وڭىردە قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە قاتىسىپ جۇرگەن ەڭبەك ارداگەرلەر از ەمەس. ولار ونەگەلى ومىرىمەن, ەلىمىزگە سىڭىرگەن ەڭبەگىمەن قۇرمەتكە بولەنگەن جاندار. سونىڭ ءبىرى قازاقستان رەسپۋبليكاسى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم كەڭەسىنىڭ اقتوبە وبلىسى بويىنشا توراعاسى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى كەلدىباي ەسپاعامبەتوۆ دەسەك قاتەلەسپەسپىز. ءار كەزدەسكەن سايىن ومىرىمىزگە قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەرگە وزىندىك وي-پىكىرىن, پايىمىن ايقىن اڭعارتاتىن كەلدىباي اعامىزدى الەمدە ورىن الىپ وتىرعان ساياسي جاعداي جايلى سوزگە تارتقانبىز.
– كەلدەكە, الەمدەگى قازىرگى قالىپتاسقان ساياسي جاعدايعا كوزقاراسىڭىز قانداي؟
– مەن ساياساتكەر ەمەسپىن. دەگەنمەن, ءومىردە بولىپ جاتقان وقيعالاردى اڭعارىپ وتىرۋعا داعدىلانعانمىن. الەمدە بولىپ جاتقان قارجى داعدارىسى, قىرعي-قاباق تەكەتىرەستەر بەيبىت ءومىردىڭ بەرەكەسىنە سالقىنىن تيگىزۋدە. مەملەكەتتەر اراسىندا كەرەعار كەلىسپەۋشىلىكتەر بولىپ جاتقانىن دا كورىپ وتىرمىز. مۇنىڭ بەيبىت قاتار ءومىر سۇرۋگە كەدەرگىسى بولارى شىندىق. سوعىس ءورتى تۇتانىپ كەتكەن ەلدەر دە بار. قانداي دا قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ حالىققا پايداسى جوق. ءبىزدىڭ ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇدايى بەيبىتشىلىكتى جاقتاعان داۋسى انىق ەستىلەدى. قاي مەملەكەتكە بارماسىن دوستىق نيەتىن, بەيبىت ساياساتىن ۇسىنادى. ءتىپتى, قىرعي-قاباق ەلدەر اراسىندا ارااعايىندىق جاساپ ءجۇرگەنىن دە بىلەمىز. مەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن وسىنداي ۇستانىمدارى ءۇشىن وزگەلەردەن كوش ىلگەرى قويامىن. ەلىمىزدە ءار الۋان ءدىن وكىلدەرىنىڭ باسىن استانادا الدەنەشە رەت قوسۋى, سەمەي پوليگونىنداعى سىناقتاردى توقتاتىپ, قازاقستاندى يادرولىق قارۋسىز ەلگە اينالدىرۋى, سوڭعى جىلدارداعى ەكونوميكالىق, كەدەندىك وداقتار قۇرۋعا باستاماشى بولۋى ەلباسىنىڭ تەك ەلىمىزدەگى عانا ەمەس, الەمدەگى تۇراقتىلىقتىڭ تۇعىرىن بەكىتۋگە دەگەن ەڭبەگى دەپ باعالاۋ كەرەك. ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ 2010 جىلعى استانا ءسامميتى, الدا ءوتكىزىلەتىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى دە وسىنداي ىرگەلى ويلاردىڭ جەمىسى دەۋ ورىندى.
– سوعىستىڭ بەتىن اۋلاق قىلسىن, دەگەنمەن, الەمدە تىنىشسىزدىق ورىن الىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس قوي.
– ءيا, الەم قازىر تىنىشسىز بولىپ بارادى. قارۋلى قاقتىعىستاردان قاشقان بوسقىندار ماسەلەسى وزەكتى بولا تۇسۋدە. ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمنىڭ بەلەڭ الۋى دا قاۋىپتەندىرەدى. جاھاندىق سوعىستىڭ قاۋپى دە جوق ەمەس. وسىنىڭ بارلىعى الەم ەلدەرىنىڭ ءبىر ىمىراعا كەلۋى كەرەكتىگىن العا تارتادى. وسىنداي شەتىن ماسەلەنى شەشۋدە ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىڭ يدەيالار, تىنىمسىز ىستەرگە ۇيىتقى بولىپ جۇرگەنى ءبىزدىڭ بويىمىزدا ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتادى. قارۋلى قاقتىعىستاردىڭ الدىن الۋعا باستاماشى بولۋى, ولاردى بولدىرماۋدىڭ جولدارىن ۇسىنۋى ن.نازارباەۆتىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ساياساتكەر ەكەنىن ايقىن اڭعارتادى. كۇنى كەشە قازاقستان مەن اقش پرەزيدەنتتەرى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن باراك وبامانىڭ يادرولىق قاۋىپسىزدىك پەن تاراتپاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى بىرلەسكەن مالىمدەمە جاساۋىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى. مالىمدەمەدە «...تاراپتار يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى وقۋ ورتالىعىن قۇرۋ ىسىنە بىرلەسكەن كۇش-جىگەر جۇمسالىپ وتىرعانىن قاناعاتتانۋشىلىقپەن اتاپ ءوتتى. ورتالىقتا يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ سالاسىندا ماتەريالداردى قورعاۋ, باقىلاۋ جانە ەسەپكە الۋ ترەنيگتەرىن, يادرولىق جانە باسقا راديواكتيۆتى ماتەريالداردىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى ءىس-قيمىل ترەنينگتەرىن وتكىزەتىن بولادى. ورتالىق قۇرىلىسى 2015 جىلدىڭ اياعىندا باستالدى, ول 2016 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەتىن بولادى», – دەپ ناقتى ايتىلعان. مۇنىڭ ءوزى يادرولىق ماتەريالداردىڭ باقىلاۋدا ۇستالۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىن شارا ەكەنى ءسوزسىز. جالپى, يادرولىق قارۋدان باس تارتقان قازاقستاننىڭ باستاماسى قۋاتتى ەلدەردىڭ بارىنە دە ونەگە بولۋى ءتيىس. بۇل ادامزاتتىڭ بولاشاعى ءۇشىن قاجەت ۇستانىم. بۇگىنگى تاڭدا الەم ءوزارا ىنتىماق پەن بەيبىت قاتىناسقا ءزارۋ. سوندىقتان الەم جۇرتشىلىعىنىڭ ءوزارا تۇسىنىستىگى مەن تاتۋلىعى باستى ماسەلە بولىپ تابىلادى. بۇعان وركەنيەتتى, دامىعان, قۋاتتى مەملەكەتتەر ۇيىتقى بولۋى كەرەك. ءار مەملەكەتتىڭ ساياسات «كورپەسىن» وزىنە قاراي تارتقىلاۋى تۇراقتىلىققا اپارماسى انىق.
اڭگىمەلەسكەن
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.