بۇگىنگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە جاساندى ينتەللەكت (جي) بۇرىنعىدان دا ماڭىزدى قۇرالعا اينالىپ وتىر. ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن مەكتەپتەردە ستۋدەنتتەر وقۋ بارىسىن جەڭىلدەتۋ جانە تاپسىرمالاردى ورىنداۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن كەڭىنەن قولدانادى. دەگەنمەن بۇل قولدانۋ ءاردايىم كاسىبي كومەك پە, الدە دايىن جاۋاپقا تاۋەلدىلىك پە دەگەن سۇراق تۋىندايدى.
حالىقارالىق زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي, ستۋدەنتتەردىڭ ەڭ كوپ قولداناتىن جي-قۇرالى − ChatGPT سياقتى گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكت. الەمدىك ساۋالنامالار بويىنشا ستۋدەنتتەردىڭ شامامەن 86-92%-ى وقۋ جۇمىستارىندا جي-ءدى قولدانادى, بۇل وتە جوعارى كورسەتكىش. مىسالى, ۇلىبريتانيادا جۇرگىزىلگەن ەسەپتە 92% ستۋدەنت جي-ءدى كەيبىر وقۋ تاپسىرمالارى ءۇشىن پايدالانعان دەپ حابارلاندى, ال بۇل كورسەتكىش ءبىر جىلدا 66%-دان 92%-عا دەيىن وسكەنى ايتىلدى.
جي-ءدى ستۋدەنتتەر ءارتۇرلى ماقساتتا قولدانادى. ەڭ باستى قولدانۋ باعىتتارى − اقپارات ىزدەۋ, يدەيالاردى جيناقتاۋ جانە مازمۇندى ءتۇسىندىرۋ. ءبىر دەرەك بويىنشا, ستۋدەنتتەردىڭ 54%-ى جي-ءدى زەرتتەۋ جانە جاڭانى ۇيرەنۋ ءۇشىن, 33%-ى اقپاراتتى قىسقاشا ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن, ال 28%-ى جازبا جۇمىستارىن جاقسارتۋ ءۇشىن قولدانادى.
جاساندى ينتەللەكت مۇعالىمنىڭ جۇمىسىن قالاي جەڭىلدەتەدى؟
جاساندى ينتەللەكتىنى وقۋ پروتسەسىندە قولدانۋدىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى:
ۋاقىتتى ۇنەمدەۋ جانە تاپسىرمانى جىلدام ورىنداۋ,
وقۋ ماتەريالىنىڭ ماعىناسىن ءتۇسىنۋ
جوبا نەمەسە تاپسىرمانىڭ العاشقى نۇسقاسىن جاساۋعا كومەكتەسۋ.
وسىعان قاراماستان, كەيبىر زەرتتەۋلەر ستۋدەنتتەردىڭ ەش وزگەرتپەي جي بەرگەن جاۋابىن ءوز جۇمىسى رەتىندە تاپسىراتىنىن كورسەتەدى. بۇل اكادەميالىق ادالدىق سۇراقتارىن تۋدىرادى. مىسالى, ءبىر دەرەك بويىنشا ستۋدەنتتەردىڭ شامامەن 19%-ى جي-دەن الىنعان كونتەنتتى وڭدەمەي تاپسىرمالارىندا پايدالانادى.
تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى قانداي جوبالار جۇزەگە اسادى؟
جاساندى ينتەللەكتىنىڭ قولدانىسى جاعىمدى اسەر دە تۋعىزادى. كەيبىر زەرتتەۋلەر كورسەتكەندەي, جي-ءدى وقۋ پروتسەسىنە ەنگىزگەن ستۋدەنتتەر وقۋ ناتيجەلەرىن جاقسارتۋدا ايتارلىقتاي ناتيجە كورسەتكەن, كەيبىر جاعدايلاردا تەست ناتيجەلەرى ءداستۇرلى ادىسكە قاراعاندا جوعارى ەكەنىن بايقاعان. دەگەنمەن مۇنداي ناتيجەلەردە ستۋدەنتتىڭ جي-مەن ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋ داعدىسى, جاۋاپكەرشىلىك پەن سىني ويلاۋ قابىلەتى ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
بۇل ۇردىسكە قاتىستى قارسى پىكىرلەر دە بار. كەيبىر ەلدەردە ۋنيۆەرسيتەتتەر جي-ءدى جاۋاپتاردى ىلگەرىلەتەتىن قۇرال رەتىندە قاراستىرىپ, اكادەميالىق ادالدىقتى ساقتاۋ ءۇشىن ەمتيحانداردى وزگەرتۋ نەمەسە باقىلاۋدا ۇستاۋ قاجەتتىگىن ايتىپ وتىر. ماسەلەن, اۆستراليا ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ كەيبىرى ستۋدەنتتەردىڭ 80-90%-ى جي-ءدى تاپسىرمالاردى ورىنداۋدا قولدانادى دەپ ەسەپتەيدى, بۇل جاعداي ءبىلىم ساپاسىنا قاۋىپ توندىرەدى دەگەن پىكىرلەرگە اكەلگەن.
جاساندى ينتەللەكت جاڭىلسا, كىم جاۋاپتى؟
وسى سەبەپتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ ماسەلەسى ەكى جاقتى: ول وقۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتىپ, اقپاراتقا قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرادى, بىراق كەيدە ستۋدەنتتەردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتتەرىن دامىتۋدى شەكتەپ, دايىن جاۋاپقا تاۋەلدىلىكتى كۇشەيتە الادى.سوندىقتان كوپ وقۋ ورىندارى جي كومەكشى قۇرال رەتىندە پايدالانۋ ەرەجەلەرىن ەنگىزىپ, اكادەميالىق ادالدىقتى ساقتاۋعا باعىتتالعان ساياساتتار ازىرلەپ جاتىر. قورىتا كەلگەندە, جاساندى ينتەللەكت ستۋدەنتتەرگە كومەكشى قۇرال رەتىندە ۇلكەن پوتەنتسيال ۇسىنادى, ول اقپاراتتى تەز ىزدەۋگە, تۇسىنۋگە جانە ۇيىمداستىرۋعا كومەكتەسەدى. دەگەنمەن ءونىڭ دال دايىن جاۋاپ كوزىنە اينالۋى ستۋدەنتتىڭ ءوز ءبىلىمى مەن داعدىلارىن دامىتۋ قاعيداتىن السىرەتپەۋى ءتيىس. سول سەبەپتى جاساندى ينتەللەكتىنى جاۋاپكەرشىلىكپەن جانە سىني ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋ ماقساتىندا قولدانۋ بۇگىنگى ستۋدەنتتەردىڭ وقۋ تاجىريبەسىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالىپ وتىر.
الۋا مۇراتحانقىزى,
ەۇۋ ستۋدەنتى