• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
12 ناۋرىز, 2015

*سەزگە قاتىسۋشىلار لەبىزى

614 رەت
كورسەتىلدى

قۇدايبەرگەن ەرجان, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى: – سەزدە ەلباسى, پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىن پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا ۇمىتكەر ەتىپ ۇسىنعان پارتيالاس ارىپتەستەرىنىڭ  تىلەكتەرىن  قابىل الىپ,  سايلاۋعا تۇسەتىنىن مالىمدەدى. بۇل ءبىزدىڭ پارتيامىز ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش دەپ سانايمىن. ەندى الداعى ۋاقىتتا بولاتىن سايلاۋدا دا ونىڭ ايقىن باسىمدىلىقپەن جەڭىپ شىعاتىنىنا ءسوزسىز سەنەمىن. ويتكەنى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وسى ۋاقىتقا دەيىن ەلىمىزدى بەيبىت دامۋ جولىمەن الىپ كەلە جاتىر. حالىق اراسىنداعى كەلىسىم مەن ءوزارا سەنىمدى دە ورناتا ءبىلدى, سونىڭ ارقاسىندا قازاقستان تۇراقتى تۇردە بيىك ەكونوميكالىق تابىستارعا جەتىپ كەلەدى. ەندى بۇگىنگى سوزىندە جاڭا ماقساتتارعا قول جەتكىزەتىنىمىزدى اشىپ ايتتى. بۇل ماقساتتار دا قازاقستان قوعامىن العا جىلجىتىپ, دەموكراتيالىق دامۋ جولىندا بيىك تابىستارعا جەتكىزەرى ءسوزسىز. مۇرات قالماتاەۆ, زاپاستاعى گەنەرال-مايور, اۋ­عان سوعىسىنىڭ ارداگەرى: – بۇگىنگىدەي الماعايىپ زاماندا ەلدى الداعى ۋاقىتتا دا نۇرسۇلتان نازارباەۆ سياقتى سەنىمدى, بىلىكتى  ادامنىڭ باسقارۋى ىقتيمال ەكەنىنە  قۋانىپ تۇرعان جايىمىز بار. ول جاڭا عانا «نۇر وتان» پارتياسىنداعى سەرىكتەرىنىڭ ۇسىنىسىن قابىل الىپ, پرەزيدەنتتىككە كانديدات بولاتىنىن جاريالادى. «دوستارىمنان جاقسىلىق كۇتپەس ەدىم, بىلە تۇرا ءمىنىمدى سىناماسا. ومىرىمە كوڭىلىم بىتپەس ەدى, مەن ولگەندە بىرەۋلەر جىلاماسا. ۇلكەندەردەن اقىلدى كۇتپەس ەدىم, دۇرىس ءسوزدى ايتا الماي بۇلاڭداسا», دەگەن ءسوز بار. سول سياقتى ەلباسى تۋرالى دا جۇرت ءارتۇرلى سوزدەر ايتۋى مۇمكىن, بىراق ۇلكەن اۋقىمدا الىپ قاراعاندا, نۇرسۇلتان نازارباەۆ – ەلدى دۇرىس باسقارىپ كەلە جاتقان ادام. ەندى الداعى سايلاۋعا دا تۇسۋگە نيەت ەتكەنىن قولدايمىن. جاڭا ول ءوزىنىڭ ۇمىتكەر رەتىندەگى باعدارلاماسىن جاريالادى. سونىڭ ىشىندە ماعان شىنايى مەملەكەت پەن شىنشىل سوتقا قول جەتكىزۋىمىز كەرەك دەگەن ءسوزى قاتتى ۇنادى. ادىلەتتى قوعام وسى ەكەۋى شىنشىل بولعاندا عانا ورنايتىنى ءسوزسىز. ال بۇگىنگى كۇنى ءبىزدىڭ ادىلەتتى قوعامعا ءزارۋ ەكەنىمىزدى جاسىرۋدىڭ دا ءجونى جوق. اسەمگۇل جاسان, استانا مەديتسينا ۋنيۆەر­سي­تەتىنىڭ ءى كۋرس ستۋدەنتى: – بۇگىنگىدەي ايتۋلى فورۋمعا قاتىسقانىم ءۇشىن مەن ءوزىمدى باقىتتى سەزىنىپ تۇرمىن. جان-جاعىمنىڭ ءبارى بۇرىن تەلەۆيزوردان عانا كورەتىن ەلىمىزدىڭ تانىمال ادامدارى, اتاقتى اعالار مەن اپالار. ولارمەن قاتار وتىرىپ, سەزد دەلەگاتى بولۋدىڭ ءوزى ءبىر باقىت ەمەس پە؟ مەن بيىل عانا اتىراۋ وبلىسىنان كەلىپ, مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنە گرانتپەن وقۋعا ءتۇستىم. نارىقتىق ەكونوميكانىڭ كەزىندە جاقسى وقىعان جاستارعا وسىنداي قامقورلىقتىڭ كورسەتىلۋى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ادىلەتتى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا دەپ سانايمىن. سوندىقتان دا باسقا ىستەرىمەن قاتار, مەن ول كىسىنى وسى ءۇشىن قۇرمەت تۇتىپ, سىيلايمىن. بۇگىن ەلباسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋىنا پارتيا اتىنان تۇسۋگە ۋادە بەرگەندىگى مەنى دە  قۋانتتى. سونىمەن بىرگە, ول ءوزىنىڭ سوزىندە الداعى ۋاقىتتا اتقارىلاتىن ىستەردىڭ باعدارلاماسىن ايتىپ بەردى. سونىڭ ىشىندە ماعان قازاقستاندىقتاردىڭ ءبىرتۇتاس بولۋى جولىندا ەڭبەك ەتەتىنىن ايتقانى ۇنادى. ءبىزدىڭ شىن مانىندە ءوزارا الاۋىز بولماي, ءبىرتۇتاس حالىق بولساق قانا بيىك تابىستارعا جەتەتىنىمىز انىق. ءانۋار وماروۆ, قاراعاندى وبلىسىنداعى ءسات­باەۆ قالاسىنىڭ اكىمى: – پارتيانىڭ سەزى قاشاندا – اسا ماڭىزدى ساياسي وقيعا. ونىڭ ۇستىنە, بۇگىنگى سەزدە پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ الداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا ۇمىتكەر رەتىندە «نۇر وتاننىڭ» اتىنان ءتۇسۋ جونىندەگى ۇسىنىستى قابىلداعانى حالقىمىز ءۇشىن قۋانىشتى حابار دەپ سانايمىن. ويتكەنى, بۇگىنگىدەي داعدارىستى كەزەڭدە ەلدىڭ باسىندا ن.نازارباەۆتاي سەنىمدى تۇلعانىڭ وتىرعانىنان ءبارىمىز دە ۇتامىز. ايتپەسە پوپۋليستىك ۇراندار كوتەرىپ, ءىس جۇزىندە حالىقتى ۇيىتا الماي نە ەلدە, نە ەكونوميكادا بەرەكە قالدىرمايتىنداردىڭ وكىمەت باسىنا كەلگەنىنەن كەيبىر كورشىلەرىمىزدىڭ زارداپ شەگىپ وتىرعانىن كورىپ وتىرمىز. بۇگىنگى سوزىندە ەلباسى دەموكراتيا تۋرالى وتە جاقسى پىكىرلەر ايتتى. باتىس ەلدەرى تاۋەلسىزدىگىن ەندى العان شىعىس ەلدەرىندەگى دەموكراتيانىڭ تەك وزدەرىنىكىندەي بولعانىن قالايدى دەيدى, ال بىزدە قالىپتاسقان مەنتاليتەت وندايعا دايىن ەمەس ەكەنىن پرەزيدەنت وتە دالەلدى ارگۋمەنتتەرمەن اتاپ بەردى. ولار, ءتىپتى, بۇگىنگى كۇنى دامۋدىڭ جوعارى ساتىسىنا دەيىن كوتەرىلىپ وتىرعان سينگاپۋر, مالايزيا جانە ت.ب. ەلدەردى دە سىنايتىن كورىنەدى.  ال ءبىز ءوز ەرەكشەلىگىمىزدى ەسكەرىپ, ەلدەگى دەموكراتيانى دامىتا بەرەتىن بولامىز, دەدى پرەزيدەنت. جاندوس اۋباكىر, سەمەي قالاسىنداعى اباي مۋزەيى كەشەنىنىڭ ديرەكتورى: – مەن بۇگىنگى كۇندى ەلىمىز ءۇشىن ۇلكەن تاريحي وقيعا بولعان كۇن دەپ سانايمىن. ويتكەنى, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ءحVى سەزى ءوتىپ, وندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پارتياداعى سەرىكتەرىنىڭ ۇسىنىسىن قابىلداپ, الدىمىزدا بولاتىن پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا تۇسۋگە كەلىسىمىن بەردى. ەلباسىن بۇگىنگى كۇنى بارلىق قازاقستاندىقتار قولداپ وتىر, ول ەلىمىزدى قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردەن امان الىپ شىقتى. قازىر قازاقستاندى بۇكىل الەم تانيدى جانە سىيلايدى. ول دەموكراتيالى, بولجالدى ەل رەتىندە ۇلكەن بەدەلگە يە بولىپ وتىر. كەشە عانا بىرەۋدىڭ قول استىندا بولىپ, ەشكىم بىلمەيتىن حالىقتى وسىنداي بيىككە كوتەرۋ وڭاي بولعان جوق. حالىق پرەزيدەنتتىڭ وسىنداي كەمەل ىستەرىن بىلەدى. ءبىز ەلدەن كەلگەننەن كەيىن حالىقتىڭ ەلباسىنا دەگەن وڭ پىكىرىن, ىستىق ىقىلاسىن جاقسى ۇعىنامىز. بۇگىنگى سوزدەرىندە پرەزيدەنت بارشا قازاقستاندىقتاردى تۇتاستىراتىن يدەيا – ماڭگىلىك ەل ەكەنىن ناقتىلاپ, وسى باعىتتان تايماي, تەك قانا العا باسۋىمىز كەرەكتىگىن ايتتى. سوندىقتان دا ەرتەڭگى سايلاۋدا حالىق وعان ءبىراۋىزدان داۋىس بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. الما دوسجانوۆا, قوستاناي وبلىستىق ءماسلي­حاتىنىڭ دەپۋتاتى: – بۇگىن ەل ءۇشىن تاريحي ماڭىزى زور جيىن ءوتتى. بۇل ءاربىر قازاقستاندىق ازامات ءۇشىن دە ماڭىزدى. بۇگىن  «نۇر وتان» پارتياسى 26 ساۋىردە وتەتىن قازاقستان پرەزيدەنتىن كەزەكتەن تىس سايلاۋعا ءوز كانديداتىن, ياعني نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن ۇسىندى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ العا جىلجۋى ءۇشىن كوپ جۇمىستار اتقارىلدى. ال بۇلاردىڭ باسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تۇر. سوندىقتان, ءبىز قازىرگى تاڭدا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ءارى قاراي دا جالعاسقانىن قالايمىز. بۇل ورايدا, بىزدەر, نۇروتاندىقتار قازاقستان پرەزيدەنتىن سايلاۋعا ايرىقشا وقيعا رەتىندە قارايمىز. مەن پارتيانىڭ سەزدەرىنە 3-ءشى مارتە قاتىسىپ وتىرمىن. ءار قاتىسقان سايىن سەزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزى مەن وزەكتىلىگىنە كوز جەتكىزىپ كەلەمىن. «نۇر وتاننىڭ» سەزدەرىندە قازاقستاننىڭ دامۋىنا العىشارت بولاتىنداي ماڭىزدى ماسەلەلەر تالقىلانىپ وتىرادى. الەم تىنىشسىز كۇيدە تۇر. ال ول الەمنىڭ ءبىر بولشەگى رەتىندە بىزگە دە اسەر ەتپەي قويمايدى. مىنە, وسىنداي جاعدايدا دۇرىس ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋ, ەلگە پايداسىن تيگىزەتىن ەكونوميكالىق باعدارلامالاردى قولعا الۋ – قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن قيىندىقتان قينالماي وتۋىنە جول اشاتىن بولادى.  سول سەبەپتى دە ءبىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جۇرگىزىپ كەلە جاتقان سارابدال ساياساتىنىڭ ءارى قاراي دا جالعاسقانىن قالايمىز. بيبىگۇل سەكەربەكوۆا, «نۇر وتان» پارتياسى بالقاش قالالىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى: – ءبىز  «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ XVI سەزىنە قاراعاندى وبلىسىنان دەلەگات بولىپ كەلدىك. بۇل سەزدىڭ تاريحي بولاتىن سەبەبى, بۇگىن قازاقستان پرەزيدەنتىن كەزەكتەن تىس سايلاۋعا «نۇر وتان» پارتياسىنان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇسىنىلدى. بۇل – نۇروتاندىقتاردىڭ ءبىر ماقسات پەن ءبىر مۇددەدەن تۋعان ورتاق شەشىمى. سەزدە حالىقتىڭ ەرتەڭىن ايقىندايتىن, بولاشاعىنا باعدار بولاتىن ۇلكەن ماسەلەلەر ايتىلدى. ەگەر دە ەلىمىزدىڭ دامۋىندا قانداي دا ءبىر وڭ وزگەرىستەر بايقالسا, ونىڭ ءبارى ەلباسى جۇرگىزگەن ساياساتتىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىز. سوندىقتان دا پارتيا سەزىندە وعان قاتىسۋشىلار ءبىراۋىزدان پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا كانديدات رەتىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتى ۇسىندى. ءبىز بۇل تەك پارتيا مۇشەلەرىنىڭ عانا ەمەس, قازاقستان حالقىنىڭ دا ورتاق ويى دەپ سانايمىز. بىزدەر, نۇروتاندىقتار, قازاق حالقىنىڭ الداعى سىن ساعاتتا ەلباسىنا قولداۋ تانىتىپ قانا قويماي, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى باعدار ەتىپ بەرگەن باستامالاردى بىرلەسە جۇزەگە اسىرۋعا كۇش سالادى دەپ ويلايمىز. جامال قۇلاحمەتوۆا, الماتى وبلىستىق ءماسلي­حا­تىنىڭ دەپۋتاتى: – مەن سەزگە الماتى وبلىسىنىڭ سارقان اۋدانىنان كەلدىم. جالپى, جيىنعا الماتى وبلىسىنان 105 دەلەگات قاتىستى. بۇگىنگى اۋقىمدى شارا ءبىزدىڭ ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ ساياسي تۇراقتىلىعىنىڭ, بەيبىتشىلىگىنىڭ, ەكونوميكالىق ءوسۋىنىڭ, مادەني دامۋىنىڭ ءبىر نىشانى ىسپەتتەس دەپ ويلايمىن. ويتكەنى, پارتيا كوتەرىپ وتىرعان ماسەلەنىڭ ساياسي ءمانى وتە زور. قازىرگىدەي اۋمالى-توكپەلى كەزەڭدە قازاقستان پرەزيدەنتىن سايلاۋ, ەلدى باستايتىن, كوشتى باستايتىن وتانشىل ازاماتتى سايلاپ, تاعىنا وتىرعىزۋ – حالقىمىزدىڭ بىرلىگى مەن تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ ءۇشىن دە, مەملەكەتىمىزدى العا جىلجىتۋ ءۇشىن دە قاجەت. ال وعان ءاربىر قازاقستان تۇرعىنى ۇلەس قوسۋى ءتيىس. ءبىز, مىنە, وسىنداي ويمەن سەزگە كەلىپ وتىرمىز. بۇگىن الەم قۇبىلمالى كۇيدى باستان كەشۋدە. ال وسىنداي قيىن كەزەڭدە ەل سەنىم ارتاتىن ەر كەرەك. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ءبىزدىڭ كوشىمىزدى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى باستاپ كەلدى. ءبىز الداعى ۋاقىتتا دا ەل تىزگىنىن ەلباسىنىڭ ۇستاعانىن, سول ارقىلى مەملەكەتىمىزدىڭ باعىت-باعدارى ايقىندالا تۇسكەنىن, 30 دامىعان ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ تۋرالى ستراتەگيالىق باستامانىڭ ءساتتى جۇزەگە اسقانىن قالايمىز. ەندەشە, ءبىزدىڭ بۇل ويىمىزدى بارشا قازاقستاندىق قولداپ, ەلباسىمەن بىرگە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسادى دەپ ويلايمىز. ءبىز ءوزىمىزدىڭ دۇرىس باعىتىمىزدان جاڭىلماۋىمىز كەرەك. ءاشىمحان وسپانوۆ, قىزىلوردا وبلىسى شيەلى اۋداندىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى: – مەنىڭ بۇل «نۇر وتان» پار­تياسىنىڭ سەزىنە العاش قاتىسۋىم. جالپى, سەزگە وبلىستان 85 ادام كەل­دىك. مەن, ارينە, بۇعان دەيىن پار­تيانىڭ وبلىستىق دەڭگەيدەگى كونفەرەنتسيالارىنا تۇراقتى تۇردە قا­تىسىپ كەلەمىن. ال بۇل – تاريحي سەزد. سەبەبى, سەزدە مەملەكەتتىڭ بو­لاشاعى ايقىندالدى, باعدارى بەل­گىلەندى. ەڭ الدىمەن, پارتيا قازاقستان پرەزيدەنتى سايلاۋىنا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىندى. بۇل نۇروتاندىقتاردىڭ عانا ەمەس, بارشا ەل ازاماتىنىڭ كوكەيىندەگى وي دەپ سانايمىن. مەملەكەت باسشىسىن قازاق جۇرتى تۇتاس قولداپ, داۋىس بەرەدى دەپ سەنەمىن. سەبەبى, بىزگە قازىرگىدەي كۇردەلى كەزەڭنەن, سىن ساعاتىنان الىپ شىعاتىن كوشباسشى كەرەك. ال وعان بۇكىل دۇنيەجۇزىنە قازاقتى, قازاق دەيتىن ەلدى تانىتىپ جاتقان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى عانا لايىق دەپ ەسەپتەيمىن. بۇگىندە قازاقستان الەم مويىندايتىن, كوپتەگەن مەملەكەت ستراتەگيالىق سەرىكتەس دەپ باعالايتىن ەلگە اينالدى. بۇل كۇن, ارينە, وڭايلىقپەن كەلگەن جوق. ءبىز وزىمىزدە بار جەتىستىكتەرگە تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتى مەن كورەگەندىگىنىڭ, پاراسات-پايىمىنىڭ ارقاسىندا عانا قول جەتكىزدىك. ال ەگەر ءبىز ەلىمىز ودان ءارى وركەندەپ, وزگە ەلدەردەن شوقتىعى بيىك بولا ءتۇسسىن دەسەك, مەملەكەت باسشىسىنا قولداۋ تانىتىپ, سەنىم ارتۋىمىز كەرەك. ءبورىحان بەركىمباەۆ, «قازاقستان تەمىر جولى» اق-تىڭ قىزمەتكەرى (اتىراۋ): – مەن «نۇر وتان» سەزدەرىنە بۇعان دەيىن دە قاتىسقان ەدىم. ال بۇل جولعى سەزدىڭ ورنى دا, ءجو­نى دە بولەك. بۇل – تاريحي سەزد. سەبەبى, بۇل جيىندا ەل ەرتەڭى ايقىن­دالدى, باعدارى بەكىتىلدى. ەڭ باس­تىسى, پارتيا مۇشەلەرى قازاقستان پرە­زي­دەنتتىگىنە كانديدات رەتىندە نۇر­سۇلتان نازارباەۆتى ۇسىندى. بۇل – تاۋەلسىز ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى شەشىم بولدى دەپ ەسەپتەيمىن. بىزگە ەل تىزگىنىن سەنىن تاپسىراتىن,  كەز كەلگەن قيىن­دىقتان الىپ شىعاتىن, كوشىمىزدى باستايتىن تۇلعا كەرەك. ول تۇلعا – نۇرسۇلتان نازارباەۆ. سەبەبى, ەلباسى قازاقستاننىڭ وركەندەۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. ەلىمىزدى الەم تانىپ قانا قويماي, مويىندايتىنداي دارەجەگە جەتتىك. ەلىمىزدىڭ قاي سالاسىن الساڭىز دا, ۇلكەن ناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەنىن كورەمىز. سوندىقتان, مەن الداعى اۋقىمدى ساياسي  ناۋقان كەزىندە بارشا قازاق جۇرتىن مەملەكەت باسشىسىنا قولداۋ كورسەتۋگە شاقىرامىن. ءبىز بىرىگىپ, ۇيىمشىلدىق تانىتاتىن بولساق قانا كەز كەلگەن قيىندىقتى ەڭسەرە الامىز. دەمەك, بۇعان دەيىن قانشاما بەلەس پەن بيىك اسۋلاردى باعىندىرعان قازاقستان حالقى وسى جولى دا ءوز جۇرىسىنەن جاڭىلماي, دۇرىس شەشىم قابىلدايدى دەپ سەنەمىن. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ, «ەگەمەن قازاقستان».
سوڭعى جاڭالىقتار