استانا. 4 ناۋرىز. قازاقتاردىڭ گەنى ءاۋ باستان جاقسى بولعان, سەبەبى, حالىقتىڭ اتا-باباسى قانى جاقىن ادامداردىڭ ۇيلەنۋىنە جول بەرمەگەن. استاناداعى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ گەنومدىق جانە پەرسونالداندىرىلعان مەديتسينا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اينۇر اقىلجانوۆا وسىلاي دەدى. بۇل تۋرالى Tengrinews.kz ءتىلشىسى حابارلادى.
«قازاقتاردىڭ گەنى بۇرىننان جاقسى, بىزدە ەرتە زاماننان اۋتيزم اۋرۋى, داۋن سيندرومى سياقتى تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلار بولماعان. بۇل نەمەن بايلانىستى؟ مەنىڭشە, بۇعان سەبەپ - قازاقتار دانا بولعان, ولار جەتى اتادان اسپاعان تۋىستارىنا ۇيلەنبەگەن. نەمەرەلەس جاقىندارىنا ۇيلەنە بەرەتىن ارابتارداعى, ەۆرەيلەردەگى, ەۋروپا حالىقتارىنداعى سياقتى پاتولوگيالىق گەندەردىڭ ءوزارا جاقىنداسۋى بولماعان. ولاردىڭ بويىندا بار مۋتانت گەندەر قوسىلىپ كەتەدى دە, كەمتار ۇرپاقتىڭ تۋىنا سەبەپ بولادى», - دەدى اقىلجانوۆا مەملەكەت باسشىسى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنە كەلەردىڭ الدىندا ءومىر تۋرالى عىلىمدار ورتالىعى جۇمىسىن تانىستىرۋ كەزىندە.
«قازاق پوپۋلياتسياسىندا تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلار كوپ كەزدەسپەيدى. مىسالى, مەن اندجەلينا دجوليدەن انىقتالعانداي ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى تۋرالى زەرتتەدىم. قازاق پوپۋلياتسياسىندا مۇنداي مۋتاتسيالار وتە سيرەك كەزدەسەدى», - دەدى عالىم.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ءتۇرلى ۇلتتار اراسىنداعى نەكەنىڭ گەنوفوندىنا وڭ اسەر ەتەدى. «باسقا گەندەردى ارالاستىرۋ جاقسى اسەر بەرەدى. مىسالى, حالىقتىڭ گەنوفوندىنا ءتۇرلى گەندەر كوپ ارالاسسا, ول سوعۇرلىم جاقسارىپ, ەڭ جاقسى فاكتورلار تابيعي جولمەن ىرىكتەلەتىن بولادى. ارالاس نەكەلەر مەن بۇل گەندەردىڭ جاقسارۋى الەم حالىقتارى گەنوفوندىنىڭ وڭالۋىنا ىقپال ەتەدى», - دەيدى ول.
اقىلجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان اۋماعىندا الىمساقتان ءتۇرلى حالىقتار ءوزارا ارالاسىپ كەتكەن. «قازاقتار كوشپەلى تۇرمىس كەشە وتىرىپ, وزگە رۋلاردان قىز الدى, كەيىن موڭعولداردىڭ شاپقىنشىلىعى بولدى, كەڭەس زامانىندا قازاقستانعا كەلگەن ءتۇرلى ۇلتتار تاعى ءوزارا ءسىڭىسىپ كەتتى. مۇنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ قازىرگى گەنوفوندىمىزدى قالىپتاستىردى. ەگەر قازاقتار ءبىر كەزدە بىرەگەي, وقشاۋ, گوموگەندى ورتا بولسا, قازىر بىزدە ءتۇرلى حالىقتاردىڭ ارالاسۋى بار جانە ول ارقاشان وڭ ەففەكت بەرەدى, ادامدار ادەمى, ەڭبەككە قابىلەتتى بولا تۇسەدى», - دەدى عالىم.
نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارى قازىرگى قازاقستاندىقتاردىڭ گەنىن ەجەلگى ادامداردىكىمەن سالىستىرا زەرتتەۋ ماسەلەسىن كوتەرىپ وتىر. دەگەنمەن, بۇل جوبانى قارجىلاندىرۋ كەيىنگە قالدىرىلعان.
«ەجەلگى قورعانداردا قازبا جۇمىستارىنىڭ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر, ءبىز بۇل قورعانداردان تابىلعان قاڭقالارداعى دنك-لاردى زەرتتەۋ جوباسىن قولعا الۋدى جوسپارلادىق. ءبىز وسى قورعاندارداعى ادامدار دنك-سىنىڭ قازىرگى زامانعى ادامداردىكىنەن قانشالىقتى ەرەكشەلەنەتىنىن, ساق قورعاندارىنان تابىلعان ادامدار قازىرگى قازاقتاردىڭ اتا-باباسى ما, جوق پا, سونى بىلگىمىز كەلدى. ءبىز مۇنى كەلەشەككە جوسپارلاپ وتىرمىز. ازىرشە مۇنى قولعا العان جوقپىز», - دەدى اقىلجانوۆا.
مۇرات ايتقوجا.
دەرەك, فوتو: Tengrinews.kz.