قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى – ەلىمىزدەگى جەتەكشى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءبىرى. بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەتتە اكادەميالىق عىلىمي مەكتەپ ءداستۇرى مەن زاماناۋي ءبىلىم تەحنولوگياسىن ۇيلەستىرۋ باسىم باعىتقا اينالعان.
قازىر جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ الەۋەتى ۇلتتىق رەيتينگتەگى كورسەتكىشپەن باعالانادى. وسى تۇرعىدان العاندا, بىرەگەي وقۋ ورنى عىلىمي باعىتتى دامىتۋعا ايرىقشا كوڭىل بولگەن.
اسىرەسە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ماڭىزدى جەتىستىگى – ەۋروپالىق وداقتىڭ ءىرى عىلىمي-يننوۆاتسيالىق «Horizon Europe» باعدارلاماسىنىڭ كونكۋرسىندا جەڭىسكە جەتۋى. سونىڭ ناتيجەسىندە جوعارى وقۋ ورنى «HUMAN-AI» حالىقارالىق عىلىمي جوباسىنىڭ كونسورتسيۋمىنا رەسمي تۇردە قوسىلدى. جوبادا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ عىلىم مەن قوعامعا ىقپالىن ەسكەرىپ, جوعارى ءبىلىم جۇيەسىن جاڭا تالاپتارعا بەيىمدەۋ كوزدەلگەن.
«HUMAN-AI» جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – جوعارى ءبىلىم جۇيەسىندە جاساندى ينتەللەكتىنى ەتيكالىق, ادامعا باعدارلانعان جانە جاۋاپتى تۇردە قولدانۋدىڭ كەشەندى مودەلىن ازىرلەۋ. جوبا اياسىندا يننوۆاتسيالىق وقىتۋ ستراتەگيالارىن دامىتۋ, «soft skills» جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, وقۋ باعدارلامالارىن ەڭبەك نارىعى تالاپتارىمەن ۇيلەستىرۋ, تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتى ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتارمەن ۇشتاستىرۋ سەكىلدى ماسەلەلەر دە قاراستىرىلادى. كونسورتسيۋم قۇرامىنا پولشا, ەستونيا, پورتۋگاليا, نيدەرلاند, سلوۆاكيا, ۋكراينا, تۇركيا, قازاقستان, تايلاند جانە برازيليا ەلدەرىنىڭ جەتەكشى عىلىمي-ءبىلىم ۇيىمدارى ەنگەن. قازاقستان تاراپىنان جوبانى ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورى گۇلناز سالعاراەۆا باسقارادى. بۇل جەتىستىك ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق عىلىمي قاۋىمداستىقتاعى بەدەلىنىڭ ارتقانىن كورسەتەدى.
پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا جاساندى ينتەللەكت فاكۋلتەتتەرى اشىلادى
سونداي-اق پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ عىلىمي قىزمەتى حالىقارالىق عىلىمي دايەكسوز بازاسىنداعى كورسەتكىشتەر ارقىلى باعالانادى. «Web of Science» جانە «Scopus» دەرەكتەر قورلارىنداعى جاريالانىمدار, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى وتكىزەتىن «جىلدىڭ ۇزدىك وقىتۋشىسى» كونكۋرسىنىڭ ناتيجەلەرى, سونداي-اق كىتاپ پالاتاسى تىركەگەن ISBN-ءى بار وقۋلىقتار مەن مونوگرافيالار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىمي الەۋەتىن ايقىندايدى.
مىسالى, فيلولوگيا ينستيتۋتىندا ءبىر جىل ىشىندە ككسون ء(بىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ كوميتەتى) تىزىمىندەگى 59 ماقالا جانە «Scopus» بازاسىندا 27 عىلىمي ەڭبەك جاريالانعان.
ۋنيۆەرسيتەت جەتىستىگىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى فاكتورى – وقۋ باعدارلاماسىنىڭ ساپاسى. الەمدىك جانە ۇلتتىق تاجىريبەلەردى ءتيىمدى ۇيلەستىرۋ ناتيجەسىندە جاسالعان ءبىلىم باعدارلامالارى ستۋدەنتتەردىڭ, ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتاردىڭ شىعارماشىلىق جانە عىلىمي الەۋەتىن دامىتۋعا جول اشادى. كەيىنگى جىلدارى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باكالاۆريات جانە ماگيستراتۋرا باعدارلامالارى ۇلتتىق جانە حالىقارالىق رەيتينگتەردە ۇزدىك ءبىلىم باعدارلامالارى قاتارىنان كورىنىپ كەلەدى. بىرەگەي وقۋ ورنى «تالانتتاردى تاربيەلەۋ» جانە «ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن ءبىلىم بەرۋ» قاعيدالارىن باستى نازاردا ۇستايدى.
HUMAN-AI: قازاقستاننىڭ تاعى ءبىر جوعارى وقۋ ورنى حالىقارالىق جوباعا قوسىلدى
بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەت يننوۆاتسيالىق ۇدەرىستەردى ەنگىزۋگە جانە عىلىمي ازىرلەمەلەردى ءبىلىم بەرۋ تاجىريبەسىنە قولدانۋعا ايرىقشا ماڭىز بەرىپ وتىر. عالىمدار ىرگەلى زەرتتەۋلەرمەن قاتار قولدانبالى عىلىمي جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ, ولاردىڭ ناتيجەلەرىن ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ مەن ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا باعىتتاماق.
سونداي-اق پەداگوگيكالىق كادرلاردى دايارلاۋ ىسىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتى مەن وقۋ ۇدەرىسى ءوزارا تىعىز بايلانىستا جۇرگىزىلەدى. بۇل تۇلەكتەردىڭ پاندىك قۇزىرەتىن ارتتىرۋعا جانە كاسىبي دايارلىق دەڭگەيىن كوتەرەدى. زاماناۋي وقۋ-زەرتحانالىق بازانى دامىتۋ مەن جەتەكشى عالىمداردى تارتۋ جۇمىسى دا جۇيەلى جولعا قويىلعان.
جوعارى وقۋ ورىندا پەداگوگيكالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيى بولون ۇدەرىسى تالابىنا سايكەس جۇزەگە اسادى. سونىمەن بىرگە باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, دوكتورانتۋرا, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جانە كاسىبي قايتا دايارلاۋ باعدارلامالارى بار. بارلىق پاندىك باعىت بويىنشا جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپكە مۇعالىمدەر دايارلانادى.
بولاشاق مۇعالىمدەردى دايارلاۋدا ءبىلىم مازمۇنىن جاڭارتۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە. ۋنيۆەرسيتەت ءومىر بويى ءبىلىم الۋعا باعىتتالعان, وزىندىك وقۋ داعدىلارىن قالىپتاستىراتىن ءبىلىم مودەلىن دامىتادى. وسىعان سايكەس, تەك ءپان مۇعالىمىن ەمەس, ءبىلىم الەمىنە باعىت بەرەتىن مۇعالىم-تيۋتوردى دايارلاۋ – باستى مىندەتتىڭ ءبىرى. وسى ماقساتتا ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىلىم ستاندارتتارى مەن وقۋ باعدارلامالارىن جەتىلدىرۋ, پەداگوگيكالىق پراكتيكانى جاڭارتۋ, كاسىبي ستاندارتتاردى ازىرلەۋ, پەداگوگيكالىق ءبىلىمنىڭ پراكتيكالىق باعىتىن كۇشەيتۋ, جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم جاڭعىرتۋ, اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, جاس پەداگوگتاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جانە ولاردىڭ كاسىبي مانسابىن قولداۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.
بۇگىندە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ۋنيۆەرسيتەت دامۋىنىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق باعىتىنىڭ ءبىرى. ۋنيۆەرسيتەت لوندون مەنەدجمەنت جانە عىلىم اكادەمياسىمەن (LAMS), تۇركيانىڭ نيگدە جانە چۋكۋروۆا ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن, قىتايداعى ورتالىق ۇلتتار ۋنيۆەرسيتەتىمەن جانە شىڭجاڭ پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن, كورەيانىڭ حانگۋك ۋنيۆەرسيتەتىمەن, اقش-تاعى Mississippi Valley State University-مەن, سونداي-اق ەۋروپا مەن ازيانىڭ بىرقاتار جوعارى وقۋ ورىندارىمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان. سەرىكتەستىكتەر اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى دامىتۋعا, بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە جانە حالىقارالىق تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ستۋدەنتتەر الماتىنىڭ جەتەكشى مەكتەپتەرىندە پەداگوگيكالىق پراكتيكادان ءوتىپ, عىلىمي زەرتحانالاردىڭ جۇمىسىنا قاتىسادى, ءبىلىم جوبالارىن ازىرلەيدى. سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەت تسيفرلىق قۇرالداردى, قاشىقتان وقىتۋ پلاتفورمالارىن جانە حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن بەلسەندى ەنگىزىپ جاتىر.
ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتىندە ۇلتتىق تاربيە ماسەلەسىنە دە ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. ستۋدەنتتەرگە ۇلتتىق سالت-داستۇرلەردى, مادەني قۇندىلىقتاردى, ءتىل مەن ءدىل ەرەكشەلىكتەرىن, ادامگەرشىلىك جانە ەستەتيكالىق قاعيدالاردى مەڭگەرتۋگە باعىتتالعان تاربيە جۇمىستارى جۇيەلى جۇرگىزىلەدى. بۇل بولاشاق پەداگوگتاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىمەن قاتار رۋحاني-ادامگەرشىلىك تۇلعا رەتىندە قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى.
نارگيزا بالتاباەۆا, PhD
قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى