2015 جىلعى 29 ءساۋىر, استانا, ۇكىمەت ءۇيى
ماقتا تالشىعىنا باعا بەلگىلەۋ قاعيدالارىن (ادىستەمەسىن) بەكىتۋ تۋرالى
«ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى» 2008 جىلعى 5 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 10-بابى 10-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان ماقتا تالشىعىنا باعا بەلگىلەۋ قاعيدالارى (ادىستەمەسى) بەكىتىلسىن.
2. وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترi ك.ءماسىموۆ
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ
2016 جىلعى 29 ساۋىردەگى №255 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن
ماقتا تالشىعىنا باعا بەلگىلەۋ قاعيدالارى (ادىستەمەسى)
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى ماقتا تالشىعىنا باعا بەلگىلەۋ قاعيدالارى (ادىستەمەسى) (بۇدان ءارى – قاعيدالار) «ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى» 2008 جىلعى 5 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس ازىرلەندى جانە ماقتا تالشىعىنا ارنالعان مامىلەلەردىڭ (وتكىزۋدىڭ) باعاسىن ايقىنداۋ (ەسەپتەۋ) ءتارتىبىن بەلگىلەيدى.
2. وسى قاعيدالار ونىڭ 7-9-تارماقتارىندا كورسەتىلگەن ەلدەرگە ماقتا تالشىعىن جەتكىزۋگە قولدانىلادى. باسقا جاعدايلاردا سالىق سالۋ وبەكتىلەرىن جانە (نەمەسە) سالىق سالۋعا بايلانىستى وبەكتىلەردى تۇزەتۋ «ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى» 2008 جىلعى 5 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن جۇرگىزىلەدى.
3. وسى قاعيدالاردا پايدالانىلاتىن تەرميندەر جانە انىقتامالار:
1) اگەنت – ماقتا تالشىعىن ساتىپ الۋشىنى ىزدەۋ جونىندەگى دەلدالدىق قىزمەتتەردى جۇزەگە اسىراتىن ترەيدەر اگەنتى;
2) اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا – قاعيدالاردا ايقىندالعان اقپارات كوزىنەن الىنعان ماقتا تالشىعىنىڭ باعاسى;
3) اقپارات كوزىنىڭ قولدانىلۋ ءوڭىرى (بۇدان ءارى – اكقو) – وسى اقپارات كوزىنەن الىنعان دەرەكتەرگە قاراي ماقتا تالشىعىنا نارىقتىق باعا بەلگىلەنەتىن گەوگرافيالىق اۋماق;
4) الدىن الا تولەم – جەتكىزىلەتىن تاۋاردىڭ تولەمى ونى جەتكىزۋ ساتىنە دەيىن جۇرگىزىلەتىن فورۆاردتىق كەلىسىمشارت تالاپتارى;
5) بازالىق پورت – ءتيىستى اكقو ءۇشىن جۇكتى اۋىستىرىپ تيەۋدىڭ نەمەسە مەجەلى بازالىق پورت;
6) بازالىق ستانتسيا – ءتيىستى اكقو ءۇشىن جۇكتى اۋىستىرىپ تيەۋ, وتكىزۋ نەمەسە مەجەلى بازالىق تەمىرجول ستانتسياسى;
7) جول بەرىلەتىن اۋىتقۋ – مامىلە باعاسىنىڭ نارىقتىق باعادان جول بەرىلەتىن اۋىتقۋى;
8) قىسقا مەرزىمدى كەلىسىمشارت – 50 پايىزدان كەم الدىن الا تولەمدى الۋ شارتىمەن ماقتا تالشىعىن ەكسپورتتاۋشىمەن جاسالعان جانە (نەمەسە) قولدانىلۋ مەرزىمى 3 ايدان كەم بولاتىن كەلىسىمشارت;
9) مامىلە باعاسى – كەلىسىمشارتتا جانە تاۋارعا ىلەسپە قۇجاتتاردا ايقىندالعان, ول بويىنشا ماقتا تالشىعىن ناقتى وتكىزۋ جۇرگىزىلگەن ماقتا تالشىعىنىڭ باعاسى;
10) نارىقتىق باعا – ديففەرەنتسيالدى ەسكەرە وتىرىپ تۇزەتىلگەن اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا;
11) ساتىپ الۋشى – ەكسپورتتاۋشىدان ماقتا تالشىعىن ساتىپ الاتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بەيرەزيدەنتى);
12) ترەيدەر – تاۋارلاردى ساتىپ الۋ-ساتۋ, جۇمىستاردى ورىنداۋ, قىزمەتتەردى كورسەتۋ كەزىندە ءوز بەتىنشە جانە (نەمەسە) مامىلەگە قاتىسۋشىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا دەلدالدىق فۋنكتسيالاردى جۇزەگە اسىراتىن تۇلعا;
13) فورۆاردتىق كەلىسىمشارت – 50 پايىز جانە ودان كوپ الدىن الا تولەمدى الۋ شارتىمەن ماقتا تالشىعىن ەكسپورتتاۋشىمەن جاسالعان جانە قولدانىلۋ مەرزىمى كەمىندە 3 اي بولاتىن كەلىسىمشارت;
14) ەكسپورتتاۋشى – قازاقستاننان ماقتا تالشىعىن ەكسپورتتايتىن جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا (قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەزيدەنتى);
15) ەكسپەديتور – ديففەرەنتسيالدىڭ كولiكتىك قۇرامداس بولىگىنە كىرەتىن, قانداي دا ءبىر جۇمىستار نەمەسە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر ءتۇرىنىڭ قۇنى تۋرالى دەرەكتەردى ۇسىناتىن ەكسپەديتورلىق كومپانيا.
4. وسى قاعيدالاردا ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسىن ايقىنداۋ ءۇشىن مىناداي اقپارات كوزدەرى پايدالانىلادى:
1) «تسەنا دايدجەست» جۋرنالى جانە «تسەنوۆايا ينفورماتسيا» بيۋللەتەنى («تسەنا دايدجەست» جۋرنالىنا قوسىمشا), («تسەنا-ينفورم» جشق, رەسەي فەدەراتسياسى);
2) «Cotton Outlook» جۋرنالى («Cotlook Limited» اقپارات اگەنتتىگى, ۇلىبريتانيا);
3) Thomson Reuters EIKON جۋرنالى («Thomson Reuters» اقپارات اگەنتتىگى, ۇلىبريتانيا).
2. اقپارات كوزدەرىنىڭ قولدانىلۋ وڭىرلەرى
5. اكقو-ءنى ايقىنداۋ ەكسپورتتاۋشىنىڭ جۇك كەدەن دەكلاراتسياسىندا جانە تاۋارعا ىلەسپە قۇجاتتاردا كورسەتىلگەن جۇك الۋشىنىڭ دەرەكتەرى نەگىزىندە ماقتا تالشىعىنىڭ ءاربىر جەتكىزىلىمى بويىنشا جەكە جۇرگىزىلەدى.
6. ءاربىر اكقو-دە ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسى اتالعان اقپارات كوزىندە جاريالاناتىن باعاعا قاراي ايقىندالادى.
7. «تسەنا دايدجەست» جۋرنالى مەن «تسەنوۆايا ينفورماتسيا» بيۋللەتەنى كوزدەرى ءۇشىن اقپارات كوزىنىڭ قولدانىلۋ ءوڭىرى مىنا ەلدەر بولىپ تابىلادى: رەسەي فەدەراتسياسى, بەلارۋس رەسپۋبليكاسى, مولدوۆا رەسپۋبليكاسى, ۋكراينا جانە لاتۆيا رەسپۋبليكاسى.
8. «Cotton Outlook» جۋرنالى كوزى ءۇشىن اقپارات كوزىنىڭ قولدانىلۋ ءوڭىرى وڭتۇستىك شىعىس ازيا ەلدەرى بولىپ تابىلادى.
9. Thomson Reuters EIKON جۋرنالى كوزى ءۇشىن اقپارات كوزىنىڭ قولدانىلۋ ءوڭىرى ەۋروپا ەلدەرى (باسقا اكقو-دە كورسەتىلگەندەردى قوسپاعاندا) بولىپ تابىلادى.
3. اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان باعالاردى قولدانۋ
10. قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسىن ايقىنداۋ ءۇشىن وسى قاعيدالاردا ايقىندالعان باعالار پايدالانىلادى.
11. ماقتا تالشىعىنىڭ قۇنى اقپارات كوزىندە 1 توننا تازا سالماعى ءۇشىن امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ (بۇدان ءارى – اقش) دوللارىمەن ەمەس, باسقا شامالارمەن كورسەتىلگەن جاعدايلاردا, اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا 1 توننا ءۇشىن ماقتا تالشىعىنىڭ قۇنى اقش دوللارىمەن كورسەتىلەتىندەي ەتىپ, قايتا ەسەپتەلەدى.
12. اقپارات كوزىنەن الىنعان باعانى مامىلە باعاسىنا سايكەستەندىرۋ ءۇشىن اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا ديففەرەنتسيال ارقىلى تۇزەتىلەدى. ءاربىر اقپارات كوزىنىڭ ءوز ديففەرەنتسيال قۇراۋشىلارى بار.
13. مامىلە باعاسى ءاربىر جەتكىزىلىم بويىنشا جەكە ايقىندالادى جانە ءتيىستى اكقو-دە جانە جەتكىزۋ كەزەڭىندە قولدانىلاتىن ءتيىستى كوزدەن الىنعان باعامەن سالىستىرىلادى.
4. ماقتا تالشىعىنىڭ باعاسىن ايقىنداۋ ءتارتىبى
«تسەنا دايدجەست» جۋرنالى مەن «تسەنوۆايا ينفورماتسيا»
بيۋللەتەنى اقپارات كوزىنەن ماقتا تالشىعىنىڭ باعالارىن ايقىنداۋ ءتارتىبى
14. قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعالارىن ايقىنداۋ ءۇشىن رەسەي فەدەراتسياسىنا يمپورتتالاتىن ماقتا تالشىعىنا «تسەنا دايدجەست» جۋرنالىندا جانە «تسەنوۆايا ينفورماتسيا» بيۋللەتەنىندە كورسەتىلگەن «سىرتقى ساۋدا باعالارى» پايدالانىلادى.
15. «تسەنا دايدجەست» جۋرنالىندا جانە «تسەنوۆايا ينفورماتسيا» بيۋللەتەنىندە جاريالانعان باعا اتالعان باسىلىمدا كورسەتىلگەن كەزەڭگە قولدانىلادى.
16. قىسقا مەرزىمدى كەلىسىمشارتتار بويىنشا ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسى ماقتا تالشىعىن تيەپ-جونەلتۋ كەزەڭىندە قولدانىستا بولعان اقپارات كوزىنەن الىنعان باعاعا بايلانىستى ايقىندالادى.
17. فورۆاردتىق كەلىسىمشارتتار بويىنشا ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسى كەلىسىمشارتتى جاساۋ ساتىندە قولدانىستا بولعان اقپارات كوزىنەن الىنعان باعالارعا بايلانىستى ايقىندالادى. كورسەتىلگەن باعا اتالعان فورۆاردتىق كەلىسىمشارت بويىنشا بۇكىل جەتكىزۋ مەرزىمى ىشىندە, بىراق كەلىسىمشارت بويىنشا ءبىرىنشى جەتكىزۋ كۇنىنەن باستاپ التى ايدان ارتىق ەمەس قولدانىستا بولادى. فورفاردتىق كەلىسىمشارت بويىنشا جەتكىزۋ مەرزىمى التى ايدان اسىپ كەتكەن جاعدايدا, كەلىسىلگەن ۋاقىت شەگىنەن اسىپ كەتكەن جەتكىزۋلەر بويىنشا باعالار ماقتا تالشىعىنا مەنشىك قۇقىعى وتكەن كەزەڭدە قولدانىستا بولعان اقپارات كوزىنەن الىنعان باعالار بويىنشا انىقتالادى.
18. قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسىن انىقتاۋ ماقساتىندا «تارالماعان ماقتا تالشىعى» تاقىرىبىندا كورسەتىلگەن, تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنان (بۇدان ءارى – تمد) رەسەي فەدەراتسياسىنا اكەلىنەتىن ماقتا تالشىعىنىڭ ورتاشا ولشەمدى باعاسى ەسەپتەلەدى.
19. تمد-دان اكەلىنەتىن ماقتا تالشىعىنىڭ ورتاشا ولشەمدى باعاسى مىنا فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى: اكب = (ق1 + ق2 +…) / (ك1 + ك2 +…), مۇندا:
اكب – اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا;
ق1, ق2… – «قۇنى, اقش دوللارى» باعانىندا كورسەتىلگەن باعىتتار بويىنشا تمد ەلدەرىنەن اكەلىنگەن ماقتا تالشىعىنىڭ جيىنتىق قۇنى;
ك1, ك2… – «كولەمى» باعانىندا كورسەتىلگەن باعىتتار بويىنشا تمد ەلدەرىنەن اكەلىنگەن ماقتا تالشىعىنىڭ جيىنتىق كولەمى.
«Cotton Outlook» جۋرنالى اقپارات كوزىنەن
ماقتا تالشىعىنىڭ باعاسىن ايقىنداۋ ءتارتىبى
20. قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعالارىن ايقىنداۋ ءۇشىن www.cotlook.com (اقش) سايتىنداعى باعالار پايدالانىلادى.
21. «Cotton Outlook» جۋرنالى اقپارات كوزىندە جاريالانعان ماقتا تالشىعىنىڭ باعاسى جاريالاۋ كۇنىنەن باستالاتىن جانە كەلەسى جاريالاۋ الدىنداعى كۇنى اياقتالاتىن ۋاقىت كەزەڭىندە قولدانىلادى.
22. ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسىن انىقتاۋ ءۇشىن اعىمداعى جىلدىڭ ەگىن شىعىمى ءۇشىن كورسەتىلگەن باعالار پايدالانىلادى.
23. اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا 0,987 كوەففيتسيەنتىنە كوبەيتىلگەن «ا» يندەكسى رەتىندە ايقىندالادى.
24. اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا 22,0463-كە تەڭ «فۋنت ءۇشىن تسەنتتەن» «توننا ءۇشىن دوللارعا» اۋدارۋ كوەففيتسيەنتىنە كوبەيتىلەدى.
25. باعا ماقتا تالشىعىنا مەنشىك قۇقىعىنىڭ اۋىسۋ كۇنىنە ايقىندالادى.
«Thomson Reuters EIKON» جۋرنالى اقپارات كوزىنەن
ماقتا تالشىعىنىڭ باعالارىن ايقىنداۋ ءتارتىبى
26. قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسىن ايقىنداۋ ءۇشىن http://baumwollboerse.de/en (گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى) سايتىنداعى باعالار پايدالانىلادى.
27. «Thomson Reuters EIKON» جۋرنالى اقپارات كوزىندە جاريالانعان ماقتا تالشىعىنىڭ باعاسى وسى جاريالاۋ كۇنىنەن باستالاتىن جانە كەلەسى جاريالاۋ الدىنداعى كۇنى اياقتالاتىن ۋاقىت كەزەڭىندە قولدانىلادى.
28. «Thomson Reuters EIKON» باعالارى بويىنشا قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسىن ەسەپتەۋ ءۇشىن CIF-برەمەننىڭ (گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى) جەتكىزۋى شارتتارىمەن جاريالاناتىن COT BRE CIS SM (Mid Price Close) جانە COT BRE CIS M (Mid Price Close)-دەن الىنعان ورتاشا باعا پايدالانىلادى. كورسەتىلگەن باعالار بولماعان جاعدايدا COT BRE SP SM (Mid Price Close) ورتاشا باعاسى پايدالانىلادى.
29. ەگەر قانداي دا ءبىر ۋاقىت كەزەڭىندە «Thomson Reuters EIKON» جۋرنالى جاريالانىمدارىندا تمد ەلدەرىنەن الىنعان ماقتانىڭ باعالارى بولماسا, وندا نارىقتىق باعانى ەسەپتەۋ ءۇشىن سوڭعى باعا پايدالانىلاتىن بولادى.
30. اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا 22,0463-كە تەڭ «فۋنت ءۇشىن تسەنتتەن» «توننا ءۇشىن دوللارعا» اۋدارۋ كوەففيتسيەنتىنە كوبەيتىلەدى.
31. باعا ماقتا تالشىعىنا مەنشىك قۇقىعىنىڭ اۋىسۋ كۇنىنە ايقىندالادى.
5. ديففەرەنتسيالدى اقپارات كوزدەرى بويىنشا ايقىنداۋ ءتارتىبى
ديففەرەنتسيالدى ەسەپتەۋدىڭ جالپى شارتتارى
32. ديففەرەنتسيالدىڭ قۇرامداس بولىكتەرى قۇجات تۇرىندە, ونىڭ ىشىندە تاۋاردى جەتكىزۋمەن جانە ونى وتكىزۋمەن بايلانىستى شىعىستاردى باپتار بويىنشا ناقتىلاي وتىرىپ, كەلىسىمشارتتارمەن, تولەم قۇجاتتارىمەن جانە (نەمەسە) ەكسپەديتوردىڭ دەرەكتەرىن قوسا العاندا اقپارات كوزدەرىمەن راستالادى.
33. كەلىسىمشارت بويىنشا ساتىپ الۋشى جەڭىلدەتىلگەن سالىق جۇيەسى بار مەملەكەتتە تىركەلگەن زاڭدى تۇلعا بولىپ تابىلاتىن مامىلەلەر بويىنشا ديففەرەنتسيال قولدانىلمايدى.
ديففەرەنتسيالدى ەسەپتەۋ ءتارتىبى
34. ديففەرەنتسيال بارلىق قۇرامداس بولىكتەردى قوسۋ ارقىلى كەلەسى فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
د = كش + ج + تك + اك, مۇندا:
د – ديففەرەنتسيال,
كش – كولىك شىعىستارى,
ج – ساپاسى بازالىقتان ەرەكشەلەنەتىن ماقتا تالشىعىنا قولدانىلاتىن ساپا جونىندەگى جەڭىلدىكتەر,
تك – ترەيدەردىڭ كوميسسياسى,
اك– اگەنتتىڭ كوميسسياسى.
ەسكەرتپە: ەگەر قانداي دا ءبىر اقپارات كوزىنە قاتىستى وسى قاعيدالاردا ديففەرەنتسيالدىڭ قانداي دا ءبىر قۇرامداس بولىگىن قولدانۋ كوزدەلمەسە, وندا «د» ەسەپتەۋ كەزىندە مۇنداي قۇرامداس بولىك ەسكەرىلمەيدى.
35. كش شاماسى (كولىكتىك شىعىستار) ماقتا تالشىعىن ونى جيىپ-قويۋ ورنىنان اقپارات كوزىندە بەلگىلەنگەن جەتكىزۋ بازيسىنە دەيىن تاسىمالداۋمەن بايلانىستى شىعىستاردى قوسۋ ارقىلى ەسەپتەلەدى.
36. ماقتا تالشىعىن جەتكىزۋ شارتتارىنا قاراي كش-عا مامىلە شارتىمەن جانە ءتيىستى اكقو ءۇشىن كورسەتىلگەن بازالىق ستانتسياعا نەمەسە بازالىق پورتقا ماقتا تالشىعىن جەتكىزۋ شارتتارىمەن بايلانىستى, قۇجات تۇرىندە جانە/نەمەسە اقپارات كوزدەرىمەن نەگىزدەلگەن جانە راستالعان ساتىپ الۋشىنىڭ شىعىستارى كىرەدى, وعان:
1) كەدەن وداعىنىڭ شەگىنەن تىس وتكىزىلەتىن ماقتا تالشىعىنا كەدەندىك باجداردى, تولەمدەردى جانە الىمداردى تولەۋ بويىنشا شىعىستار;
2) ماقتا تالشىعىن فيتوسانيتاريالىق رەسىمدەۋ بويىنشا شىعىستار;
3) تاۋاردى بازالىق ستانتسياعا نەمەسە بازالىق پورتقا دەيىن تاسىمالداۋ شىعىستارى (جۇكتى ەكسپەديتسيالاۋ, بوس ۆاگونداردى قايتارۋ, تاۋاردى اۋىستىرىپ تيەۋ, ۆاگونداردى باسقا مەكەنجايعا جىبەرۋ, ستانتسيالىق الىمدار بويىنشا شىعىستاردى قوسا العاندا);
4) ساقتاندىرۋ جۇزەگە اسىرىلعان بولسا, تاۋاردى ساقتاندىرۋ بويىنشا شىعىستار قوسىلادى.
37. كەلىسىمشارت بويىنشا جەتكىزۋ بازيسىنە قاراي ساتۋشىنىڭ كەيبىر شىعىستارى ديففەرەنتسيالدىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلماۋى مۇمكىن.
38. ج ءمانى (ماقتا تالشىعىنىڭ ساپاسى بويىنشا جەڭىلدىكتەر) اقپارات كوزى باعاسىنان مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
ج = اكب * سج, مۇندا:
ج – ماقتا تالشىعىنىڭ ساپاسى بويىنشا جەڭىلدىك,
اكب – اقپارات كوزىنەن الىنعان باعا,
سج – سۇرىپتىق جەڭىلدىك, ول مىناداي ماندەرگە يە: 1-سۇرىپ ءۇشىن – جەڭىلدىك جوق, 2-سۇرىپ ءۇشىن – 4 %; 3-سۇرىپ ءۇشىن – 7 %; 4-سۇرىپ ءۇشىن – 15 %; 5-سۇرىپ ءۇشىن – 40 %.
39. تك ءمانى (ترەيدەردىڭ كوميسسياسى) اقپارات كوزى باعاسىنان 2 % كولەمىندە قابىلدانادى.
40. اك ءمانى (اگەنتتىڭ كوميسسياسى) اقپارات كوزى باعاسىنان 1 % مولشەرىندە قابىلدانادى.
«تسەنا دايدجەست» جۋرنالى جانە «تسەنوۆايا ينفورماتسيا»
بيۋللەتەنى اكقو بويىنشا ديففەرەنتسيالدى ايقىنداۋ ءتارتىبى
41. اتالعان اقپارات كوزى بويىنشا ديففەرەنتسيال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى تيەۋ ستانتسياسىنان وزينكي (رەسەي فەدەراتسياسى) تەمىرجول ستانتسياسىنا دەيىن ەسەپتەلگەن كولىك شىعىستارىنان تۇرادى.
«Cotton Outlook» جۋرنالى اكقو بويىنشا
ديففەرەنتسيالدى ايقىنداۋ ءتارتىبى
42. اتالعان اقپارات كوزى بويىنشا ديففەرەنتسيال:
1) CF-مەجەلى پورت جەتكىزۋ شارتتارىمەن تيەۋ ستانتسياسىنان چيتاگونگ (بانگلادەش حالىق رەسپۋبليكاسى) بازالىق مەجەلى پورتىنا دەيىن ەسەپتەلگەن كولىكتىك شىعىستاردان تۇرادى. جەتكىزىپ بەرۋ ۆلاديۆوستوك (رەسەي فەدەراتسياسى) اۋىستىرىپ تيەۋ بازالىق پورتىنا دەيىن جابىق تەمىرجول ۆاگوندارىمەن جانە ءارى قاراي چيتاگونگ (بانگلادەش حالىق رەسپۋبليكاسى) پورتىنا دەيىن تەڭىز كولىگىمەن جۇرگىزىلەدى;
2) ماقتا تالشىعىنىڭ ساپاسى بويىنشا جەڭىلدىكتەردەن;
3) ترەيدەردىڭ كوميسسياسىنان;
4) اگەنتتىڭ كوميسسياسىنان تۇرادى.
«Thomson Reuters EIKON» جۋرنالى اكقو بويىنشا
ديففەرەنتسيالدى ايقىنداۋ ءتارتىبى
43. اتالعان اقپارات كوزى بويىنشا ديففەرەنتسيال:
1) CIF-برەمەن (گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى) جەتكىزۋ شارتتارىمەن تيەۋ ستانتسياسىنان برەمەن (گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى) قالاسى ستانتسيالارىنىڭ بىرىنە دەيىن ەسەپتەلگەن كولىك شىعىستارىنان تۇرادى. تاسىمالداۋ مارشرۋتى: جابىق تەمىرجول ۆاگوندارىمەن (نەمەسە باسقا كولىك تۇرلەرىمەن) تيەۋ ستانتسياسىنان برەمەن قالاسى ستانتسيالارىنىڭ بىرىنە دەيىن;
2) ماقتا تالشىعىنىڭ ساپاسى بويىنشا جەڭىلدىكتەردەن;
3) ترەيدەردىڭ كوميسسياسىنان;
4) اگەنتتىڭ كوميسسياسىنان تۇرادى.
6. مامىلە باعاسىن ايقىنداۋ كەزىندە جول بەرىلەتىن اۋىتقۋدى قولدانۋ ءتارتىبى
44. ماقتا تالشىعىن ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلىسىمشارتتارى ءۇشىن مامىلە باعاسىنىڭ نارىقتىق باعادان 10 پايىزدان اسىرىلماي اۋىتقۋىنا رۇقسات بەرەتىن جول بەرىلەتىن اۋىتقۋ قاعيداسى قولدانىلادى.
جول بەرىلەتىن اۋىتقۋ ءاربىر جەتكىزۋ بويىنشا بولەك ەسەپتەلەدى.
46. نارىقتىق باعالارى «تسەنا دايدجەست» جۋرنالى جانە «تسەنوۆايا ينفورماتسيا» بيۋللەتەنى اقپارات كوزىنەن الىنعان باعادان ەسەپتەلەتىن ماقتا تالشىعى جەتكىزىلىمدەرىنە رۇقسات ەتىلگەن اۋىتقۋ ءتارتىبى قولدانىلمايدى.
7. مامىلە (وتكىزۋ) باعاسىن نارىقتىق باعامەن سالىستىرۋ ءتارتىبى
47. قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسى بىلايشا ەسەپتەلەدى:
نب = اكب - د, مۇندا
نب – قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسى;
اكب – اقپارات كوزىنىڭ قولدانىلۋ وڭىرىنە سايكەس اقپارات كوزىنەن الىنعان ماقتا تالشىعىنىڭ باعاسى;
د – ديففەرەنتسيال.
كەلىسىمشارت بويىنشا ساتىپ الۋشى جەڭىلدىكتى سالىق سالۋ قولدانىلاتىن مەملەكەتتە تىركەلگەن زاڭدى تۇلعا بولىپ تابىلاتىن مامىلەلەر بويىنشا ديففەرەنتسيال قولدانىلمايدى.
48. ماقتا تالشىعىنىڭ مامىلە باعاسى قازاقستاندىق ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسىنان 10 پايىزدان ارتىق اۋىتقىماۋعا ءتيىس.
نارىقتىق باعا مەن جول بەرىلگەن اۋىتقۋ اراسىنداعى ايىرماشىلىق مامىلە باعاسىنان تومەن بولعان (مب ≥ نب – جا) جاعدايلاردا, مامىلە باعاسىنا جول بەرىلگەن دەپ تانىلادى. نارىقتىق باعا مەن جول بەرىلگەن اۋىتقۋ اراسىنداعى ايىرما مامىلە باعاسىنان جوعارى بولعان (مب < نب – جا) جاعدايلاردا, مامىلە باعاسىنا جول بەرىلمەگەن دەپ تانىلادى, مۇندا:
مب – ساتىپ الۋشىعا مەنشىك قۇقىعى وتكەن كۇندەگى ماقتا تالشىعىنىڭ مامىلە باعاسى;
نب – ساتىپ الۋشىعا مەنشىك قۇقىعى وتكەن كۇندەگى ماقتا تالشىعىنىڭ نارىقتىق باعاسى;
جا – 10%-عا تەڭ جول بەرىلەتىن اۋىتقۋ.
ەسكەرتپە: نارىقتىق باعاسى «تسەنا دايدجەست» جۋرنالى جانە «تسەنوۆايا ينفورماتسيا» بيۋللەتەنى «اقپارات كوزىنەن الىنعان باعالاردان ەسەپتەلەتىن ماقتا تالشىعى جەتكىزىلىمدەرىنە جا = 0.