قالاساق تا, قالاماساق تا, تسيفرلىق داۋىرگە بەيىمدەلۋگە ءماجبۇرمىز. بۇگىنگى بۋىن بەسىكتەن بەلى شىقپاي جاتىپ-اق سمارتفونمەن دوستاسىپ ۇلگەرەدى. اتا-انالار دا بۇنى بالانى الداۋسىراتا تۇراتىن كەرەمەت قۇرالعا اينالدىرعان. وكىنىشتىسى, ىشىندەگى كونتەنتتى ەشكىم قاداعالاپ جاتپايدى. سونىڭ كەسىرىنەن بالدىرعاندار الگوريتم ۇسىنعان اقپاراتتى ساناسىنا ءسىڭىرىپ جاتىر. تەحنولوگيادان باس تارتۋ ءبارىبىر مۇمكىن بولماعاندىقتان, بالاعا پايدالى قوسىمشالاردى ۇسىنۋ – ەڭ ءتيىمدى شەشىم. اربىردەن سوڭ, اكە-شەشەنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى – تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتىڭ اجىراماس بولىگى.
كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە بالالاردى دامىتاتىن تسيفرلى قوسىمشالار سانى ايتارلىقتاي كوبەيىپ كەلەدى. قازاق ءتىلىن ۇيرەتەتىن پلاتفورمالار, ماتەماتيكا مەن لوگيكانى ويىن ارقىلى مەڭگەرتەتىن سەرۆيستەر, باعدارلامالاۋ نەگىزىن تانىتاتىن ستارتاپتار پايدا بولدى. قۋانتارلىعى, وعان سۇرانىس تا بار.
بالانىڭ دامۋى انا تىلىنەن, ويلاۋ قابىلەتىنەن, لوگيكانىڭ جەتىلۋىنەن باستالادى. ءبىرىنشى ۇلكەن باعىت – ءتىل ۇيرەتەتىن قوسىمشالار. قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋگە ارنالعان تسيفرلىق ونىمدەر بۇرىن ساۋساقپەن سانارلىق ەدى, قازىر تاڭداۋ كوپ. ەرتە جاستان ءالىپبي, دىبىس, سوزدىك قوردى ويىن ارقىلى مەڭگەرتۋ – پەداگوگيكادا دالەلدەنگەن ءادىس. تسيفرلىق فورمات ونى قولجەتىمدى ەتە ءتۇستى. ارينە, ەكران ارقىلى ءتىل ۇيرەنۋ شىنايى قارىم-قاتىناستى الماستىرا المايدى. قوسىمشا قۇرال مۇعالىمنىڭ دە, اتا-انانىڭ دا ورنىن باسپايدى. دەگەنمەن بالانىڭ بوس ۋاقىتىندا ۇلكەن كومەك. بۇل باعىتتا ەڭ تانىمال پلاتفورمالاردىڭ ءبىرى – «Soyle.kz». قوسىمشا قازاق ءتىلىن سوزدىك, سويلەم قۇراۋ, جاتتىعۋ جاساۋ ارقىلى ۇيرەتەدى. مەكتەپ جاسىنداعى بالالارعا دا, ەرەسەكتەرگە دە ىڭعايلى. ال «Bala.soyle.kz» بالاباقشا جاسىنداعى بالالارعا ارنالعان. مۇندا ءالىپبي, دىبىستار, قاراپايىم سوزدەر ويىن تۇرىندە بەرىلەدى. تاعى ءبىر جوبا – «Aleem». بۇل قوسىمشا اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەتۋگە باعىتتالعان. ساباقتار بالانىڭ دەڭگەيىنە قاراي بەيىمدەلىپ بەرىلەدى.
سونىمەن قاتار قازىرگى كەزدە كەيبىر بالالاردىڭ ءتىلى شىقپاي جاتادى. لوگوپەدتەردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ساپاسىز كونتەنتتەر بالانىڭ سويلەپ كەتۋىن تەجەيدى. ال «QazaQsha» – وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جاسالعان جوبا. ويىن پازلمەن جاسالعان. ونىڭ بىرىندە ءارىپ, ەكىنشىسىندە جانۋار نەمەسە جاندىك بەينەسى بولادى. بالا ولاردى سايكەستەندىرگەندە بەينەگە جان بىتەدى. دىبىس شىعىپ, بالا سول جانۋاردىڭ اتىن ەستىپ, ونى كورىپ, ءسوزدى قايتالاپ ۇيرەنەدى.
جوبانىڭ اۆتورى قىزعالداق بايتاڭاتقىزىنىڭ ايتۋىنشا, بالالاردىڭ سويلەۋ قابىلەتى – ماڭىزدى ماسەلە. «قازاق تىلىندە قىزىقتى, ينتەراكتيۆتى ماتەريالدار از. سول سەبەپتى ءبىز «QazaQsha» جوباسىن جاسادىق. ءبىزدىڭ ماقسات – ءار بالاعا قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋدى ويىن ارقىلى قىزىقتى ەتىپ كورسەتۋ», دەيدى ول.
ەكىنشى باعىت – ماتەماتيكا مەن لوگيكا. قازىرگى كەزدە وتاندىق «EdTech» جوبالارى قارقىندى دامىپ كەلەدى. گەيميفيكاتسيا, دەڭگەيمەن ءوتۋ, ۇپاي جيناۋ – ءبارى بالانىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتادى. ايتسە دە, لوگيكانى تەك تاپسىرما شەشۋمەن شەكتەۋ – قاتە. ويلاۋ قابىلەتى سۇراق قويۋ, قاتەلەسۋ, تالقىلاۋ بارىسىندا داميدى. ماتەماتيكانى تۇسىنىكسىز ءارى كۇردەلى دەپ سانايتىن بالالار از ەمەس. ال «Qalan» پلاتفورماسى – وسى ماسەلەنى شەشۋگە باعىتتالعان جوبا. مۇندا ەسەپتەر ويىن فورماتىندا بەرىلەدى, دەڭگەيدەن دەڭگەيگە ءوتۋ ارقىلى بالا قىزىعۋشىلىعىن جوعالتپايدى. كىشكەنتاي بالالارعا ءتۇستى اجىراتۋ, سايكەستەندىرۋ, قاراپايىم رەبۋستار سەكىلدى لوگيكالىق ويىندار جاسالعان. مۇنداي قوسىمشالار زەيىندى, ەستە ساقتاۋدى دامىتادى.
ءۇشىنشى باعىت – باعدارلامالاۋ جانە تسيفرلىق ويلاۋ. باعدارلامالاۋ لوگيكانى دامىتادى. جاقسى قوسىمشا بالانى «باتىرما باسۋشى» ەمەس, ماسەلەنى شەشۋشى رەتىندە تاربيەلەي الادى. وسى ماقساتتا وتاندىق «CodiPlay» قوسىمشاسى جاسالعان. وندا بالالار «Scratch» جانە بلوكتىق كودتاۋ ارقىلى باعدارلامالاۋدىڭ نەگىزىن ۇيرەنە الادى.
سونداي-اق «مەنىڭ قازاقستانىم», «جەتى قازىنا» سەكىلدى قوسىمشالار ارقىلى بالالار ەل تاريحى, مادەنيەتى, ۇلتتىق قۇندىلىقتار تۋرالى مالىمەت الادى.
الايدا «دامىتۋشى» دەگەن اتاۋ اۆتوماتتى تۇردە قاۋىپسىز دەگەندى بىلدىرمەيتىنىن ەسكەرۋ قاجەت. ەگەر بالا كۇنى بويى تەلەفوندا وتىرسا, قانداي قوسىمشا بولسا دا, ول دامىتۋدان گورى تەجەيدى. سوندىقتان تسيفرلىق ءونىم – ۋاقىتپەن, ماقساتپەن قولدانىلعاندا عانا پايدالى.