كەڭگىر اۋىلى جەزقازعان قالاسىنان سەگىز شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. وندا شامامەن ءۇش مىڭعا جۋىق ادام تۇرادى. كەلەشەكتە اۋىلدى جەزقازعان قالاسىنا قوسۋ جوسپارلانعان. وبلىس ورتالىعىنا جاقىن ورنالاسسا دا بۇل اۋىلدىڭ شەشىلمەگەن ماسەلەسى جەتكىلىكتى.
وبلىس ورتالىعىنا ىرگەلەس بولعان سوڭ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جاعدايى كوش ىلگەرى دەپ ويلايتىن ەدىك. سويتسەك, مۇنداعى احۋال مۇلدە باسقاشا بولىپ شىقتى. اۋىلدا حالىق تۇراقتامايدى. بايىرعى تۇرعىنداردىڭ باسىم كوپشىلىگى جەزقازعان مەن ساتباەۆ قالالارىنا كوشكەن. جاستار جاعى شاحتادا جۇمىس ىستەيدى. كەيبىرەۋى اۋىلداعى ءۇيىن ساتپاي, ءالى ۇستاپ وتىر. ەرتەڭ اۋىلعا گاز, سۋ كەلەدى سوندا قىمباتىراق ساتامىز دەگەن ءۇمىتى بار. بۇل جاعداي ەلدى مەكەندە كۇتىمسىز, قاراۋسىز ۇيلەردىڭ قاتارىن كوبەيتكەن.
ءبىز كورگەن ەكى پودەزدى ەكىقاباتتى ۇيدە سەگىز پاتەر بار. ءتورت پاتەردىڭ بىرەۋىندە عانا ادام تۇرادى. ال بوس تۇرعان ۇيلەر كىم كورىنگەننىڭ مەكەنىنە اينالعان. پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆى دەگەن جوق. ەكىقاباتتى ۇيلەرگە سۋ جانە ەلەكتر ەنەرگياسى سىرتتان كەلەدى. سۋدى قۇدىقتان تاسىپ ىشەدى. بەرتىنگە دەيىن تۇرعىندار تەحنيكالىق ماقساتقا قولدانىلاتىن سۋدى تۇتىنىپ كەلگەن. 2022 جىلدان باستاپ اۋىلدى سۋمەن قامتۋ جۇمىسىنا جەزقازعان قالالىق سۋمەن جابدىقتاۋ كاسىپورنى قىزمەت كورسەتە باستاعان. اۋىلدىق وكرۋگتەگى سۋ قۇبىرىنىڭ جالپى ۇزىندىعى توعىز شاقىرىم, جاڭارتىلۋ جۇمىسى بيىل اياقتالدى.
تابيعي اۋىزسۋ بولماعان سوڭ اكىمدىك اۋىل ىشىنە سۋ تازالايتىن سۇزگى ورناتقان. حالىق جاقىن ارادا ساپالى اۋىزسۋ ماسەلەسى شەشىلىپ قالادى دەگەن ۇمىتتە. جەتپىس شاقىرىمداعى ەسقۇلا جەراستى سۋ قورىنان جەزقازعانعا تارتىلاتىن جاڭا قۇبىر ىسكە قوسىلسا, وعان كەڭگىر اۋىلىنىڭ دا سۋ قۇبىرى جالعانادى.
اۋىلداعى 1973 جىلى سالىنعان كارىز جۇيەسى دە توزعان. 2013 جىلى جاڭا كارىز جۇيەسى تارتىلا باستاعان. بىراق مەردىگەردىڭ جاۋاپسىزدىعى سالدارىنان جوبا ورتا جولدان توقتاپ قالعان. 2019 جىلى بۇل نىسان قايتادان قولعا الىنىپ, بىراق «جارامسىز» دەپ تانىلدى. كوشەنىڭ ەكى جاعىنا گاز قۇبىرى, قاسىنان سۋ قۇبىرى تارتىلعان. ورتادا كەيبىر ىستەن شىققان قۇدىقتار بار. سوندىقتان كارىزدى جاڭارتۋ وڭاي بولمايىن دەپ تۇر.
ءبىر جاقسىلىعى, بيىل كەڭگىر اۋىلىنا گاز تارتىلدى. گاز قۇبىرىن سالۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 1 ملرد 250 ملن تەڭگە بولىنگەن, 370 ملن تەڭگە ءبولۋ جىلدىڭ اياعىنا جوسپارلاندى. قازىرگى ۋاقىتتا تابيعي گازدى ءاربىر ءۇي تارتىپ الۋعا گاز سورعىسى دايىن تۇر. «كەڭگىر اۋىلىندا جالپى ۇزىندىعى 25 316 مەتر قۇبىر توسەلدى. جۇمىستى مەردىگەر كاسىپورىن «شىمكەنتگاز» جشس اتقاردى. قازىر قۇجاتتارى عانا قالدى. ەندى ولاردى «ايماقگاز» فيليالى وزدەرىنىڭ بالانسىنا قابىلداپ الۋى كەرەك. بارلىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرىلگەن كەزدە عانا تۇرعىندار گازدى قوسا الادى. ونى قوسىپ بەرەتىن التى فيرمانىڭ قىزمەت كورسەتۋ قۇنى 650 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى», دەيدى كەڭگىر اۋىلىنىڭ اكىمى رۇستەم ەسماعانبەتوۆ.
اۋىل ىشىندە توعىز كوشە بار. 2018 جىلى بارلىق كوشەگە اسفالت توسەلگەن. وكىنىشكە قاراي, 2022 جىلى سۋ, 2025 جىلى گاز قۇبىرى تارتىلۋىنا بايلانىستى ءبىراز كوشەنىڭ تاس جولى ب ۇلىنگەن.
اۋىلدا بالاباقشا دا جوق. №2 كەڭگىر اۋىلدىق مەكتەبىندە شاعىن ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. ول ورتالىق بالاباقشانىڭ كەزەگىندە تۇرعان 190 بالانىڭ ءبارىن بىردەي قامتي المايدى. سوندىقتان اۋىل اكىمدىگى 210 ورىندىق بالاباقشانىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما جوباسىن جاساعان. كەيىن قالامەن قوسىلۋ مۇمكىندىگى تۋعاندا وتباسى, بالا سانى كوبەيەتىنى ەسكەرىلىپ, 320 ورىندىققا اۋىستىرىلعان بالاباقشانىڭ قازىر جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەندى.
سونداي-اق 160 ورىندىق دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىن سالۋعا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما دايىندالدى. بۇل جوبا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلادى.
«مەيىربيكە بولىپ جۇمىس ىستەگەنىمە 46 جىل بولدى. بۇرىن وتباسىلىق دارىگەرلىك امبۋلاتوريا عيماراتى جەكەمەنشىككە بەرىلدى. يەسى ساتىپ جىبەرگەن سوڭ جەزقازعان قالاسىنىڭ ەمحاناسىنا اۋىستىق. جەتى جىل بولدى اكىمشىلىك ءوز عيماراتىنان تەگىن بولمە بەرىپ, جۇمىسىمىزدى جالعاستىرىپ جاتىرمىز. ءبىر دارىگەر, ءۇش مەدبيكە بار. ەندى جاڭا مەديتسينالىق عيمارات اشىلسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى», دەيدى گۇلسىم التاەۆا.
كەڭگىر اۋىلىندا 25 كەرەۋەتتىك جاڭادان سالىنىپ جاتقان فەلدشەرلىك-دارىگەرلىك امبۋلاتوريانىڭ قۇرىلىس جۇمىسى وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا باستالدى. مەردىگەر – «استانا پرەميۋم ستروي» جشس, تەحنيكالىق قاداعالاۋ – «دوستار ستروي گرۋپپ» جشس-عا تيەسىلى. قۇرىلىسقا مەملەكەتكە قايتارىلعان قارجىدان 248,4 ملن تەڭگە ءبولىندى. جاقىندا قولدانىسقا بەرىلەتىن فاپ عيماراتىندا دەنساۋلىق سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە زاماناۋي ەمدىك قۇرال-جابدىقتار قويىلىپ, قولايلى جاعداي جاسالعان. ەندى كادر ماسەلەسىن شەشۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلىپ جاتىر.
ۇلىتاۋ وبلىسى