەندى, ءمى­­نە, بۇگىندە وسىنداي ات­قا­رىل­­­عان زور جۇمىستاردىڭ ار­­قاسىندا قازاقستاننىڭ ءاس­كەري پروكۋراتۋراسى العا قوي­ىلعان مىندەتتەردى تابىس­تى ءارى مۇلتىكسىز ورىنداپ وتىر­عان دەربەس قۇقىق قور­عاۋ ور­گانى بولىپ تا­بىلا­دى. ەرەكەڭنىڭ كوپ جىلعى ادال ەڭ­­بەگى ەسكەرۋسىز قالعان جوق. قۇ­­قىق قورعاۋ سالاسىنداعى ەڭ­بەگى ەسكەرىلىپ ءى جانە ءىى ءدا­رە­جەلى «داڭق» وردەندەرىمەن, «پرو­كۋراتۋرانىڭ قۇرمەتتى قىز­­مەتكەرى», «ىشكى ىستەر سا­لا­سىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىز­­مەت­كە­رى» اتاقتارىمەن, سون­داي-اق, كوپ­تەگەن مەرەكەلىك مەدالدار­مەن ماراپاتتالدى. 2013 جى­لى ەل­باسىنىڭ قو­لىنان ءادى­لەت گەنە­رال-لەيتە­نانت جو­عا­رى اسكەري شەنىن ال­دى. بۇگىندە وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ءتار­بيەسىنە دە اسكەري پرو­كۋ­را­­تۋ­رانىڭ تەرەڭ ءمان بەرگەن جايى بار. باس اسكەري پرو­كۋروردىڭ باستاماسىمەن ەل­وردا­داعى بىرقاتار مەكتەپتەر ءجا­نە تۋعان اۋىلىندا «اسكەري پرو­كۋراتۋرانىڭ كادەت سىنىپ­تارى» جۇمىس ىستەپ تۇر. مۇنان ءارى دە بۇل جۇمىستار قاناتىن كەڭگە جايا بەرمەك. ويتكەنى, ءار ادامنىڭ تۋعان جەرى – قۇت­تى مەكەنى عوي. ەرەكەڭ قاي قياندا ءجۇر­سە دە تۋعان جەرگە دە­گەن ءسۇي­ىس­پەنشىلىك سەزىمىن, پەر­زەنت­تىك ال­عىسىن ءبىلدىرۋ مەن اۋىل­داس­تارىنا قامقورلىق جاساۋ­دى ۇمىتپايدى. ونىڭ تۋعان ءوڭى­­رىنىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە قوس­­ق­ان ۇلەسى دە ايتارلىقتاي. بۇ­عان ناقتى دالەل بار. ول جىل سايىن تۋعان اۋىلىنىڭ مەكتەبىندە جەكە قاراجاتىنان «ۇزدىك وقۋشى» جانە «ۇزدىك ۇس­تاز» اتالىمدارى بويىنشا ەكى ستيپەنديا تاعايىنداپ كە­لەدى. اۋدان بويىنشا دا سپورت ءىسىن جانداندىرۋ, ءور­كەن­­دەتۋ جولىندا نەبىر جاڭا باس­­تامالار كوتەرىپ, ىزگى ىستە­ر­- ­­دى جۇزەگە اسىردى. ونىڭ ءتى­كە­لەي قولداۋىمەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ماقتاارال اۋدا­نىندا «ماقتاارال» فۋتبول كومانداسى قۇرىلىپ, ءبۇ­گىندە بۇل سپورت كومانداسى ەل چەمپيوناتىندا ۇزدىك ويىن ۇلگى­سىن كورسەتىپ ءجۇر. جالپى, قازاق – باقىتتى حا­لىق. مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلسە دە توز-توزى شىعىپ توزعان جوق. قايتا ءوزىن جاقسى ىسىمەن ءدا­لەلدەپ, قازاق اتىن الەمگە ءاي­گىلەدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتاي ەرەن ەردىڭ باس­تاۋىمەن ءبىر تۋدىڭ استىندا جينالىپ, تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرۋدىڭ, جاسامپاز ءومىردىڭ جار­قىن ۇلگىسىن كورسەتىپ كە­لەدى. سول ەگەمەندىكتىڭ اق ۋى­عىن كوتەرىسىپ, ەلدىك دەڭ­گەي­دە­گى بيىك مانساپتى ارقالاپ, قۇ­قىق ءىسى­نە ءبىر ازاماتتاي ۇلەس قوسىپ ءجۇر­گەن العاداي ەر ازاماتتىڭ ءبىرى, ءبىرى ەمەس-اۋ, بىرەگەيى ە.مەرزادينوۆ ەكەن­د­ى­گىندە ءسوز جوق. وسى وراي­دا, ايتا كەتەتىن ءبىر جايت – 17 اق­پاندا قازاقستان ءاس­كەري پروكۋراتۋراسىنىڭ قۇ­رىل­عانىنا دا شيرەك عاسىر تول­ماق­شى. وتكەن مەرزىم ىشىندە ءادىل­دىك­تىڭ اق تۋىن ۇستاعان اسكەري پرو­كۋرورلارىمىزدىڭ ەل دامۋى­نا قوسقان ۇلەسى ۇشان-تە­ڭىز دەسەك, شىندىقتان ەش ال­شاق كەتپەيمىز. اباي تاسبولاتوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى