پرەزيدەنت ەل جاستارىنىڭ اشىق دەموكراتيالىق قوعام قۇندىلىقتارى نەگىزىندە تاربيەلەنگەنىن قالايدى. ءوز وتانىنىڭ پاتريوتى بولعانىن, الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ تالاپتارىنا ساي كەلەتىن جوعارى بىلىكتى, ءبىلىمدى, باسەكەگە قابىلەتتى مامان بولعانىن تىلەيدى.
قاي حالىقتىڭ بولماسىن بولاشاعى باسشىسىنا بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى. بۇل رەتتە, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتى قازاقستان حالقىن جارقىن بولاشاققا باستاپ كەلەدى. ەلدىڭ كوشىن العا سۇيرەپ, الەمدىك قاۋىمداستىقتاعى الەۋەتى زور ەلگە اينالدىرۋدا ەلباسىنىڭ ءسىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. قۇرامىنا ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى كىرەتىن حالىقتى قازاق جەرىندە بىرلىك پەن ىنتىماقتا ۇستاپ, بەرەكە تۇنعان قۇتتى مەكەنگە اينالدىردى. ءوزىنىڭ دانا ساياساتكەرلىگىمەن قازاقستاندى الەم جۇرتشىلىعىنا تانىتا ءبىلدى. مەملەكەتتى حالىقارالىق ارەنادا جوعارى دارەجەگە كوتەردى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالقىنىڭ جوعىن جوقتاپ, مۇڭىن مۇڭداعان جاناشىرى, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ وركەندەۋىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان ءبىرتۋار تۇلعا, ەكونوميكانى قارقىندى دامىتۋ مەن حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋدا ايرىقشا تابىستارعا قول جەتكىزگەن كەمەل كوشباسشى. ول بابالارىمىزدان كەلە جاتقان ۇلى ارمان – ءتاۋەلسىزدىگىمىزدى ورنىقتىرۋ جولىنداعى قيىن بەلەستەردەن حالقىن امان الىپ ءوتىپ, تاريح تورىنەن وزىندىك قولتاڭباسىمەن كورىنگەن ءسارۋار.
تاۋەلسىزدىك جاريالاعان كەزەڭدە مەملەكەت قۇلدىراۋ شەگىندە تۇرعان. سول سەبەپتى, ەلدىڭ ءوز الدىنا ءتۇتىنىن تۇتەتىپ, اياعىنان تۇرىپ كەتەتىنىنە سەنىمسىزدىك بىلدىرگەندەردىڭ سانى كوپ ەدى. “قازاقستان ءوز بەتىنشە كۇن كورە المايدى” دەگەندى اشىق ايتاتىن “كورىپكەل” ساياساتكەرلەر بولدى. ن.نازارباەۆتىڭ سارا ساياساتىنىڭ, قاجىرلى قايراتىنىڭ ارقاسىندا سول كۇمان-كۇدىكتىڭ ءبارىن جەڭىپ, بۇگىندە بولاشاعى جارقىن مەملەكەتتەردىڭ ءبىرىنە اينالدىق. ورتالىق ازياداعى كوشباسشى ەل رەتىندە تانىلدىق. الەمنىڭ ەڭ الىپ مەملەكەتتەرى بىزبەن ساناساتىن بولدى. جيىرما جىلعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا جاس قازاقستان تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىق بەرىك ورناعان جەرۇيىق مەكەنگە اينالدى.
قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتى جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى اۋىز تولتىرا ايتارلىقتاي وزگەردى. تاۋەلسىزدىكتىڭ تۋىن كوتەرگەن ەلباسى ەلىمىزدىڭ تامىرىنا ءنار بەرىپ, قاجىماي-تالماي حالقىن العا باستاپ كەلەدى. ەلىمىزدى باسەكەگە قابىلەتتى, قاي سالادا بولماسىن موينى وزىق دامۋشى ەلدەردىڭ ساناتىنا قوسۋدى ماقسات ەتكەن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز وسى جولدا ايانباي تەر توگۋدە. الەمدى شارپىعان قارجىلىق-ەكونوميكالىق داعدارىستى دۇنيە جۇزىندە ەلدىڭ الدى بولىپ ەڭسەردىك. داعدارىستان كەيىنگى دامۋ باعدارىن جاساپ, الداعى بەس جىلدا ەلدىڭ ەكونوميكاسىن كەمىندە ەلۋ پايىزعا ءوسىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ ون جىلدىق جوسپارىن جۇزەگە اسىرا باستادىق. دۇنيەنىڭ الپاۋىت مەملەكەتتەرى قۇرمەتتەيتىن اسا بەدەلدى ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتىپ وتىرمىز.
ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋ – وتە جاۋاپتى ءارى ابىرويلى ءىس. بۇل ۇيىمعا قازاقستاندىق توراعالىقتىڭ ءتورت “ت” – “تراست” (سەنىم), “تراديشين” ء(داستۇر), “ترانسپارەنسي” (اشىقتىق) جانە “تولەرانس” (توزىمدىلىك) دەگەن ۇرانمەن ءوتۋى ەلباسىنىڭ ۇلتتىق, وڭىرلىك جانە الەمدىك قاۋىپسىزدىككە ايرىقشا ءمان بەرەتىندىگىن كورسەتەدى.
ەلباسى ءوزىنىڭ وزىق ويلى, ومىرشەڭ قاعيدا-ۇسىنىمدارىمەن, ءادىل دە تۋراشىل مىنەزىمەن قۇرمەتكە بولەنگەن جان ەكەنىنە ءبارىمىز دە كۋامىز. ونىڭ ءبىر عانا دالەلى, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ مىنبەرىنەن جاپپاي قىرىپ-جوياتىن قارۋ-جاراقتاردى قىسقارتىپ, وعان كەتەتىن قاراجاتتى اۋرۋ-سىرقاۋ, جاعدايى تومەندەردى ەمدەتۋگە, نارلەندىرۋگە بەرۋ جايلى ۇسىنىس ايتىپ, زور قوشەمەت پەن ۇلكەن قولداۋعا يە بولدى. بۇل نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ جالپى ادامزات قاۋىمىنا دەگەن ىستىق ىقىلاسىن, مەيىرىمدىلىگى مەن جاناشىرلىعىن تانىتاتىن ادامي قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى عانا.
پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ حالىقتى مىڭجىلدىقتار اۋىسىپ, عاسىرلار توعىسقان الماعايىپ زاماندا بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتا, ىنتىماقتاستىق پەن تاتۋلىقتا ۇستاپ تۇرۋدى ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان ساتتەن باستاپ باستى نىساناسى ەتتى. سونىڭ ارقاسىندا وسى تۇستا تاۋەلسىزدىك الىپ, ءتۇرلى قاقتىعىستارعا كيلىگىپ قالعان باسقا ەلدەردەي ەمەس, قازاقستان بىردەن بەيبىت دامۋ داڭعىلىنا ءتۇستى. ەلباسى ەل ىشىندەگى ءوزارا تۇسىنىستىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋمەن قاتار, ايماقتىق تەكەتىرەستەردى بولدىرماۋدا ۇلكەن قاجىر-قايرات كورسەتتى, جاھانعا ونەگە بولارلىق ۇلگىلى ساياسات ۇستاندى.
ءبىلىم مەن تاربيە – ەگىز, ەكەۋى قارلىعاشتىڭ قوس قاناتىنداي. ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتار وسى ەكەۋى ارقىلى قالىپتاسادى. وسىنى ەسكەرگەن ەلباسى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ, ۇلتتىق تاربيەنىڭ دامۋىنا ايرىقشا ءمان بەرىپ, حالقىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ۇرپاعىن تاربيەلەۋدى قولعا الدى. مەملەكەتتىڭ, حالىقتىڭ بولاشاعى جاستاردا ەكەنىن قاپەردە ۇستاپ, جىل سايىن مىڭداعان جاستى ءوز باستاماسىمەن قولعا الىنعان رەسپۋبليكالىق “بولاشاق” باعدارلاماسى بويىنشا الىس-جاقىن شەتەلدەرگە وقۋعا جىبەرىپ وتىردى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ ەل جاستارىن ءبىلىم بەرۋدە ەڭ وزىق سانالاتىن وقۋ ورىندارىنا جىبەرىپ تاربيەلەۋى, ءوز ەلىمىزدە ءبىلىم الۋشى باسقا جاستاردىڭ دا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋىنە, عىلىم-ءبىلىمنىڭ سوڭعى جەتىستىكتەرىمەن سۋسىنداۋىنا جاعداي جاساۋى – ەل ەرتەڭىن ويلاعان كورەگەندىگى ەدى. بۇل ءبىزدىڭ ىلگەرى قاراي دامۋىمىزدىڭ شەشۋشى فاكتورىنا اينالدى. سونىمەن بىرگە جاس بۋىننىڭ بويىندا وركەندەگەن قازاقستاندى ورناتۋعا دەگەن قۇشتارلىق پەن سەنىم ۇيالاتتى.
ەلباسىنىڭ تالاپتى جاستارعا قولداۋ كورسەتىپ, جالپى ءبىلىم سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋداراتىنى كۇندەلىكتى ءبارىمىز كورىپ, قانىق بولىپ جۇرگەن ءجايت. ماسەلەن, 2008-2009 وقۋ جىلىندا 2 مىڭ 800-گە جۋىق ستيپەنديا يەلەرى سىرتتا وقىدى. وسىنداي تالاپتى جاستاردى وقىتىپ, ەلىمىزگە پايدالى مامانداردى تاربيەلەۋگە نازار اۋدارىپ وتىر. ءبىر جاعىنان, مۇنى مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاستارعا ارتىپ وتىرعان سەنىمى دەپ بىلگەن ابزال. مەملەكەتتىڭ قامقورلىعىمەن ەڭ بەدەلدى وقۋ ورىندارىندا وقىپ جاتقان ۇل-قىزدارىمىز وسىنى ەسكەرۋگە ءتيىس. “حالقىمىز دارىندى ۇلعا, تالانتتى قىزعا قاي زاماندا دا كەندە بولماعان. ولاردىڭ ءبارى دە حالقىمىزدىڭ تاريحىندا وشپەس ءىز قالدىرىپ, اسپانىمىزدا شوقجۇلدىزداي جارقىراپ تۇر... ەندىگى كەزەكتە العان بىلىمدەرىڭىزدى تۋعان ەلدەرىڭنىڭ كادەسىنە جاراتىپ, مەملەكەت ارتقان ءۇمىتتى اقتاڭىزدار. قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتەتىندەرىڭىزگە مەن سەنىمدىمىن”, – دەپ ەدى ەلباسى ءبىلىمدى جاستارعا ارناعان ءبىر سوزىندە.
ەلباسى ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ بولاشاق ازاماتتارىن وركەنيەتتى وزگە حالىقتاردان كەم بولماسىن, سولارمەن تەرەزەسى تەڭ بولسىن دەپ وقىتىپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە جاستارعا دەگەن ءۇمىتتىڭ كورىنىسى. جاستاردى تۋعان ەلىنىڭ مارتەبەسىنىڭ بيىك, ابىرويىنىڭ اسقاق, ار-نامىسىنىڭ جوعارى بولۋى ءۇشىن جاقسى ءبىلىم الىپ, ادال ەڭبەك ەتۋگە شاقىرادى.
پرەزيدەنت ەل جاستارىنىڭ اشىق دەموكراتيالىق قوعام قۇندىلىقتارى نەگىزىندە تاربيەلەنگەنىن قالايدى. ءوز وتانىنىڭ پاتريوتى بولعانىن, الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ تالاپتارىنا ساي كەلەتىن جوعارى بىلىكتى, ءبىلىمدى, باسەكەگە قابىلەتتى مامان بولعانىن تىلەيدى. بار قۇندىلىقتارىمىزدى يگەرگەن, مەملەكەتتىمىزدەگى بىرلىك پەن ەلدىكتى نىعايتۋعا, ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە قابىلەتتى جاستاردى تاربيەلەۋدى نازارىنا الىپ وتىر.
سونداي-اق ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان “مادەني مۇرا” باعدارلاماسى حالىقتىڭ رۋحاني ورلەۋىنە سەرپىن بەرىپ, جاستاردىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا قانىق وسۋىنە مۇمكىندىك تۋدىرىپ وتىر. حالقىمىزدى كەزىندە تاعدىر تاۋقىمەتىمەن ايىرىلىپ قالعان رۋحاني قازىناسىمەن قايتا قاۋىشتىرۋدا جانە ەلىمىزدى الەمگە تانىتۋدا “مادەني مۇرا” باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزى زور.
الەمدىك دىندەر جەتەكشىلەرىنىڭ باسىن قوسىپ, يسلام, حريستيان, يۋدايزم, بۋدديزم ۇستانۋشىلاردى ءبىر داستارحان باسىندا جيناپ, قول الىستىرعان, بەيبىتشىلىككە ۇندەگەن بىردەن-ءبىر ادام – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ءدىنباسىلاردىڭ استانا قالاسىنداعى جيىنى داستۇرگە اينالىپ, تۇراقتى وتكىزىلىپ كەلەدى. بۇعان دەيىن ءالى ەشكىم بۇل ءىستى وسىنشا ءساتتى ۇيىمداستىرا العان ەمەس. بۇل دۇنيە ءجۇزى حالقىن بەيبىتشىلىككە شاقىرۋدىڭ, ءبىر-بىرىمەن جاۋلاسپاي, سىيلاستىقتا ءومىر سۇرۋگە ۇندەۋدىڭ نەگىزى. وسى ءتارىزدى يگى باستامالارىمەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى حالىقارالىق دەڭگەيدە زور قۇرمەتكە بولەندى. قازاقستاننىڭ ىشكى تۇراقتىلىعىنا الەمنىڭ كوزىن جەتكىزە ءبىلدى. حالقىمىزدىڭ مەرەيىن تاسىتىپ, ابىرويىن اسقاقتاتتى. ەلىمىزدەگى جاراسىمدى تاتۋلىق پەن بەرىك ورناعان بىرلىكتى وزگەگە ونەگە ەتىپ كورسەتتى.
مەملەكەت باسشىسى ەل ەرتەڭى – بالالاردىڭ ءوز زامانىنداعى وزىق ويلى ازامات بولۋىنا باسا ءمان بەرىپ كەلەدى. ەلدەگى ءبىلىم وشاقتارىنىڭ سانى مەن ساپاسىنىڭ ارتۋىنا بارلىق جاعدايدى جاساپ وتىر. ماسەلەن, ەگەمەندىك العان تۇستا قازاق ءتىلدى بالاباقشالار مەن مەكتەپتەر وتە از بولاتىن. قازىر ولاردىڭ سانى ايتارلىقتاي كوبەيگەن. 2002 جىلى – 68, 2003 جىلى – 70 مەكتەپ سالىندى. 2007-2008 جىلدارى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن – 112, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ قارجىسىنا – 55 مەكتەپ سالىندى. ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ وقۋ جۇيەسىندە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازالارىنىڭ نىعايۋىنا كوڭىل ءبولىندى. اۋىل مەكتەپتەرىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا “اۋىل مەكتەبى” باعدارلاماسى, “100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا”, “جول كارتاسى” باعدارلامالارى ءناتيجەلى ىسكە اسۋدا. جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جاڭا كورپۋستارى مەن جاتاقحانالارى سالىندى. وسىنداي جان سۇيسىندىرەر ىستەرى ارقىلى جاستارعا قومقورلىق كورسەتىپ كەلەدى.
حالقىنا ادالدىق, ەلىن, جەرىن ءسۇيۋ – ادامدىق بورىش بولۋعا ءتيىستى قاعيدالار. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ بويىنداعى وسىنداي بيىك ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى جاستار ۇلگى تۇتۋعا ءتيىس. ەلباسىنىڭ ءاربىر ىسىنەن ونەگە الۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ەلدىڭ كەلەشەگىنە, مەملەكەتتىڭ بولاشاعىنا سەنىممەن قارايتىن, ەلباسىنىڭ اعالىق ءۇمىتىن العا اپاراتىن جانە سارا ساياساتىن جالعاستىرا الاتىن ءبىلىمدى دە بىلىكتى, پاراساتتى ۇرپاق قالىپتاسا الادى.
ادام ءومىرى قيلى بەلەستەردەن, قيالى اسۋلاردان تۇرادى. سول اسۋلاردى ەڭبەكپەن ەڭسەرىپ, جوعارى ءبىلىم مەن بىلىكتىڭ, بيىك پاراسات پەن پايىمنىڭ, ەلىم دەپ سوققان جۇرەكتىڭ ارقاسىندا قاراپايىم شويىن قۇيۋشىدان مەملەكەت باسشىسىنا دەيىن وسكەن نۇر-اعانىڭ ومىرلىك تاجىريبەسىنەن الار ونەگە مول. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ حالقىن سۇيگەندىگى, ساليقالى ساياساتكەرلىگى توتاليتارلىق جۇيەدەن كۇيرەپ شىققان قازاقستاندى جيىرما جىلعا دا جەتپەيتىن مەزگىلدە تورتكۇل دۇنيە تۇگەل قىزىعا قارايتىن قارقىندى دامۋشى جانە بولاشاعى زور مەملەكەتكە اينالدىردى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس.
ەلباسىنىڭ باستاعان ءاربىر ءىسى جاستارعا ۇلگى-ونەگە بولارلىقتاي. قازاقستان ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعى, ءبىلىمى مەن ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ, اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن ىنتالاندىرۋ بارىسىندا حالىقتى دەنە تاربيەسىمەن اينالىسۋعا, دۇرىس تاماقتانۋعا ۇندەيتىن, ەسىرتكىدەن, تەمەكىدەن, ىشىمدىكتەن اۋلاق بولىپ, تازالىق شارالارىن ساقتاۋدى ناسيحاتتايتىن پارمەندى ءىس-شارالار جۇرگىزىپ وتىرۋى جاستاردىڭ كەلەشەكتە كەمەل ادام بولىپ قالىپتاسۋىن كوزدەگەنى.
زاڭعار جازۋشىمىز مۇحتار اۋەزوۆتىڭ “ەل بولامىن دەسەڭ بەسىگىڭدى تۇزە” دەگەنى بار. ءبىز بولاشاق ۇرپاقتىڭ ەلدىك رۋحى مىقتى بولسىن دەسەك, ولاردى رۋحاني مادەنيەت ۋىزىنا جارىتىپ وسىرۋگە ءتيىسپىز. مەملەكەتشىلدىك, ەلدىك, بىرلىك, تاتۋلىق ۇعىمدارىن بالا ساناسىنا جاستايىنان ءسىڭىرۋىمىز قاجەت. ەلباسى ن.نازارباەۆ ءبىر سوزىندە: ء“بىز ءوزىمىزدىڭ بالالارىمىزدى, جاستارىمىزدى وزگەلەردى تىڭداۋعا جانە تۇسىنۋگە, باسقا ۇلتتاردىڭ ءتىلى مەن ءدىلىن, سالت-ءداستۇرىن قۇرمەتتەۋگە ءتاربيەلەۋىمىز كەرەك. ونسىز قازىرگىدەي جاھاندانۋ داۋىرىندە ەشقانداي جەتىستىككە جەتە المايمىز. قازاقستاندىق جاستار ءوز ەلىنىڭ پاتريوتى بولۋلارى كەرەك. ءتۇرلى ەكسترەميستىك سيپاتتاعى “كوزبوياۋشىلىقتارعا” قارسى تۇرار يممۋنيتەتتەرىن كۇشەيتۋلەرى قاجەت”, – دەپ ەدى.
ۇلتتىڭ بولاشاعى ءۇشىن تاربيەنىڭ ماڭىزى زور ەكەنى بەلگىلى. ەلباسى ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ۇرپاقتىڭ تاربيەسىنە ەرەكشە كوڭىل قويا وتىرىپ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ 14-ءشى سەسسياسىندا جاستاردى تاربيەلەۋدىڭ كەشەندى باعدارلاماسىن جاساۋدى تاپسىرعان بولاتىن. بۇل ءوز كەزەگىندە تاربيە ماسەلەسى وتباسىنىڭ عانا ەمەس, مەملەكەتتىك ءمانى بار ءىس ەكەنىن ايقىنداپ بەردى. بالاباقشالاردا, مەكتەپتەردە, كوللەدجدەر مەن وقۋ ورىندارىندا تەك ءبىلىم عانا بەرىپ قويماي, تاربيەنىڭ دە تىزگىنىن تەڭ ۇستاۋدى تاپسىردى.
ەلباسى ن.نازارباەۆ – كۇللى ادامزات دۇنيەسىنىڭ بەيبىتشىلىگى مەن تاتۋلىعىن, ءوز حالقىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن تۇتاستىعىن كوكسەگەن زامان جارشىسى, حالىق تاربيەشىسى. تاريحتىڭ دا, تاعدىردىڭ دا سىنىنان سۇرىنبەي, ۇلكەن ابىرويمەن وتكەن كورەگەن كوسەمنىڭ كەمەڭگەرلىگى مەن دانالىعى تاريحىمىزدىڭ بۇدان كەيىنگى كەزەڭدەرىندە ۇرپاقتان ۇرپاققا اڭىز بولىپ تارالا بەرەتىنىنە ەش كۇمان جوق. قابىرعالى قالىڭ ەلدىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ, ەسەسىن قايتارىپ, حالقىمىزدىڭ بۇگىنگى دارەجەگە جەتۋىنە كۇش سالعان ەلباسى جايلى قالاي ايتساق تا جاراسادى.
سەرىك پىراليەۆ, اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ
رەكتورى, پروفەسسور.