«بىلتىر 40 ەدى, بيىل 60 بولدى». كەشەگى وبلىستىق ءداستۇرلى اگروكەڭەستە اۋىل شارۋاشىلىعىن كووپەراتسيالاۋعا قاتىستى وسىنداي دەرەك كەلتىرىلدى. ۇلگىلىلەر قاتارىندا «ميراس جەر» جشس اتالىپ ءوتتى. ءبىز ىلە-شالا زەرەندى اۋدانىنداعى وسى شارۋاشىلىققا كەلگەنبىز.
كوكتەمگى دالا جۇمىستارى №33-1 القاپتان باستالعان ەكەن. باس اگرونوم جۇمابەك يسين «نيۆاسىن» قۇيىنداتىپ دىتتەگەن جەرگە زاماتتا جەتكىزدى. قازداي تىزىلگەن ءتورت اگرەگات ءبىر ىرعاقپەن ساپ تۇزەپ كەلەدى. اڭگىمەنىڭ ءبارىن جۇمابەك باستاپ وتىر. جىميىپ قويامىز. «تراكتورلاردى كىدىرتىپ, جۇمىستى توقتاتپاڭىزدارشى», دەگەنى عوي.
«بەلارۋسىنا» 24 مەترلىك تىرما تىركەگەن الدىڭعى اگرەگاتتاعى سەرگەي ليامين بيىل ديقاندىقتاعى جيىرماسىنشى كوكتەمىنە كىرىسكەن. اگروكارتالىق ەرەكشەلىككە جانە جۇمىس جوسپارىنا ساي بۇل جىگىت اۋىسىم سايىن جوعارى ونىمدىلىكتەن تۇسكەن ەمەس. كەلەسى قاپتالداعى اكەلى-بالالى ۆلاديمير مەن سەرگەي بيتنەردىڭ دە ەكپىنى قاتتى. تاجىريبەلى مەحانيزاتور ۆلاديمير جانىمىزدان وتە بەرىپ, قولىن بۇلعاپ, سالەمدەسۋدىڭ يشاراسىن جاسادى. جۇزىندەگى جىلىلىققا قاراعاندا ىلعال جابۋداعى ىقىلاسى جوعارى ەكەندىگى, كوكتەم بەرەكەسىنەن ءۇمىت ارتاتىندىعى بايقالادى.
القاپتى اينالىپ شىققانىمىزشا ورازباي سالىقوۆ پەن بولات كوكين باسقارعان امەريكالىق «شتايگەر» جانە «ماگنۋم» تراكتورلارى دا كەلىپ جەتتى. بۇلاردىڭ مىندەتى – گەرمانيالىق كەڭ الىمدى «لەنكەن» ديسك-كۋلتيۆاتورلارمەن تىرمالاۋدان كەيىنگى جەر وڭدەۋ. اگرونومنىڭ ايتۋىنشا, ەكى اۋىسىمداعى جۇمىس تاياۋدا اياقتالىپ, تۇقىم سەبىلە باستايدى. ياعني, شارۋاشىلىق بيىلعى كوكتەمدە 3200 گەكتارعا ءداندى داقىلدار ورنالاستىرۋدى دەر كەزىندە اياقتاپ شىقپاق. بۇكىل القاپتىڭ 20 پايىزى تەرەڭدەتىپ وڭدەلگەن پار ەكەن.
وسى ورايدا, «ميراس جەر» بىلتىر ءار گەكتاردان 15 تسەنتنەردەن استىق جيناعانىن, الداعى كۇزدىڭ بەرەكەسى ودان كەم تۇسپەيتىنىن ايتقىمىز كەلەدى. مامانداردىڭ دەرەگى وعان بەرىك نەگىز بارلىعىن العا تارتادى. جىل ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى ءار گەكتارعا 125 كيلو تۇقىم سەبۋ جوسپارلانعان. بۇل ولشەمدەگى تۇقىم قورى تازالانىپ, دارىلەنىپ دايىن تۇر. سونداي-اق, ەگىنشىلىك مادەنيەتىن كوتەرۋ نيەتىندەگى سەرىكتەستىك وبلىستاعى ەليتالى تۇقىم شارۋاشىلىقتارىنان جوعارى سۇرىپتاعى قور جيناقتاپتى.
ءتۇس اۋا شارۋاشىلىقتىڭ ورتالىق قونىسى مولودەجنىي اۋىلىنا كەلدىك. باس اگرونوم بىردەن ماشينا-تراكتور پاركىنە باستادى. «ميراس جەردىڭ» ديرەكتورى نىعمەت حاسەنوۆ وسىندا ەكەن. كەڭسەدە وتىراتىن ۋاقىت ەمەس. اڭگىمە تەتىگى ەندى تارقاتىلدى. نىعمەت تىلەگەن ۇلىنا ساپار ماقساتىنا قاتىستى سۇراقتارىمىزدى قويا باستادىق.
– «قازاگرو» حولدينگىنىڭ قاناتقاقتى جوباسى نەگىزىندە ايماقتىق اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسياسىنا بىرىگۋدى ءجون كوردىك, – دەيدى جشس باسشىسى ن.حاسەنوۆ. – ونىڭ ءوزىمىز سايلاعان ۇيلەستىرۋشى ورگانى, بەس ادامنان تۇراتىن باقىلاۋ كەڭەسى بار. بۇلاردىڭ بارلىعى اينالاسى ەكى-ءۇش جىلدا سانى 60-قا جەتكەن تاۋار وندىرۋشىلەرگە ەسەپتى. بارلىق ماسەلە جالپى جينالىستا شەشىلەدى. جۇمىستىڭ جاريالىلىعى, اشىقتىعى, ادالدىق قاعيداتتارى ءبىزدىڭ مۇددەمىزگە ساي كەلەدى. ونىڭ پايدالىلىعىن ەكى جىلدىق تاجىريبەمىزدەن كورىپ وتىرمىز.
ديرەكتوردىڭ ءسوز اۋانىنان كەشەگى شارۋانىڭ بۇگىنگى ساراپشى-مەنەدجەرگە, ۋاقىت اعىمىنداعى اگروبيزنەس وكىلىنە اينالعانىن بايقادىق. كووپەراتسيا, ەڭ الدىمەن, اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنە ءتيىمدى ەكەندىگى ايتىلدى. ۇيىم قاتارىنا قاتاڭ ىرىكتەۋ تارتىبىمەن مۇشە بولا الاسىز. بۇل ءۇشىن سالاداعى كەمىندە بەس جىلدىق جەمىستى جۇمىسىڭىز بولۋى كەرەك. ءبىر جاقسىسى, اقشا ىزدەپ, بانكتەردى جاعالامايسىز, شەتىن ماسەلە سانالىپ كەلگەن كەپىلزات تابۋعا دا الاڭدامايسىز. التىن ۋاقىتتى زايا كەتىرمەي-اق, «قازاگرو» ارقىلى ءتيىستى قارجىعا قول جەتكىزۋگە بولادى. بۇل ءۇشىن, ارينە, مونيتورينگ جاسالادى. ماسەلەن, «ميراس جەر» ءوزىنىڭ 5 مىڭ گەكتار جەرىنىڭ ءار گەكتارىنا 12 مىڭ تەڭگەدەن ەسەپتەپ 60 ميلليون تەڭگە قارجىنى استانا بانكىنەن الا الادى. نەسيە 7,41 جىلدىق پايىزبەن بەرىلەدى. وسى رەتتە, نىعمەت تىلەگەن ۇلى وزدەرى العان قارجىنى مەرزىمىنەن بۇرىن وتەۋ ەسەبىنەن پايىزدىق ۇستەمەنى ءبىرشاما تومەندەتىپ وتىرعانىن ايتادى. تاعى ءبىر ەسكە سالا كەتەتىن جاعداي, ايماقتىق اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتسياسىنىڭ مۇشەسى تاپسىرىس بەرگەن نەسيە قارجىسىنىڭ 10 پايىزى كولەمىندە پايلىق جارنا تولەيتىندىگى. بۇل ءوزارا سەنىمدىلىكتى ءارى ۇيىم بەدەلىن نىعايتادى.
قوشتاسار ساتتە ءبىر شوكىم بۇلت ءۇيىرىلىپ, سىركىرەپ جاڭبىر جاۋا باستادى. الاكوڭىل ديقان اسپانعا قارايدى...
باقبەرگەن امالبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى,
زەرەندى اۋدانى