ءاسىلى, ءار ادامنىڭ بويىندا قانداي دا ءبىر قاسيەت بولادى. سول قاسيەتتى دەر كەزىندە ۇستاپ, جۇرە كەلە باعالاي, باعامداي بىلسە اللا ءتۇرلى سەبەپتەرمەن جولىن اشىپ تۇراتىنى تاعى بار. ءبىر مۇشەل جاسىندا ەل اۋزىنا ءىلىنىپ, قاسيەتتىلىگى ۇرپاقتان ۇرپاققا ايتىلىپ كەلە جاتقانداردىڭ ءبىرى كوتەن ءتاۋىپ. ەل اۋزىنان جيىلعان دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ءتاۋىپ جەتىسۋدىڭ جەتى وزەنىنىڭ ءبىرى لەپسىنىڭ بويىندا ءومىر ءسۇرىپ پەشەنەسىنە جازىلعان ەمشىلىك, كورىپكەلدىك, جاۋىرىنمەن اشاتىن بولجامشىلىق, باقسىلىق, قوبىزشىلىق سەكىلدى قۇدىرەتتىڭ كۇشىمەن قونعان قاسيەتتى باعالاپتى. جاۋگەرشىلىك زاماندا قيىندىقتارعا مويىماي ەل سۇيەنىشىنە, اقىلشىسىنا اينالىپتى. ءسويتىپ, حالىق جادىندا جازىلىپ قالىپتى. «جەتىسۋ ەنتسيكلوپەدياسىندا» «كوتەن ءتاۋىپ, جالاڭاش اۋليە (1709-1810) – جەتىسۋ وڭىرىنە بەلگىلى ەمشى, كورىپكەل. ەل اۋزىنداعى اڭگىمەلەردە ابىلاي حاننىڭ ءۇش اۋليەسىنىڭ ءبىرى دەلىنەدى. كەزىندە ايگىلى بوگەنباي باتىردىڭ جاۋ نايزاسىنان بولعان اۋىر جاراقاتىن اۋليە ەمدەپ جازعان. لەپسى كەنتىنەن 28 شاقىرىم جەردە قىسقاش تاۋىنىڭ بوكتەرىندەگى جىڭعىل, سەكسەۋىلدەن سالىنعان بۇرىنعى زيراتىنىڭ ورنىنا 1994 جىلى كەسەنە تۇرعىزىلدى» دەپ جازىلعان.
كوتەن ءتاۋىپتىڭ تاعى ءبىر قىرى شىن كوڭىلىمەن سىيىنىپ, قازاقى ىرىممەن زيراتىنا كەلگەن ادامنىڭ ومىردە جولى اشىلادى ەكەن. وعان دالەلدى الىستان ىزدەمەي بۇگىندە جوعارى لاۋازىمدى قىزمەت ىستەپ, تاسى ورگە دومالاپ تۇرعان ءبىر ازاماتتى ايتۋعا بولادى. ول كوتەن ءتاۋىپ ارۋاعىنا ءتاۋ ەتكەن سوڭ جولى اشىلىپ, بۇگىنگى بيىككە كوتەرىلگەنىن حالىق ايتىپ ءجۇر.
جالپى, تاريحتا كوتەن ءتاۋىپ ەسىمدى ەكى كىسى بولعان. ەكەۋىنىڭ دە سۇيەكتەرى جەتىسۋدا جاتىر. ءبىرى الماتى وبلىسى, اقسۋ وزەنى بويىنداعى ماتاي رۋىنان شىققان ەمشى كوتەن ءتاۋىپ بايعوتان ۇلى. ول كىسىنىڭ ەمشىلىگى سول ۇنەمى ات ۇستىندە جۇرگەندىكتەن تىك ىشەك اۋرۋىنا دۋشار بولاتىن قابانباي باتىردىڭ جاۋىنگەرلەرىن ەمدەگەن ەكەن. ال ەكىنشىسى وسى ماقالاعا ارقاۋ بولىپ وتىرعان سادىر رۋىنان شىققان ايگىلى كوتەن ءتاۋىپ قوڭىرباي ۇلى. بۇل كىسىنىڭ اسقان قوبىزشى بولىپ, ءتىپتى ءبىر الامان بايگەگە قوبىزىن قوسىپ باس بايگەنى ۇتىپ العانى, قازاقتار مەن جوڭعارلاردىڭ اراسىنداعى شەشۋشى ءبىر سوعىس الدىندا جوڭعاردىڭ اسكەري بەكىنىسىنىڭ عانا توبەسىنە اسپاننان قارا بۇلتتى ءۇيىرىلتىپ نوسەرلەتە جاۋىن جاۋعىزىپ, قۇتىن قاشىرعانى, سول جوڭعارلاردىڭ ساۋەگەيلەرىنىڭ مىسىن باسىپ وتىرعانى, سىرقاتىنا ەم ىزدەپ الىس-جاقىننان ءتىپتى, سىر بويىنان جەتىسۋعا جەتكەن ناۋقاسقا ءبىر جاساعان ەمى قونعانى تۋرالى اقيقاتتار قارا سوزبەن دە ولەڭ ورنەكتەرىمەن بۇگىنگى كۇنگە جەتكەن. سونىڭ ءبارىن ءسۇزىپ الىپ توبىقتاي ءتۇيىن جاساعاندا, ءوز زامانىندا ەلى, جەرى ءۇشىن ايانباعان كوتەن ءتاۋىپ قوڭىرباي ۇلى اتتى اۋليەگە بۇگىنگى ۇرپاق قانداي قۇرمەت كورسەتە الدى دەگەن ساۋال الدان شىعادى. جۋىردا تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇرعىنى ارعىنعازى سىزدىقوۆ الماتى وبلىسى, سارقان اۋدانى, قاراشىعان اۋىلدىق وكرۋگى, مۇقان تولەباەۆ اۋىلىنىڭ 22 قارياسى باس قوسىپ, وسى ەلدى مەكەندە پايدالانىلماي بوس تۇرعان بالاباقشا عيماراتىن حالىق قاجەتتىلىگى ءۇشىن اللانىڭ جەردەگى ءۇيى كوتەن ءتاۋىپ اتىنداعى مەشىتكە اينالدىرۋ جونىندە ءتيىستى ورىندارعا ۇسىنىس تۇسىرگەندەرىن ايتتى. قارجىلاي كومەك كورسەتۋگە نيەت ەتكەن ازاماتتار بولسا ج/ك «كوتەن ءتاۋىپ اتا» دەگەن دوڭگەلەك ءمورى بار ەسەپ شوت اشىلعان № KZ 659982 TB 0000305710 بيك بانك : TSESKZKA بين بانك: 130241000992 تالدىقورعان قالاسى او «تسەسنا بانك»). قورىتا ايتقاندا, وسىناۋ يگىلىكتى ىستەن ءيمانجۇزدى جاندار شەت قالماس دەپ ويلايمىز. مۇندايدا ىسكە ساتتىلىك تىلەپ تىلەۋقور بولا ءبىلۋ دە ادامي قۇندىلىقتى تانىتارى انىق.
نۇربول الدىباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى وبلىسى.