ەرتىس بويىنداعى مۋزەيلەردە قازاق جەرىن مەكەن ەتكەن ەجەلگى تايپالاردىڭ تۇرمىسى مەن سوعىس ونەرىنە قاتىستى كونە جادىگەرلەر بارشىلىق. سونىڭ ءبىرى – تاسمولا مادەنيەتىنە قاتىستى قارۋ-جاراق تۇرلەرى.
ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى VIII عاسىردىڭ اياعى – VII عاسىردىڭ باسىندا ۇلى دالانىڭ تاريحىندا جاڭا كەزەڭ – ەرتە تەمىر عاسىرى باستالعانى بەلگىلى. بۇل ءداۋىردى عىلىمدا «تاسمولا مادەنيەتى» دەپ اتايدى. اتاۋى دا تاسمولا شاتقالىنداعى ەرەكشە جەرلەۋ ورىندارىمەن بايلانىستى. ءدال وسى مادەنيەت ەرتىس-بايان وڭىرىندەگى ەجەلگى تايپالاردىڭ تۇرمىسىن, دۇنيەتانىمىن, سوعىس جانە شارۋاشىلىق داستۇرلەرىن سيپاتتايدى.
پوتانين اتىنداعى تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى قورىنداعى قانجار سول كەزەڭنىڭ تەحنولوگيالىق مۇمكىندىگىن ايقىن كورسەتەدى. تولىقتاي تەمىردەن سوعىلعان قارۋدىڭ ۇزىن, جىڭىشكەرە تۇسكەن ءجۇزى مەن قوس جاققا سوزىلعان قاندىراسى ونى تىكەلەي سوعىس نە اڭشىلىق ماقساتىندا پايدالانعانىن دالەلدەيدى. سابىنداعى قوس سپيرال تۇرىندەگى ساندىك ورام – تاسمولا شەبەرلەرىنە ءتان كوركەمدىك شەشىمدەردىڭ ءبىرى. ۋاقىت توزدىرعانىمەن, جادىگەر ءوز ءداۋىرىنىڭ ەستەتيكالىق تالعامىن ايقىن سەزدىرەدى.
«تاسمولا مادەنيەتى – ءبىزدىڭ ءوڭىرىمىزدىڭ ەڭ ماڭىزدى ارحەولوگيالىق كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرى. اسىرەسە تەمىر بۇيىمدار, سونىڭ ىشىندە وسىنداي قانجارلار, ەجەلگى تايپالاردىڭ اسكەري قۋاتى مەن شەبەرلىك دەڭگەيىن كورسەتەدى. بۇل جادىگەر كەلۋشىلەردى قىزىقتىرىپ, ولاردى سول زاماننىڭ اتموسفەراسىنا جەتەلەيدى», – دەيدى مۋزەي قىزمەتكەرلەرى.
پاۆلودار وبلىسى