پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين قازاقستانمەن 2026-2031 جىلدارعا ارنالعان ارىپتەستىكتىڭ جاڭا نەگىزدەمەلىك ستراتەگياسى بويىنشا كونسۋلتاتسيالارعا ارنالعان دۇنيەجۇزىلىك بانك توبىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
كەزدەسۋدى اشقان سەرىك جۇمانعارين ىنتىماقتاستىقتىڭ ستراتەگيالىق سيپاتىن اتاپ ءوتىپ, 2031 جىلعا دەيىنگى ءوزارا ءىس-قيمىل باعدارىن ايقىندايتىن قۇجاتتى دايىنداعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ء«بىز دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن ارىپتەستىكتى جوعارى باعالايمىز. ۇسىنىلعان ستراتەگيا ساراپتاما, قارجىلاندىرۋ جانە بىرلەسكەن باستامالار ارقىلى ءبىزدىڭ رەفورمالاردى قولداۋ ءۇشىن نەگىز جاسايدى», دەپ اتاپ ءوتتى ۆيتسە-پرەمەر.
كولىك جانە تسيفرلىق بايلانىستى دامىتۋدى, سۋ جانە ەنەرگەتيكا سەكتورلارىندا كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋدى, قارجى نارىعىن دامىتۋدى, جەكە ينۆەستيتسيانى ىنتالاندىرۋدى, كليماتتىق ساياساتتى كۇشەيتۋدى جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزىن پايدالانۋدى ارتتىرۋدى قوسقاندا, ستراتەگيا جوباسىندا بەلگىلەنگەن باسىمدىقتار قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق قۇجاتتارى مەن ماقساتتارىنا سايكەس كەلەدى.
بانكتىڭ التى جىل ىشىندە جىل سايىن $1 ملرد-قا دەيىن قارجىلاندىرۋعا دايىندىعى دا اتاپ ءوتىلدى. ۆيتسە-پرەمەردىڭ ايتۋىنشا, بۇل جەكە سەكتوردى نىعايتۋ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مەن ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن قوسىمشا جاعداي جاسايدى. رەفورمالاردى تالدامالىق سۇيەمەلدەۋ قازاقستان ۇكىمەتى مەن دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ بىرلەسكەن ەكونوميكالىق زەرتتەۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جالعاسادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان الدىڭعى ستراتەگيانى ىسكە اسىرۋدىڭ قورىتىندىسى شىعارىلدى. وسى كەزەڭدە جالپى سوماسى $4,2 ملرد كولەمىندەگى 14 جوبا ىسكە اسىرىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا «باتىس ەۋروپا-باتىس قىتاي» حالىقارالىق ترانزيتتىك ءدالىزىن دامىتۋ, «الماتى-قورعاس» اۆتوجولىن قايتا جاڭارتۋ, يرريگاتسيالىق جانە درەناجدىق جۇيەلەردى جاڭعىرتۋ جانە ت. ب. بار.
دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ قازاقستان مەن تۇركىمەنستانداعى تۇراقتى وكىلى اندرەي ميحنەۆ وتكەن كەزەڭ پاندەميانى قوسقاندا, بىرقاتار سىرتقى سىن-قاتەرمەن قاتار جۇرگەنىن, بۇل رەتتە تاراپتاردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلى بەلگىلەنگەن باستامالاردى ىسكە اسىرۋعا جانە ءىس جۇزىندە ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, «شىعىس-باتىس» جانە «وڭتۇستىك-باتىس» جوبالارى «باتىس ەۋروپا - باتىس قىتاي» كولىك ءدالىزىن دامىتىپ, 5 ميلليوننان استام ادامعا شاققانداعى بايلانىستى جاقسارتتى. جول ءجۇرۋ ۋاقىتى ۇشتەن ەكىگە قىسقارىپ, قوزعالىس جىلدامدىعى ءۇش ەسە ءوستى. كولىك شىعىندارى 35%-عا تومەندەدى. 1 200-دەن اسا تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلعان. تۇرعىنداردىڭ 93%-ى ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ ارتقانىن اتاپ وتكەن.
شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ مىڭنان استام كاسىپورىنعا گرانتتىق جانە كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. 175 ستارتاپ $41 ملن ساتىلىمدى قامتاماسىز ەتتى جانە $16 ملن ينۆەستيتسيا تارتتى.
يرريگاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جونىندەگى جوبا سۋ پايدالانۋدىڭ تيىمدىلىگىن 92 مىڭ گەكتارعا ارتتىرىپ, 60 مىڭ فەرمەردى قوسقاندا, 94 مىڭ سۋ پايدالانۋشىنىڭ جاعدايىن جاقسارتتى. 763 شاقىرىم ارنا جاڭارتىلىپ, ونىمدىلىكتىڭ وسۋىنە جانە جۇمىس ورىندارىنىڭ قۇرىلۋىنا ىقپال ەتتى. اگرارلىق سەكتوردا سۋبسيديالاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋعا قوسىمشا تالدامالىق قولداۋ كورسەتىلدى.
حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسىنىڭ (IFC) وكىلدەرى مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك جوبالارىن كونسۋلتاتسيالىق قولداۋدى, سونداي-اق جەكە ينۆەستورلارعا كرەديت بەرۋ مەن ولاردىڭ قاتىسۋىن ارتتىرۋدى قوسا العاندا, ينۆەستيتسيالىق قىزمەتتى جالعاستىرۋ جوسپارى تۋرالى حابارلادى. مىسال رەتىندە قتج قاتىسۋىمەن الماتى اينالما تەمىرجولىن قارجىلاندىرۋ جوباسى كەلتىرىلدى.
بۇدان ارعى باسىمدىقتاردىڭ قاتارىندا تەمىر جول ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ, قارجى ينستيتۋتتارى ارقىلى شاعىن جانە شاعىن بيزنەستى قولداۋ, زاماناۋي اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى مەن استىقتى تەرەڭ وڭدەۋ جوبالارىن جەتكىزۋدى قارجىلاندىرۋدى قوسقاندا, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ بار.
كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار ستراتەگيا جوباسىن ايتىلعان ۇسىنىستاردى ەسكەرە وتىرىپ پىسىقتاۋعا جانە ونى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىنۋعا ۋاعدالاستى.