مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وڭىرلىك جۇك اۆياحابتارىن دامىتۋ جونىندە كەڭەس وتكىزدى.
پرەزيدەنت اۆياحابتاردى دامىتۋ كولىك-تاسىمال سالاسىنداعى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى سانالاتىنىنا توقتالدى.
– كۇللى الەم ەلدەرى ترانزيتتىك مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىر. حالىقارالىق باسەكەلەستىك كۇشەيە ءتۇستى. قازىر قازاقستان ارقىلى جونەلتىلەتىن جۇك, نەگىزىنەن, اۆتوموبيل جانە تەمىرجول ارقىلى تاسىمالدانادى. بىراق ساراپشىلار جىل وتكەن سايىن اۋە جولدارى ارقىلى وتەتىن جۇك تاسىمالى, ياعني «air cargo»-نىڭ ۇلەسى ارتا تۇسەدى دەگەن بولجام جاساپ وتىر. 2040 جىلعا قاراي اۋە جۇكتەرىنىڭ 20 پايىزى «ازيا – ەۋروپا» باعىتىنا تيەسىلى بولماق. ەلىمىز تەمىرجولدى, اۆتوكولىك جولىن جانە اۋە تاسىمالىن قامتيتىن ءمۋلتيمودالدى لوگيستيكا جۇيەسىن قالىپتاستىرۋى كەرەك, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق ارتىقشىلىقتارىن ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
– ەلىمىز ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى نەگىزگى اۋە جولدارىنىڭ تۇيىسكەن تۇسىندا ورنالاسقان. ءبىز وسى ەرەكشەلىگىمىزدى بارىنشا ءتيىمدى ءارى ۇتىمدى پايدالانۋىمىز كەرەك. ورتالىق ازيا جانە وڭتۇستىك كاۆكاز ايماعىندا ترانزيتتىك جۇك تاسىمالىنا بايلانىستى باسەكە كۇشەيىپ بارادى. سونداي-اق كولىك-لوگيستيكا سالاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋعا قاتىستى تالاس قىزا ءتۇستى. ءبىز دە باتىل ءارى ءتيىمدى شەشىمدەر قابىلداۋىمىز كەرەك. ايتپەسە, قولدا تۇرعان مۇمكىندىك پەن ارتىقشىلىقتان ايىرىلىپ قالۋىمىز مۇمكىن, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, نەگىزگى اۋەجايلاردا تولىققاندى اۆياحاب قالىپتاستىرۋ – وتە وزەكتى ماسەلە.
– ءار اۋەجايدىڭ باسەكەگە قابىلەتتى تۇستارىن ايقىنداپ, جۇمىس ءتاسىلىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋ كەرەك. قازىر ترانزيتتىك كارگو-ترافيكتىڭ قوسىمشا قۇنى تومەن بولىپ تۇر. جۇك تاسىمالداۋشىلار كوبىنە جانارماي قۇيۋ نەمەسە تەحنيكالىق قاجەتتىلىك ءۇشىن عانا توقتايدى. ءبىزدىڭ اۋەجايلار جۇكتى تيەپ-جونەلتۋگە, جيناقتاۋعا اسا ق ۇلىقتى ەمەس. سەبەبى ەلىمىزدە ينفراقۇرىلىم دايىن ەمەس. سونىڭ سالدارىنان ترانزيتتىك الەۋەتىمىزدى تولىق پايدالانا الماي وتىرمىز. وسىعان وراي ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ ءتيىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. ۇسىنىلاتىن جەڭىلدىكتەر ءاربىر حابتىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي جاسالۋعا ءتيىس, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت وسى باعىتتاعى قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋدى كەيىنگە قالدىرىپ, ءتيىستى قۇجات قابىلداماي وتىرعان سالالىق مينيسترلىكتىڭ جۇمىسىن سىنعا الدى.
مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە اۋە حابتارىن دامىتۋدىڭ ناقتى ماسەلەلەرىن شۇعىل تۇردە شەشۋ جونىندە تاپسىرما بەردى.
– اۋەجاي قىزمەتىندەگى قازىرگى تاريف ساياساتىن قايتا قاراۋعا باسا ءمان بەرۋ كەرەك. كەيىنگى 10 جىلدا باعا ءبىر-اق رەت, ياعني بيىل عانا ءوستى. تاريفتەردى ۇستاپ تۇرۋ ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋىنا اكەلەدى. مۇنى تاجىريبە انىق كورسەتتى. باعانى قايتا قاراۋ قالىپتاسقان جاعدايدى وزگەرتۋگە كەپىل بولۋعا ءتيىس. سونىمەن قاتار باعانىڭ كۇرت كوتەرىلۋىن بولدىرماۋ ءۇشىن وڭتايلاندىرىلعان ءتاسىل قولدانۋ قاجەت. ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» قاعيداتىن ەنگىزۋ الداعى جىلدارى سالانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى شارتى بولۋى كەرەك. قولايلى ىسكەرلىك ورتا قۇرۋ – ستراتەگيالىق مىندەت. ينۆەستورلاردى مۇقيات تىڭداعان ءجون. اۋەجايلارداعى اۆياتسيالىق ەمەس قىزمەتتى شەكتەن تىس رەتتەۋ كوپتەگەن تۇيتكىل تۋىنداتىپ وتىر. كونكۋرستار ارقىلى كومپانيالاردى ىرىكتەۋ بارىسىندا بيۋروكراتيالىق كەدەرگى جاساۋدى, كەلىسىمدەردىڭ مەرزىمىن شەكتەۋدى توقتاتۋ كەرەك, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت اۆياوتىن ماسەلەسىن تۇبەگەيلى شەشۋدى تاپسىردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, سالانى دامىتۋدا نەگىزگى ەكى پروبلەما بار. بۇل – باعانىڭ جوعارى بولۋى جانە ىشكى ءوندىرىس كولەمىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى.
– ەڭ اۋەلى, الداعى ءۇش جىلدا ەلىمىزدىڭ ىشكى ءوندىرىس كولەمىن ارتتىرۋ, يمپورتتى ءارتاراپتاندىرۋ كەرەك. اقىلعا قونىمدى باسەكەلەستىك ساقتالۋعا ءتيىس. رەتتەۋ ىسىندەگى بارلىق وزگەرىس كەزەڭ-كەزەڭىمەن ءارى ناقتى, وتىندى تۇراقتى جەتكىزۋگە كەدەرگى كەلتىرمەي ىسكە اسىرىلۋى قاجەت. جۇمىس ىستەپ تۇرعان ۇيىمدار بازاسىندا اۆياتسيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن قۇرعان جانە وتىندى سەرتيفيكاتتاۋ زەرتحاناسىن اشقان ءجون. ۇكىمەتكە مونوپولياعا قارسى ورگاندارمەن بىرگە اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋ بويىنشا تەز ارادا كەشەندى شارا قابىلداۋدى تاپسىرامىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ تاياۋدا ەلىمىزدە قۇرىلاتىن ۇلتتىق جۇك تاسىمالداۋشى اۋە كومپانياسىنىڭ قىزمەتىنە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە شاقىردى.
– وتاندىق جۇك تاسىمالى كومپانيالارىن قولداۋدىڭ الداعى ءۇش-بەس جىلعا ارنالعان ناقتى شارالار جيىنتىعىن ازىرلەۋ قاجەت. باستى ماقسات – كومپانيالاردى قوسىلعان قۇندى قۇرۋعا ىنتالاندىرا وتىرىپ, مۋلتيمودالدىق لوگيستيكانى دامىتۋ. اۋە كەمەلەرى فلوتىن وركەندەتۋ ترانزيتتىك اۋە جەلىسىن قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدى بولىگى سانالادى, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدە جۇك تاسىمالدايتىن ۇشاقتاردىڭ تاپشىلىعىنا توقتالدى.
– ۇكىمەت قۇراستىرىلعانىنا 25 جىلدان اسقان جۇك ۇشاقتارىنا قويىلعان شەكتەۋدى الىپ تاستاۋ ماسەلەسىن مۇقيات قاراستىرۋى كەرەك. اقش-تاعى FedEx اۋە كومپانياسى ۇشاقتارىنىڭ شىعارىلعانىنا ورتا ەسەپپەن – 28 جىل. UPS كومپانياسىندا بۇل كورسەتكىش 30 جىل بولسا, ۇلىبريتانيانىڭ One Air اۋە كومپانياسىندا 33 جىلدى قۇرايدى. مۇنداي مىسالدار جەتكىلىكتى, – دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اۆياتسيا سالاسىن تسيفرلاندىرۋعا باسا نازار اۋداردى.
– كولىكتىڭ بارلىق تۇرىمەن جۇك تاسىمالداۋ نارىعىنداعى ءوزارا ىقپالداستىق «بىرىڭعاي تسيفرلىق تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. 2019 جىلى اۋە كولىگىمەن جۇك تاسىمالداۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋگە باعىتتالعان «E-freight» جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. بىراق بۇگىنگە دەيىن بۇل جۇيەنىڭ قىزمەتى شەكتەۋلى كۇيىندە قالىپ وتىر. قۇجاتتاردى رەسىمدەۋدى كەشىكتىرۋ فاكتىلەرى بار, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە, وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – اۆياتسيا سالاسىنا قاجەتتى كاسىبي ماماندار دايارلاۋ.
– بىلىكتى كادرلار بولماسا, رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل سالادا كادر تاپشىلىعى قاتتى سەزىلىپ وتىر. جىل سايىن جۇزدەگەن مامان كەرەك بولۋدا. وسى ماسەلەنى شۇعىل شەشۋ قاجەت. ۇكىمەتكە كادر دايارلاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋعا قاتىستى ناقتى شارالار قابىلداۋدى تاپسىرامىن. حالىقارالىق ءبىلىم-عىلىم مەكەمەلەرىمەن بايلانىس ورناتۋ قاجەت. سونداي-اق مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىراتىن قۇزىرەت ورتالىقتارىن قۇرۋ كەرەك, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىن دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق ءمانى زور ەكەنىن ايتىپ, بۇل ماسەلەنى ءوز باقىلاۋىندا ۇستايتىنىن جەتكىزدى.
كەڭەستە كولىك ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانباەۆ, استانا قالاسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك, «الماتى حالىقارالىق اۋەجايى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى كوسە گوكەر بايانداما جاسادى. سونىمەن قاتار تالقىلاۋعا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكليار, ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى دارحان ساتىبالدى, باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى مارات وماروۆ, «سامۇرىق-قازىنا» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى نۇرلان جاقىپوۆ قاتىستى.