تۇبەگەيلى وزگەرۋ تەك قازىرگى باردى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ەمەس, سوندىقتان سول تۇبەگەيلى وزگەرتۋشى ادامنىڭ, الدىمەن ءوزىنىڭ ساناسىن, ويى مەن اقىلىن, قوعامدىق ءىستىڭ مانىنە, مازمۇنىنا كاسىبي قاتىناسىن ءتۇبىرلى وزگەرتۋ قاجەتتىگى بولىپ تۇر. بارلىق ماسەلە اتالعان تۇبەگەيلى وزگەرىسكە قاتىناسى بار تۇلعالاردىڭ الەۋمەتتىك ساناسىنا, وي-ءورىسى مەن ءىس-ارەكەت شەبەرلىگىنە كەلىپ تىرەلەدى.
ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋلارىندا, عىلىمي ەڭبەكتەرىندە قوعامنىڭ دامۋىنىڭ بولاشاعى جانە حالىقارالىق قاۋىمداستىقپەن ۇيلەسۋ ماسەلەسىن جان-جاقتى قاراستىرىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت الدىنا قويىلعان بەس رەفورما مەن ونى ىسكە اسىرۋدىڭ ناقتىلانعان 100 قادامى ەرەكشەلەنىپ تۇر. بۇل, بىرىنشىدەن, قازىرگى جاھاندىق قاتىناستاردىڭ سىنىنا توتەپ بەرۋدىڭ جاۋابى بولسا, ەكىنشىدەن, ەلدى ۋاقىت تالابىنا ساي دامىتا وتىرىپ, دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋدىڭ ناقتىلانعان شارالارى. ونىڭ ءبارى قازاقستاننىڭ وسىعان دەيىنگى ستراتەگيالىق مىندەتتەرىنىڭ زاڭدى جالعاسى, «قازاقستان-2050» باعدارلاماسىنىڭ ناقتى جانە زامان تالابىنا ساي تەزىرەك ىسكە اسىرىلۋىنىڭ تاكتيكالىق باعامدالۋى. الايدا, بۇگىنگى ۇسىنىلىپ وتىرعان ۇلتتىق مىندەتتەردىڭ ءمانى تەك ەلدى قارقىندى دامىتۋدا بولىپ وتىرعان جوق, قوعام مەن مەملەكەتتى تۇبەگەيلى وزگەرتۋدە بولىپ تۇر.
ايتالىق, كاسىبي جيناقى مەملەكەتتىك اپپاراتتى قۇرۋ بۇكىل باسقارۋ جۇيەسىن قاعازباستىلىقتان, كوپتەگەن قايتالانۋلاردان, جەكە مۇددەنى كوزدەۋدەن باس تارتۋدى تالاپ ەتەدى. سانادا قالىپتاسىپ قالعان داعدى مەن تاجىريبەدەن باس تارتۋ وڭاي ەمەس.
قازاقستان ازاماتتارىنىڭ باسىم بولىگى مەملەكەتتىك زاڭ نورمالارىن وقىپ تانىسا دا بەرمەيدى, ءبىرتالايى ونى بىلگەنىمەن اينالىپ ءوتۋ جولدارىنىڭ مولدىعىنا سەنىم ارتادى. ال زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ دەگەنىمىز – تەك قاتارداعى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعى مەن مادەنيەتى ەمەس, ەڭ الدىمەن, زاڭدى بىلە تۇرا ونى بۇرمالاۋعا مۇمكىندىگى بارلاردىڭ الەۋمەتتىك, قوعامدىق ساناسىنىڭ تۇبەگەيلى وزگەرۋى. بۇل دا وڭايشىلىقپەن ورنىنا كەلە قويمايتىن ءىس جانە تىكەلەي وي-سانا, اقىل, ار-ۇيات ماسەلەسى. سونداي-اق, پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ مادەنيەتى مەن وي-ءورىسى.
ال يندۋستريالاندىرۋ مەن ەكونوميكالىق ءوسىم ماسەلەسىنە كەلەتىن بولساق, ەڭ الدىمەن وتاندىق ىسكەر ورتانىڭ اسا زور قوعامدىق سىن الدىندا تۇرعانىن بايقايمىز. تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ رىنوكتىق قاتىناس پەن كاپيتاليستىك وندىرىسكە بەت بۇرۋىنا بايلانىستى بوي كوتەرگەن وتاندىق بيزنەس پەن ىسكەرلىك بىرتىندەپ قالىپتاسىپ قانا قويماي, ەسەيدى, كەيبىرى شەتەلدىك ترانسۇلتتىق كومپانيالارمەن قاتارلاسا باستادى. بىراق, ەلىنىڭ مول شيكىزاتىن جوعارى تەحنولوگيالار مەن بىلىكتى كادرلاردى تارتۋ ارقىلى الەمدىك رىنوكقا ساپالى تاۋارمەن شىعۋ ىسىندە ءالى دە السىزدىك تانىتۋدا. وتاندىق ىسكەر ورتادا تۋىپ ءارى دامىپ, وزىق وندىرگىش كۇشكە اينالىپ جاتقان وزىق ويلى يدەيالار جەتكىلىكسىز. بۇل ورتا وندىرىستىك پايدانىڭ باستى كوزى ءبىلىم مەن عىلىمدا ەكەنىن تۇسىنۋدە دە باياۋلىق بايقاتۋدا.
ال ۋاقىت بولسا كۇتىپ تۇرمايدى. ەل ەكونوميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا مەملەكەت تەك اۋىر ونەركاسىپ سالاسىنا عانا ەمەس, جەڭىل جانە تاماق ونەركاسىبى سالاسىنا دا شەتەلدىك ستراتەگيالىق ماڭىزدى ىسكەر ورتانى شاقىرۋعا ءماجبۇر. قالىپتاسقان جاعداي وتاندىق ىسكەر ورتانىڭ قوعامدىق ساناسىن, الەۋمەتتىك مادەنيەتىن, ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىگىن ەل مۇددەسىنە جوعارى مادەنيەتتىلىكپەن باعدارلاۋ تاجىريبەسىن قالىپتاستىرۋعا زور ءمان بەرۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل باعىتتا قوعامتانۋشى عىلىمدار دا ءوز ۇلەسىن قوسا الادى.
اتالعان بەس رەفورمانىڭ ءۇشىنشىسىنىڭ – «يندۋستريالاندىرۋ جانە ەكونوميكالىق ءوسىم» ماسەلەسىنىڭ قويناۋىندا مەكتەپ پەن جوعارى ءبىلىم ماسەلەسىنىڭ قويىلۋى زاڭدى قۇبىلىس. بۇكىل ءبىلىم, عىلىمنىڭ, مادەنيەتتىڭ, الەۋمەتتىك قاتىناستاردىڭ باستى ىرگەتاسى – مەكتەپ, مەكتەپتەگى ادامي قاتىناستار, ازاماتتىق بەلسەندى قاتىناستاردىڭ نەگىزىنىڭ قالانۋى. بايقاعانىمىزداي, جوعارى سىنىپقا جانباسىلىق قارجىلاندىرۋدى ەنگىزۋ بۇل سالاعا جەكەمەنشىك سۋبەكتىلەرىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرادى. الايدا, بارلىق ماسەلە وقۋ ستاندارتتارىنىڭ نەگىزدىلىگىنە, سوعان ساي وقۋ قۇرالدارىنىڭ دايارلانۋىنا جانە مۇعالىمدەردىڭ كاسىبي شەبەرلىگىنە, مەكتەپتەردىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق جابدىقتالۋىنا كەلىپ تىرەلەدى. ءدال وسى تۇستا ءبىلىم ستاندارتتارى مەن وقۋلىلىقتاردى دايارلايتىن عالىمداردىڭ قوعام مەن ۇرپاق, ەل بولاشاعى الدىنداعى جاۋاپتىلىعى ەسەلەپ ارتادى. مەكتەپ تىرشىلىگىنەن وتە الىس تۇرعان عالىمداردىڭ ستاندارتتار مەن وقۋلىق جازۋعا تارتىلۋىن توقتاتۋ, شىنايى بىلىكتى, الەۋمەتتىك-قوعامدىق وي-ءورىسى تولىسقان مامانداردىڭ ينتەللەكتۋالدىق ەڭبەگىن ۇيىمداستىرۋ, مەملەكەتتىڭ مەكتەپكە بولگەن قارجىسىنىڭ ورىندى جۇمسالۋى – ءبىرىنشى كەزەكتەگى الەۋمەتتىك-قوعامدىق سانا مەن مادەنيەت, سونداي-اق, ار-ۇيات ماسەلەسى.
الەمدىك باسەكەلەستىككە اپارار جولدىڭ ءبىرى رەتىندە ەۋرازيالىق كەڭىستىك قاراستىرىلۋدا. ول حالىقارالىق ءتىلدىڭ ءبىرى رەتىندە ورىس ءتىلىنىڭ ءرولىن ارتتىرادى. ءبىلىم بەرۋ سەكتورىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كوتەرۋ ماقساتىندا جوعارى سىنىپ پەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا اعىلشىن تىلىندە وقىتۋ جولعا قويىلادى. وسىنىڭ ءبارى جاستار ءۇشىن يگىلىك. دەگەنمەن, قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى ءۇشىن باسەكەلەسۋ اياسىنىڭ ارتىپ جانە تەرەڭدەپ كەلە جاتقانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. تاريحي تۇرعىدا جاقىندا عانا جاڭعىرىپ, اياعىنا تۇرعان قازاق ءتىلىن ەندىگى جەردە ەل اۋماعىندا قۋاتتى, ىقپالدى, تارتىمدى ءتىل ەتىپ بەكىتە ءتۇسۋ مەملەكەت ءۇشىن دە, ۇلت زيالىلارى ءۇشىن دە جاۋاپتى ءىس. باستى مىندەت, بىزدىڭشە, وسى تىلدە جازىلعان ءاربىر مەملەكەتتىك قۇجاتتىڭ, ءاربىر وقۋلىقتىڭ, ءاربىر اۋدارمانىڭ, ءاربىر شىعارماشىلىق ەڭبەكتىڭ ساپاسىن قاداعالاۋ, بىلىكتى ساراپتامادان وتكىزىپ وتىرۋ, ەل اۋماعىنداعى قولدانىسىنىڭ ساپاسىن قاداعالاۋ.
ءتىلدى دامىتۋ عىلىمىمەن شۇعىلداناتىن ورتا حالىقارالىق ورتاداعى اينالىستاعى تەرميندەردى اۋدارۋدى تيىمدىلىك تۇرعىسىنان قاراپ, قازاق ءتىلىنىڭ ءوزىنىڭ تابيعاتىن, تابيعاتىنداعى بولمىسىن ساقتاپ, نىعايتۋعا باسا نازار اۋدارسا. تاۋەلسىز ەلدىڭ 24 جىلىندا عىلىمي ورتا مەكتەپ وقۋشىلارى مەن كاسىبي مەكتەپتەردىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن قازاق تىلىندە (ارينە, ءبارىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى) ساپالى وقۋلىق جازىپ بەرە الماي كەلسە, كىمگە وكپە ارتا الامىز؟ قازاق مەكتەپتەرىنىڭ, قازاق تىلىندە وقىتاتىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تارتىمدى بولىپ قالا بەرۋى وقىتۋشىلاردىڭ جوعارى بىلىكتىلىگى مەن مادەنيەتىنە دە تىكەلەي بايلانىستى. بايقاپ قاراساڭىز, بۇل سالادا دا بار ماسەلەلەر تاعى دا وي-ءورىس, سانا مادەنيەتىمەن تىكەلەي بايلانىستى.
بەس رەفورمانىڭ ءتورتىنشى ءبولىمى – «بىرەگەيلىك پەن بىرلىك» تۇتاسىمەن العاندا, قوعامدىق سانا مەن مادەنيەت ماسەلەسى, وسكەلەڭ ۇرپاق پەن اعا ۇرپاق اراقاتىناسى ماسەلەسى. الايدا ۇلتتىق, مادەني, رۋحاني بىرەگەيلىك پەن بىرلىك تەك وسى دەڭگەيلەر تەڭەلگەن جاعدايدا, تەڭدىككە نەگىزدەلگەن ءوزارا سەنىم جاعدايىندا عانا مۇمكىن بولادى. فيزيكالىق بىرەگەيلىك رۋحاني-مادەني ساناعا نەگىزدەلگەن بىرەگەيلىكتى بەرە المايدى.
اڭگىمەنى ەرىكسىز كەلەڭسىز كورىنىستەردەن باستاۋعا تۋرا كەلەدى. ءدىني سەنىم ەركىندىگىن پايدالانۋ ولشەمى بۇقارا اراسىندا, اسىرەسە, جاستار اراسىندا شەگىنەن تىس اسىپ كەتتى. قاپتاپ كەتكەن ميسسيونەرلىك پەن حالقىمىزعا جات ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ ساياسي-يدەولوگيالىق ستراتەگياسىنىڭ مانىنە كوپشىلىك ۇڭىلە بەرمەيدى. اينالاسىنداعى ادامي ورتادان ادامگەرشىلىككە سۋسىنى قانباعان جاستار ونى باسقا جاقتان, ميستيكادان, الدامشى بولجامداردان ىزدەۋدى داعدىعا اينالدىرىپ الدى. بىرقاتار ءدىني ۇيىمدار مەن وقۋ مەكەمەلەرىنىڭ و دۇنيەنىڭ جاقسىلىعىن ناسيحاتتاۋى, جەردەگى ءومىردىڭ ءمانىن ەكىنشى دۇنيەدەگى ءومىردىڭ ماقساتتارىنا باعىندىرا ماداقتاۋى ءالى بۋىنى قاتپاعان جۇزدەگەن جاستاردىڭ ءوزىنىڭ جەر بەتىندەگى ءومىرىنىڭ ءمانىن جوعالتىپ الۋىنا الىپ كەلۋدە. وسىدان كەلىپ, بۇل ومىردەن ءوز ەركىمەن تەزىرەك كەتىپ قالۋعا اسىعۋشىلار قاتارى ءوسىپ كەلەدى.
جالپى العاندا, ءارتۇرلى ءدىني ناسيحاتتىڭ كۇشىمەن كوپتەگەن ەل ازاماتتارىنىڭ ساناسىندا ەكى ءتۇرلى تانىمدىق ستاندارت قالىپتاستى. باسقا ءىرى ساياسي ويىنشىلاردى قويىپ, جاقىن كورشى ەل شىركەۋدىڭ كومەگىمەن قازاقستانداعى ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك بازاسىن كۇشەيتۋ ساياساتىن ۇستانادى. ال قاراپايىم حالىق بولسا, ساياسي ويىنشىلاردىڭ ەلدى ىشتەي السىرەتۋ ءۇشىن جاپپاي پسيحولوگيالاندىرۋعا زور ءۇمىت ارتىپ وتىرعانىن اڭعارا بەرمەيدى. حالىقتىڭ كوزىن اشۋعا ءتيىستى زيالىلاردىڭ ەلەۋلى بولىگى ءوزى اداسىپ ءجۇر. سول سەبەپتى ءدىني سەنىمنىڭ قاي اسپەكتىسى بىرلىككە قىزمەت ەتەدى, ال قاي اسپەكتىسى حالىقتى, سونىڭ ىشىندە مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتى ىشتەي ىدىراتۋعا قىزمەت ەتەتىنىنىڭ باسىن اشىپ الاتىن ۋاقىت كەلگەن سياقتى. جالپى, بۇقارانىڭ ءدىني سەنىم مادەنيەتىن تاربيەلەپ قالىپتاستىرۋ – ەلىمىزدى ماڭگىلىك ەتۋدىڭ اسا ماڭىزدى العىشارتىنىڭ ءبىرى.
«مەنىڭ مەكەنىم – كەڭەس وداعى», دەپ تىرشىلىك ەتكەن حالىقتاردىڭ 1991 جىلى ءبىر تۇندە 15 ەگەمەن مەملەكەت پايدا بولعان ساتتە ابدەن ابىرجىپ قالعانى بەلگىلى. وتكەن جىلدار ءبارىن دە ورنىنا قويعان سياقتى. ەرەسەك ۇرپاق وتكەن قوعامنىڭ ساناداعى تاڭباسىنان ءالى ءبىرجولا ايىعا قويماعانىمەن, تاۋەلسىز قازاقستاندا تاربيەلەنگەن كوپەتنوستى جانە ينتەللەكتۋالدىق قابىلەتتى جاستار بۇگىن «مەن قازاقستان ازاماتىمىن!», «قازاقستان – مەنىڭ ەلىم!» دەپ كەۋدە قاعىپ ايتا الادى. بۇل – ۇلكەن رۋحاني, مادەني جەڭىس. بۇل دەگەنىمىز, جالپىعا بىردەي ەڭبەك قوعامىنا ەنۋدىڭ شەشۋشى فاكتورى. الايدا, وسى ءوسىپ كەلە جاتقان الەۋمەتتىك الەۋەتتى شاشىراتىپ الماۋ, وزىنە قىزىعۋشىلىق تۋدىرىپ وتىرعان الىس شەتەلدەر جەتەگىنە جىبەرىپ قويماۋ مەملەكەت پەن قوعام الدىنا بىرقاتار جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. ول دەگەنىمىز, ءبىلىم الۋشى جانە ءبىلىمدى جاستاردىڭ تۇرمىستىق ماسەلەسىنىڭ شەشىلۋى, قابىلەتىنە ساي ەڭبەكپەن قامتاماسىز ەتىلۋى, ەڭبەگىنە قاراي ءوسۋ جولىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل – جاستاردىڭ ءوز ءومىرىن جانە قورشاعان ورتا ءومىرىن ۇيىمداستىرۋعا, باسقارۋعا كەڭ مۇمكىندىك اشىپ, سەنىم ءبىلدىرۋ دەگەن ءسوز. جاستاردىڭ ازاماتتىق كوزقاراسى مەن الەۋمەتتىك ءماندى ىستەرگە شەبەرلىگىن ءوز ءىس تاجىريبەسىندە قالىپتاستىرىپ, ەسەيۋىنە كەڭ جول اشۋ.
قوعامدىق تۇبەگەيلى رەفورمانىڭ ءتورتىنشى سالاسى, تۇتاستاي العاندا, زيالى ورتانىڭ ينتەللەكتۋالدىق كۇش-قۋاتىنا, تانىمدىق جانە شىعارماشىلىق ورىسىنە, شىنايى پاتريوتتىق سەزىمىنە, ورەلى ساناسىنا ەسەپتەلگەن. بۇل سالادا جاتتاندىلىققا, نەمقۇرايدىلىققا, ەنجارلىققا ورىن جوق. ەلباسى «ماڭگىلىك ەل», «مەنىڭ ەلىم», «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن جاساۋدى, ونىڭ قۇندىلىق نەگىزدەرىن, يدەولوگيالىق ارقاۋىن انىقتاي وتىرىپ, ىسكە اسىرۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋدى عىلىمي جانە شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيا الدىنا قويىپ وتىر. كەزىندە ءاليحان بوكەيحانوۆ پەن احمەت بايتۇرسىنوۆ تۋعان ەلىن ورگە سۇيرەۋ ءۇشىن قانشالىقتى قوعامدىق سانا مەن ساياسي مادەنيەتكە ءمان بەرسە, ءدال قازىر قازاقستان باسشىسىنىڭ الدىندا ءدال سونداي جاعداي تۋىپ تۇر.
كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋ جانە ەسەپ بەرەتىن مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ مىندەتتەرى ەل الەۋمەتى الدىنداعى مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ اتقاراتىن ءرولىن جانە ونىڭ الەۋەتتىك قۋاتتىلىعىن نىعايتا تۇسەدى. مەملەكەتتىك جوسپارلاۋدىڭ ىقشامدالۋى بۇكىل الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قوزعالىستاردىڭ ماقساتتىلىعىن, وڭتايلىلىعىن جانە ناقتىلىعىن قامتاماسىز ەتپەك. بۇكىل باسقارۋ تەتىكتەرى وسى پرينتسيپتەرگە كوشەتىن بولادى. «اشىق ۇكىمەتتىڭ» ەنگىزىلۋى اشىقتىقتىڭ تەتىكتەرىن جەتىلدىرتەدى. سونىڭ ءبىرى جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتاردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ مەملەكەتتىك شەشىم قابىلداۋعا جانە ونىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋعا كەڭىنەن قاتىناسۋىنا جول اشادى.
ءاۋديتتىڭ جانە اپپارات جۇمىسىن باعالاۋدىڭ جاڭا جۇيەسى ەنگىزىلمەكشى. بۇل باعىتتا دا عىلىمي ورتانىڭ قوساتىن ۇلەسى مول بولادى عوي دەپ سەنەمىن. مىسالى, مەن قىزمەت ىستەيتىن ساياساتتانۋ جانە الەۋمەتتىك-فيلوسوفيالىق پاندەر كافەدراسىندا «الەۋمەتتىك ءاۋديتتىڭ» عىلىمى مەن ونى ناقتى ىستەردە قولدانۋ تەحنولوگياسى جاسالۋدا. بۇعان دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ قولداۋىمەن وتاندىق ىسكەر ورتانىڭ الەۋمەتتىك باعدارلانۋى مەن مادەنيەتىنە جانە وڭىرلىك الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, ءبىلىمدى-مادەني باعدارلاماعا, مەكتەپ ومىرىنە الەۋمەتتىك اۋديت جاساۋ پراكتيكاسى تاجىريبەلەنگەن. بۇل باعىتتا كافەدرا ىزدەنىسىن جالعاستىرادى. ماسەلە مەملەكەتتىك جۇيە جۇمىسىنىڭ الەۋمەت تاراپىنان, ازاماتتىق جانە عىلىمي ورتا تاراپىنان بىلىكتىلىكپەن باقىلانۋىندا بولىپ وتىر.
مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان بەس رەفورمالىق باعىت پەن ونى ىسكە اسىرۋدىڭ ايقىندالعان 100 قادامى استانادا وتكەن 8-ءشى حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمدا تاعى ءبىر تالداۋ ساراپتاماسىنان ءوتتى, ماقۇلداندى. جاريالانعان كۇننەن باستاپ ءار قازاقستاندىقتىڭ جۇرەگىنە جول تارتتى. سەبەبى, بۇل رەفورمالاردىڭ ورىندالۋىمەن قازاقستاننىڭ ساياسي, ەكونوميكالىق ءارى رۋحاني تاۋەلسىزدىگىن ساقتاپ قالۋ, قازاقستاندىق مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋ تىكەلەي بايلانىستى. ەلباسىنىڭ وسى 100 قادامى ىسكە اسىرىلسا, حالقىمىزدىڭ, ەلىمىزدىڭ الدىڭعى 30 ەلدىڭ قاتارىنا كوتەرىلەتىنى ءسوزسىز. بۇل – ەلىمىزدىڭ دامۋىنىڭ ناقتىلانعان داڭعىل جولى. سوندىقتان ەل ازاماتتارىنىڭ باستى مىندەتى – جاريالانعان باعدارلامانى باس شۇلعىپ ماقۇلداۋ ەمەس, ساناعا سالىپ ويلانۋ, ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ وسى ۇلى ىسكە, ەلدىكتىڭ تاعدىرىن شەشەتىن ىسكە قوساتىن ۇلەسىن ايقىنداۋ دەپ بىلەمىز.
تىنىشتىق قالدىباەۆا,
الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.